Hayalet çalışanlarla yabancı işçi kotasını şişirdikleri şüphesi: 4 kişi gözaltında
Singapur yabancı işçi kotası soruşturması 2 Eylül operasyonunun ardından büyüdü. Singapur Çalışma Bakanlığı, inşaat sektöründen iki şirket yöneticisi ile iki çalışanı, gerçekte çalışmayan yerel kişilere sahte CPF ödemesi yapıp yabancı işçi kotasını şişirdikleri ve bu kotalarla göçmen işçi getirdikleri şüphesiyle gözaltına aldı; 21 kişi daha soruşturmaya yardımcı oluyor.
Singapur’da yabancı işçi çalıştırma kurallarına ilişkin yeni operasyon 2 Eylül’de yapıldı; ayrıntılar 4 Eylül’de Singapur Çalışma Bakanlığı tarafından açıklandı. Singapore Ministry of Manpower, inşaat sektöründen iki şirket yöneticisi ile iki şirket çalışanının istihdam bağlantılı suç şüphesiyle gözaltına alındığını duyurdu. Bakanlığın açıkladığı ana şüphe, gerçekte şirket çalışanı olmayan bazı yerel kişilere CPF ödemesi yapılmış gibi gösterilmesi ve bu sayede şirketlerin yabancı işçi kotasının yükseltilmesi. Yetkililer, bu kotayla daha fazla göçmen işçi getirilmiş olabileceğini de araştırıyor.
Soruşturma hangi düzeneği hedef alıyor?
MOM’un kullandığı ifade “phantom worker arrangement”, yani hayalet çalışan düzeni. Resmî açıklamaya göre soruşturmada iki farklı hat var. Birincisi, work pass sürecinde yanlış beyanda bulunulup bulunulmadığı. İkincisi ise istihdamla bağlantılı yasa dışı geri ödeme, başka bir deyişle kickback toplanıp toplanmadığı. Dosyada şu anda dört kişi gözaltında, 21 kişi de soruşturmaya yardımcı oluyor. Bakanlık, bu 21 kişinin de aynı düzeneğin içinde rol almış olabileceği ihtimali üzerinde duruyor.
Singapur yabancı işçi kotası sistemi, işverenin kaç yabancı işçi çalıştırabileceğini sınırlandırıyor. Şirketin yerel çalışan sayısı ile yabancı işçi sayısı arasındaki oran, özellikle inşaat gibi sektörlerde doğrudan sonuç doğuruyor. Eğer yerel çalışan sayısı kâğıt üzerinde büyütülürse, şirket daha yüksek kota hakkı kazanmış gibi görünebiliyor. MOM’un soruşturduğu nokta da tam burada yer alıyor: Şirketler yerel çekirdeği sahte CPF katkılarıyla büyüttüyse, sonrasında alınan yabancı işçi izinlerinin dayanağı da tartışmalı hale geliyor.
CPF ödemesi yabancı işçi kotasını nasıl etkiliyor?
Singapur’daki Central Provident Fund sistemi, yerel çalışanların sosyal güvenlik yapısının temel parçalarından biri. İşveren bir kişi için CPF ödemesi yaptığında, dışarıdan bakıldığında o kişinin gerçekten o şirkette çalıştığı izlenimi doğuyor. Eğer o kişi fiilen o işyerinde çalışmıyorsa, bordro ve prim kaydı şirket lehine sahte bir yerel istihdam görüntüsü üretmiş oluyor. Bu da yabancı işçi kotasını yükseltmek için kullanılabiliyor. Resmî açıklamada yöneticilerin tam olarak bu yönteme başvurduğu şüphesinin araştırıldığı belirtildi.
Bakanlığın uyarısı yalnız şirket yöneticilerine dönük değil. MOM, çalışmadıkları işletmelerden CPF katkısı kabul eden kişilerin de yanlış beyan suçuna yardım etmiş sayılabileceğini vurguladı. Yani kimliğini veya banka bilgisini bu tür bir kurguya açan yerel kişiler de ceza riskiyle karşı karşıya kalabiliyor. Resmî açıklamaya göre work pass başvurularında sahte beyan için para cezası ve hapis gündeme gelebiliyor. İstihdamla bağlantılı yasa dışı kickback toplamak da ayrıca suç sayılıyor.
MOM bu konuda daha önce ne açıklamıştı?
Bu operasyon tek başına ortaya çıkmış bir dosya değil. Singapur Parlamentosunda 3 Mart 2026’da verilen yazılı yanıtta MOM, 2024 ile 2025 döneminde şikâyetler ve sahadaki denetimler sonucunda, sahte CPF katkılarıyla yabancı işçi kotasını şişiren yaklaşık 100 işveren hakkında yaptırım işlemi uygulandığını duyurdu. Parlamento yanıtı, hükümetin kota ve levy sistemini birlikte kullandığını ve şirketlerin yerel çalışan çekirdeğini koruma şartını öne çıkardığını açıkça ortaya koyuyor.
The Straits Times da 4 Eylül tarihli haberinde dört kişinin 2 Eylül’de gözaltına alındığını ve bunların ikisinin şirket yöneticisi, ikisinin şirket personeli olduğunu doğruladı. Gazete, yanlış beyanda bulunan kişilerin para cezası ve hapis yanında yabancı işçi çalıştırma yasağıyla da karşılaşabileceğini aktardı. Böylece bakanlık açıklamasındaki ana çerçeve ikinci bir kaynakla teyit edilmiş oldu.
Aman dikkat!
Yurt dışında iş arayan pek çok kişi için şirketin gerçek olması, bordro düzenlenmesi veya prim yatırılması tek başına güvence gibi algılanabiliyor. Oysa Singapur’daki dosya, resmî görünen kayıtların her zaman sürecin temiz olduğu anlamına gelmediğini hatırlatıyor. Özellikle yabancı işçi kotasına bağlı sistemlerde şirketin yerel istihdam yapısı kritik olduğu için, arka plandaki bordro oyunları doğrudan yabancı çalışanın izin statüsünü de etkileyebiliyor. Bu yüzden iş teklifi alan yabancı çalışan açısından yalnız sözleşmeye değil, şirketin izin yoluna ve hukuki uygunluğuna da bakmak gerekiyor.
Transit Haber, 1 Eylül’de yürürlüğe giren Singapur NTS çalışma izni genişlemesini de ayrıca aktarmıştı. Singapur NTS çalışma izni haberinde yeni meslekler ve kaynak ülke sınırları anlatılmıştı. Bugünkü soruşturma ise aynı ülkenin işgücü rejiminde denetim tarafının ne kadar sert işlediğini ortaya koyuyor. Dosya hâlâ soruşturma aşamasında; yani ortada kesinleşmiş mahkûmiyet yok. Buna rağmen şu an için doğrulanmış tablo net: dört kişi gözaltında, 21 kişi soruşturmaya yardımcı oluyor ve MOM, sahte CPF katkılarıyla yabancı işçi kotasının şişirilmiş olabileceğini araştırıyor.
Kaynaklar
- Singapore Ministry of Manpower — Four arrested and 21 assisting in investigations for employment-related offences
- Singapore Ministry of Manpower — Written Answer to PQ on Effectiveness of FW Quotas for Local Workforce Outcomes
- The Straits Times — MOM arrests four people for employment-related offences over ‘phantom workers’
WhatsApp kanalımızda yalnızca önemli uyarıları, Telegram kanalımızda ise tüm haber akışını paylaşıyoruz.
Kısa alıntılar; içerik değiştirilmeden, “Transit Haber” kaynak olarak belirtilerek ve bu habere aktif bağlantı verilerek kullanılabilir. İçeriğin tamamının izinsiz yeniden yayımlanmasına izin verilmez.