Angola’da kamuda 31 bin “hayalet çalışan” şüphesi: Ölenler bile listede

Yeni personel sistemi, Angola’da hayalet çalışan şüphesi taşıyan 31 bini aşkın kamu kaydını ortaya çıkardı. Kamu Yönetimi, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Teresa Rodrigues Dias, devletin yeni personel bilgi sisteminde kimliği veya çalışma bağı doğrulanamayan kayıtlar bulunduğunu açıkladı. Bakanlığın 29 Ekim 2026 tarihli resmî duyurusuna göre bu kayıtlar arasında emekli olmuş ve hayatını kaybetmiş kişiler hâlâ aktif çalışan olarak görünüyor. Bakan, kamu kurumlarından her kaydın durumunu açıklamalarını istedi.

Açıklama, 28 Ekim’de başkent Luanda’da düzenlenen Entegre Kamu İnsan Kaynakları Yönetim Sistemi (SINGERH) tanıtımında yapıldı. Portekiz kamu yayıncısı RTP’nin Lusa’ya dayandırdığı 28 Ekim haberinde, bakanın 31 bini aşkın kaydı olası “hayalet” personel olarak nitelendirdiği aktarıldı. Dosyaların incelenmesi, Maliye Bakanlığı ve çalışanların bağlı bulunduğu kamu kuruluşlarıyla birlikte yürütülüyor. Bakanlığın hayalet çalışan şüphesi kapsamında değerlendirdiği bulgu, kayıtların güncel personel belgeleriyle teyit edilememesi.

Hayalet çalışan şüphesi hangi kayıtlarda ortaya çıktı?

Teresa Rodrigues Dias’ın sıraladığı sorunlar arasında kişinin nerede olduğunun bilinmemesi, kimlik belgesinin bulunmaması ve kamu idaresiyle fiilî çalışma bağının kanıtlanamaması var. Bazı kişilere iki ayrı personel numarası verilmiş. Emekliye ayrılan veya yaşamını yitiren kişilerin aktif personel listesinde kalması da tespit edilen durumlar arasında. Bir kamu kurumunun çalışanını listede aktif göstermesi ile kişinin kimliğinin ve fiilî hizmet ilişkisinin güncel evrakla doğrulanması, SINGERH taramasında ayrı ayrı kontrol edilen başlıklar.

Novo Jornal’ın 28 Ekim tarihli haberine göre kamu kuruluşlarının insan kaynakları birimlerine kayıtları doğrulamaları için bildirim gönderildi. İlgili kurumlara daha önce de açıklama sunabilecekleri süreler tanınmıştı. Gerekçe ve belge sunulmayan dosyalarda Maliye Bakanlığıyla koordineli ihtiyati işlemler yapılacak. İdarenin duyurduğu süreç, tek bir toplu karardan ziyade kaydın niteliğine göre yürütülecek hukukî ve idarî incelemelerden oluşuyor.

Kamu kaynakları hakkında konuşan Rodrigues Dias, hayalet çalışan şüphesini de mali denetim gündemiyle birlikte ele aldı. Rodrigues Dias, güncel tutulmayan personel bilgilerinin devletin kaynaklarını gereksiz yere tükettiğini söyledi. Kurumlar öncelikle kişinin kimliğini, görev statüsünü ve kamu hizmetiyle bağlantısını belgelemeye çağrıldı.

Angola’nın personel verilerinde dokuz ayda ne değişti?

Devlet mali yönetimi sistemi (SIGFE) aktarılan kamu personeli ve idari görevli verileri yaklaşık 426 bin kayıttan oluşuyor. MAPTSS’nin yayımladığı sayısal bilgilere göre 2026’nın başında bunların yalnızca yaklaşık 30 bininin bilgileri günceldi. Bakanlık, bu düzeyi toplam kayıtların yüzde 7’si olarak açıkladı. Geniş çaplı yenileme çalışması 26 Ocak ile 30 Eylül arasında, merkezî ve yerel kamu idaresi birimlerini kapsayacak şekilde yürütüldü. Çalışmanın sonunda güncel bilgileri bulunan personel ve idari görevli sayısı 388 bini geçti. Bakanlık, veri güncelleme oranının yüzde 7’den yüzde 91’in üzerine çıktığını bildirdi. Bu kayıt taramasında hayalet çalışan şüphesiyle 31 bini aşkın kişinin durumu ayrıca açıklama ve belge gerektiren grup olarak ortaya çıktı. Böylece yeni sistem, devletin daha önce farklı birimlerde tuttuğu personel bilgilerinin karşılaştırılmasında kullanıldı.

Valor Económico gazetesinin 28 Ekim tarihli haberinde, taramanın 426 bin civarındaki personel listesi üzerinde yürütüldüğü; doğrulanamayan kayıtların maliye birimlerine iletileceği belirtildi. Haberdeki 31 bin sayısı, 388 binden fazla güncellenmiş kayıttan ayrı bir inceleme grubunu ifade ediyor. Tarama sonuçları Ocak-Eylül arasındaki veri yenileme çalışmasının ardından açıklandı.

Yeni SINGERH sistemi kamu personelini nasıl izleyecek?

MAPTSS’nin 21 Ekim’de duyurduğu lansman programına göre SINGERH, 28 Ekim’de Luanda’daki Ulusal İdare ve Kamu Politikaları Okulunda tanıtılmak üzere planlandı. Personel alımı, kadro planlaması, görev ilişkisinin başlangıcı ve sona ermesi dâhil insan kaynakları işlemlerinin tek platformda raporlanması hedefleniyor. Bakanlık, sistemin hukukî temelinin Bakanlar Kurulunun 24 Ocak 2002 tarihli 1/02 sayılı kararnamesine dayandığını bildirdi. Personel veri tabanının oluşturulmasına ilişkin düzenleme, 2026’daki lansmandan yıllar önce kabul edilmişti.

Bakanlığın 29 Ekim’de sistemin işleyişi hakkında yayımladığı ikinci açıklama, kayıtların farklı kamu kuruluşları tarafından girilip güncelleneceğini; merkezî yönetim ve yöntembilimsel eşgüdümün ise MAPTSS’de olacağını belirtiyor. Böylece personel bilgilerinin sisteme işlenmesi dağıtık biçimde yürütülürken, veri yönetimi ortak kurallara bağlanacak. Kurumlar arası teknolojik entegrasyon da projenin açıklanan hedefleri arasında.

Yeni sistem personel taramasının yanında kadro yönetimini de kapsıyor. Kamu kurumlarının mevcut kadro sayısını, çalışanların görev bağlarını ve işten ayrılma işlemlerini aynı kayıt düzeninde tutması planlanıyor.

Bakanlık, eksik belgeleri bulunan kişilerin bağlı oldukları insan kaynakları servisine başvurarak bilgilerinin doğrulanmasını istedi. Bakanlık, eksik kaydın hangi kurumda bulunduğuna göre ilgili insan kaynakları servisinin bilgi ve belgeleri toplamasını öngörüyor.

Başka ülkelerde personel ve çalışma kayıtları nasıl soruşturuldu?

Benzer terim farklı ülkelerde başka soruşturmalarda da kullanıldı. Singapur’da Eylül 2026’da açıklanan hayalet çalışan soruşturmasında, bazı şirketlerin gerçekte çalışmayan kişileri yerel çalışan olarak bildirip yabancı işçi kotalarını genişletmiş olabileceği araştırıldı. O dosyada dört kişi gözaltına alındı. Angola’daki açıklama ise devletin kendi kamu personeli sicilindeki doğrulanamayan kayıtlarla ilgili.

Elektronik personel sicillerindeki kayıt sorunları başka ülkelerde de soruşturuldu. Dijital kayıtların kötüye kullanılması konusunda Malezya’da 1.306 geçici çalışma izniyle ilgili soruşturma da ayrı bir olay. Malezya’daki dosyada göçmenlik sistemine müdahale edildiği iddiası üzerine görevliler hakkında işlem yapılmıştı. Angola’da aynı dönemde yürütülen başka bir çalışma ise yabancı çalışanların oturum ve çalışma belgelerine ilişkin 5 Kasım başvuru programı; bu programın işlemlerini Göç ve Yabancılar Servisi yürütüyor. Kamu personeli sicilinin yenilenmesi ise MAPTSS’nin SINGERH çalışması kapsamında açıklandı.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Fransız araştırmacı Afrikalı savaş esirleriyle görüştü: Kimisi iş vaadiyle Rusya’ya gitmiş

Rusya’nın savaş ekonomisinde yeni eşik: Kamu harcamaları millî gelirin yüzde 39’una ulaştı

Chatham House ‘Türkiye ile İsrail gerginliğinin gölgesindeki Somali krizi’ni yazdı

Eski Cumhurbaşkanının silahlı isyan başlattığı ülkede kritik gelişme