İspanya’da 163 bin kişinin oy hakkı davasına 69 kişi ve üç dernek katıldı

İspanya oy hakkı davası, 29 Kasım 2026 genel seçimlerine dört hafta kala yeni bir usul aşamasına geçti. Yüksek Mahkemenin İdari Davalar Dairesi, Demokratik Hafıza Yasası kapsamında İspanyol vatandaşlığı edinen kişilerin yurt dışı seçmen kütüğündeki durumuna ilişkin dosyada 69 bireyin ve üç derneğin taraf olarak katılmasını kabul etti. Mahkeme, 29 Ekim tarihli işleminde başvuruları kabul edilen taraflara esas hakkındaki görüşlerini sunmaları için üç gün tanıdı.

El País’ın Reyes Rincón imzasıyla 31 Ekim’de yayımladığı araştırmaya göre kabul edilen kuruluşlar Asociación de Extranjeristas en Red, Centro de Descendientes de Españoles Unidos (Cedeu) ve Asociación Pro Derechos Humanos de Andalucía. Mahkeme, Eylül ayında verdiği ihtiyati tedbirin etkilenen vatandaşların dinlenmesi konusunda açtığı tartışmayı, kişilerin doğrudan davada görüş bildirebileceği bir aşamaya taşıdı. Davanın esası hakkında kesin hüküm açıklanmış değil.

İspanya oy hakkı davasında 69 kişi hangi hakla taraf oldu?

Yüksek Mahkeme, 10 Eylül’deki ihtiyati tedbir kararı sırasında doğrudan etkilenen vatandaşları dinlememişti. Savcılık ve Devlet Hukuk Müşavirliği bu eksikliği gündeme getirince daire, 12 Ekim’de görüş vermek isteyenlere başvuru imkânı sağladı. El País’ın ulaştığı 29 Ekim tarihli usul kararında 69 kişinin başvurusu kabul edildi. Bunların altısı eski Yüksek Mahkeme yargıcı José Antonio Martín Pallín ve avukat Eduardo Ranz tarafından temsil ediliyor; aynı hukukçular Cedeu derneği adına da dosyada bulunuyor.

El Constitucional’ın 31 Ekim tarihli haberine göre üç derneğin katılımıyla birlikte davada temsil edilen farklı vatandaş grupları, oy kullanma hakkına yönelik tedbirin kaldırılmasını isteyebilecek. Mahkemenin kabul işlemi, kendilerini ilgilendiren karara karşı hukuki görüş bildirme yolunu açtı. Taraf olarak katılma ile ihtiyati tedbirin kaldırılması ayrı yargı işlemleri; 29 Ekim tarihli karar katılım başvurularını konu alıyor.

163 bin 355 kişi hakkında hangi geçici karar yürürlükte?

İspanya oy hakkı davası kapsamında Dışişleri ve Adalet bakanlıklarının mahkemeye sunduğu listede 163.355 kişinin kimliği bulunuyor. 28 Ekim’de yayımlanan RTVE haberine göre bu sayı, daha önce açıklanan 163.020 kişilik tahminin yerini aldı. Listede bulunanlardan 901 kişi, siyasi ya da benzeri gerekçelerle sürgün edilmiş kişilerin soyundan geldiklerini konsolosluk belgesiyle kanıtladığı için oy kullanma şartını karşılıyor. Tedbirin etkilemeye devam ettiği kayıtların sayısı bu ayrım hesaba katıldığında 162.454 olarak hesaplanıyor.

İhtiyati tedbir, İspanya dışında yaşayan vatandaşların kayıtlı olduğu Censo Electoral de Residentes Ausentes, yani CERA üzerinde uygulanıyor. 20/2022 sayılı Demokratik Hafıza Yasası yoluyla vatandaşlığa geçen herkes aynı gerekçeyle değerlendirilmedi. Mahkeme özellikle sürgün ilişkisini 2022 tarihli uygulama talimatındaki karineye dayanarak kuran dosyaların seçmen kaydını ele alıyor. Konsolosluk belgesiyle yasanın doğrudan öngördüğü sürgün koşulunu kanıtlayanlar için ayrı sonuç doğuyor.

Mahkemenin önündeki hukuki anlaşmazlık nasıl başladı?

Vox ve Iustitia Europa, Merkezî Seçim Kurulunun (JEC) yurt dışı seçmen kütüğüne yapılan kayıtların dayanağını denetleme yetkisine ilişkin kararını yargıya taşıdı. Başvurular, vatandaşlık kazanımını düzenleyen kanun ile bu kanunun uygulanmasına ilişkin 25 Ekim 2022 talimatının farklı yorumlanmasına dayanıyor. İspanya Resmî Gazetesindeki 20/2022 sayılı kanun, sürgün edilmiş İspanyolların yurt dışında doğan belirli çocuk ve torunlarına vatandaşlık seçeneği tanıyor; başka aile grupları da sekizinci ek hükümde düzenleniyor.

İspanya oy hakkı davası sürerken başvuru sahipleri, belirli vatandaşlık kayıtlarının seçmen kütüğüne aktarılmasını hukuka aykırı buluyor. Devlet Hukuk Müşavirliği ve Savcılık ise doğrudan etkilenen kişilerin önceden dinlenmesi gerektiğini belirterek geçici durdurmaya itiraz etti. Önceki aşamalar Transit Haber’in 10 Ekim tarihli 163 bin kişinin oy hakkı dosyasında yer alıyor. O tarihte kullanılan 163.020 sayısı, daha sonra Bakanlıkların mahkemeye bildirdiği 163.355 kişilik listeyle güncellendi.

Davaya katılanların avukatları hangi itirazları sundu?

El País’ın aktardığı dilekçede José Antonio Martín Pallín ve Eduardo Ranz, Vox ile Iustitia Europa’nın seçmenlerin temel oy hakkını savunmak adına bu başvuruları yapmaya usul bakımından yetkili olmadıklarını ileri sürdü. Hukukçular, yüksek mahkemenin 2022 uygulama talimatının hukukiliğini dolaylı biçimde değerlendirmesinin de yetki sorununa yol açtığını savundu. Bunlar davaya katılanların yargıya sunduğu argümanlar; Yüksek Mahkemenin nihai hukuki değerlendirmesi olarak aktarılmıyor.

İspanya oy hakkı davasına sunulan itiraz dilekçesi, seçimin öne alınmasının zaman baskısını artırdığını da vurguluyor. Belgeye göre kasım sonunda sandığa gidildikten sonra tedbir kaldırılırsa oy kullanamayan kişilerin geçmiş seçimde oy verme imkânı geri kazanılamayacak. Davaya katılmasına izin verilen tarafların sunacağı üç günlük görüşler, mahkemenin esas incelemesinde değerlendirilecek. Sonraki yargı kararı için bu aşamada doğrulanmış bir açıklama tarihi bulunmuyor.

Yetişkin çocuklar ile İspanya’da yaşayanlar için ne istendi?

İspanya oy hakkı davasında Iustitia Europa, tedbirin aynı vatandaşlık yolu üzerinden başvuru yapanların yetişkin çocuklarına genişletilmesini de talep etti. El Constitucional’ın haberine göre bu grupta yaklaşık 190 bin kayıt bulunduğu ileri sürüldü; sayı, mevcut 163.355 kişilik CERA listesine eklenerek yeni bir tedbir toplamı gibi sunulmamalı. Ayrıca İspanya içinde oturan yeni vatandaşların oy hakkının da geçici olarak durdurulması istendi. Yüksek Mahkeme 30 Ekim’de ülkede yaşayanlara ilişkin genişletme talebini mevcut davanın kapsamı dışında bularak ihtiyaten reddetti.

Bu nedenle 29 Kasım seçimleri için süren kısıtlama, davada tanımlanan yurt dışı seçmen kaydı grubu bakımından uygulanıyor. İspanya içinde yaşayan vatandaşların seçmen kütüğü ile yurt dışındaki CERA kayıtları farklı seçim işlemlerine tabi. İspanyol vatandaşlığını kazanma kararı ve seçim kütüğüne bağlı oy kullanma yetkisi de hukuk bakımından farklı statüler. Mevcut yargı işlemleri seçmen kaydı üzerindeki ihtiyati tedbiri inceliyor.

29 Kasım seçimlerine kadar hangi takvim işleyecek?

İspanya Resmî Gazetesinde yayımlanan 806/2026 sayılı seçim kararnamesi, genel seçimin 29 Kasım Pazar yapılacağını düzenliyor. Yurt dışında yaşayan seçmenler için posta ve konsoloslukta oy kullanma işlemleri daha önce ilan edilen takvime göre ilerliyor. Devam eden ihtiyati tedbirin seçim belgelerinin gönderilmesi ve oyların sayılması üzerindeki etkisi, Yüksek Mahkemenin son kararı ile seçmen kütüğüne ilişkin seçim makamı işlemlerine bağlı kalacak.

Transit Haber’in 15 Ekim seçim takvimi ve anketler haberinde yurt dışındaki seçmenlerin konsoloslukta oy kullanabileceği günler 21–26 Kasım olarak aktarılıyor. 9 Ekim tarihli ilk erken seçim anketi dosyası ise kampanyanın başlangıcını ve seçimin siyasi bağlamını ele alıyor. İspanya oy hakkı davası hakkında yeni karar çıktığında uygulanacak kişilerin kapsamı, kanıtlanan sürgün statüsü ve seçmen kütüğündeki kayıtlar üzerinden izlenecek.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Florida’da doğmasına rağmen ICE onu sınır dışı etmek istiyor

Filipinler yabancıların çalışma izni işlemlerini 10 iş gününe indiriyor

İrlanda’da çalışma izni portalı kapatıldı: Hesap bilgileri risk altında

Rusya’da sınır dışı kapsamı 45 maddeye çıkıyor: 63 bin 500 kişi gönderildi