Suudi Arabistan dünyanın yok olması pahasına kendi zenginliğini korumaya kararlı

COP31 Suudi Arabistan tartışması Antalya’da büyüdü. Financial Times, Riyad’ın iklim görüşmelerini engellediğine ilişkin diplomatların iddialarını aktardı; Le Monde ilk karar taslağındaki anlaşmazlıkları inceledi.

Haberi dinle Sesli okuma hazır
Yazı boyutu Mobil okuma için
Bu haberde

COP31 Suudi Arabistan tartışması, Antalya’da yürütülen Birleşmiş Milletler iklim müzakerelerinin son haftasında yeni iddialarla büyüdü. Financial Times, 18 Kasım 2026 tarihli haberinde Suudi Arabistan’ın fosil yakıtlardan uzaklaşma, dünya çapında elektrifikasyon hedefi ve iklim biliminin finansmanı hakkındaki uzlaşma girişimlerini engellediğini ileri sürdü. Gazete, değerlendirmesini kapalı oturumlara katılan farklı ülkelerden diplomatların anlatımlarına dayandırdı. Gazetenin aktardığına göre Suudi heyetinin tavrı, petrol ve doğal gazın geleceğine ilişkin karar metninin yanı sıra bilimsel araştırmalara ayrılacak kaynaklar konusunda da anlaşmazlık yarattı. Gazetenin görüştüğü E3G düşünce kuruluşundan Alden Meyer, Riyad’ın müzakere yaklaşımını önceden koordine edilmiş ve önceki yıla kıyasla daha sert bir tutum olarak nitelendirdi. Bu sözler Meyer’in görüşmeler hakkındaki değerlendirmesi olarak yayımlandı.

Financial Times, COP31 Suudi Arabistan tutumunu nasıl aktardı?

Financial Times’ın 18 Kasım tarihli haberinde, Suudi Arabistan’ın Arap ülkeleri grubundaki müttefiklerinin desteğinden yararlandığı ve Türkiye ile Körfez arasındaki güvenlik ilişkilerinin kapalı kapılar ardındaki diplomatik dengelerde konuşulduğu yazıldı. Farklı ülkelerin diplomatlarına atfedilen bu anlatım, COP31’deki pazarlıkların güvenlik ve bölgesel ilişkilerden de etkilendiğine ilişkin bir kulis değerlendirmesi içeriyor.

Diplomatik kaynaklara dayandırılan COP31 Suudi Arabistan haberinde, ABD’nin ikinci yıl üst üste iklim görüşmelerinde bulunmamasının müzakere dengelerine etkisi ele alındı. Financial Times’a konuşan bazı katılımcılar, Washington’ın yokluğunun ortak metne ulaşmak için kullanılan diplomatik ağırlığı azalttığı görüşünü dile getirdi. COP kararlarının yaklaşık 200 ülkenin uzlaşısıyla alınması gerektiğinden, metindeki tartışmalı ifadeler kapanış oturumlarına kadar müzakere konusu olabiliyor.

Suudi Arabistan’ın fosil yakıtlarla ilgili ifadelere itirazı ise önceki oturumlarda açık kayıtlara geçti. 16 Kasım tarihli bağımsız müzakere raporunda Arap Grubu ve Rusya Federasyonu’nun belirli enerji kaynaklarını hedef alan ifadeler ile ülkeler için yukarıdan belirlenen sektörel hedeflere karşı çıktığı belirtildi. Böylece Financial Times’ın diplomatik kulis haberinde anlattığı tartışmanın bir bölümü, açık oturumları izleyen kayıtlarla da örtüşüyor.

Le Monde: İlk karar taslağı ülkeler arasındaki ayrılığı ortaya koydu

Fransız Le Monde gazetesi, 17 Kasım tarihli incelemesinde COP31 için hazırlanan ilk sonuç kararı taslağının ülkeler arasındaki anlaşmazlıkları görünür kıldığını aktardı. Gazeteye göre Antalya’daki 194 heyet, konferansın ikinci haftasında müzakerenin ana başlıkları üzerinde ortak bir ifade aramaya devam ediyordu. Fosil yakıtlardan çıkışın nasıl yazılacağı, elektrifikasyonun kapsamı ve gelişmekte olan ülkelere sağlanacak destek tartışmalardaki farklı pozisyonları belirledi.

Le Monde’un incelediği metin, Türkiye ile Avustralya’nın başkanlık düzeni altında hazırlanan ilk siyasi karar taslağıydı. Avustralya İklim Değişikliği ve Enerji Bakanı Chris Bowen, 16 Kasım’da düzenlediği basın toplantısında taslağın ülkelere müzakere için daha fazla zaman bırakmak amacıyla yayımlandığını söyledi. Bowen, bunun devam eden görüşmeler için başlangıç metni olduğunu ve delegasyonların önerileriyle değişeceğini anlattı.

BM taslağında fosil yakıtlar ve yüzde 35 elektrifikasyon hedefi

BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi Sekretaryasının 16 Kasım tarihli COP31 taslak karar kaydı, başkanlık tarafından hazırlanan metni yayımladı. Metin, Paris Anlaşması’nın uygulanması, ülkelerin ulusal iklim taahhütleri ve temiz enerji dönüşümü konusunda karar seçenekleri içeriyor. Taslak müzakereye açık olduğundan delegasyonların üzerinde uzlaştığı son kararın yerini tutmuyor.

Antalya görüşmelerinde tartışılan 35×35 girişimi, elektriğin toplam nihai enerji tüketimindeki payının 2035’e kadar yüzde 35’e yükseltilmesini hedefliyor. BM’nin üst düzey toplantı programı, 35×35 hedefini 11 Kasım’daki liderler oturumunun gündemi olarak kaydediyor. Arap Grubu ve Rusya, 16 Kasım görüşmelerinde bu oranı küresel metne taşıyan yaklaşımı ve enerji kaynakları için getirilen hedefleri reddetti. Elektrifikasyon girişiminin Türkiye’nin konferans gündemindeki yeri, Transit Haber’in daha önce yayımladığı Türkiye’nin yapay zekâ ve enerji tüketimi girişimi haberinde de ele alınmıştı.

16 Kasım tarihli Earth Negotiations Bulletin raporu, COP31 Suudi Arabistan görüşmelerinde itirazların yalnız Suudi Arabistan’dan gelmediğini kaydediyor. Rapora göre Rusya da fosil yakıtlara yönelik seçici ifadeler ile 2035 elektrifikasyon hedefinin taslağa alınmasına karşı çıktı. Gelişmekte olan bazı ülkeler görüşmelerde iklim finansmanının ve teknoloji desteğinin daha güçlü biçimde ele alınmasını istedi. Bu ayrım, heyetlerin ortak sonuç metninde hangi taahhütlerin yazılacağı konusundaki uyuşmazlığı somutlaştırıyor.

İklim biliminin finansmanı konusunda ne tartışılıyor?

İklim biliminin finansmanı başlığında Financial Times, Suudi Arabistan’ın iklim araştırmalarını yürüten bilimsel yapının finansmanına ilişkin uzlaşmaya da karşı çıktığını bildirdi. Gazete bunu, fosil yakıtların geleceğiyle ilgili görüş ayrılıklarına eşlik eden üçüncü bir ihtilaf başlığı olarak ele aldı. Konunun ayrıntıları gazetenin müzakere kaynaklarına atfettiği bilgiler arasında bulunuyor.

17 Kasım tarihli Earth Negotiations Bulletin raporunda COP31 Suudi Arabistan delegasyonunun tutumuna ilişkin başka bir itiraz da kaydedildi: Suudi Arabistan, Rusya ve Paraguay’ın iklim değişikliği hakkında yanlış bilgilendirmeyle mücadele amacıyla medya ve dijital okuryazarlığı hedefleyen bazı faaliyetlerin metinden çıkarılmasını istediği kaydedildi. Üç ülke, kullanılan kavramların uluslararası ölçekte üzerinde uzlaşılmış tanımları bulunmadığını savundu. Bu itiraz, finansman tartışmasından ayrı bir müzakere maddesi olarak rapor edildi.

Antalya görüşmelerinde sonraki aşama

Türkiye’nin ev sahipliğindeki COP31, Suudi Arabistan ve diğer heyetlerin itirazlarının görüşüldüğü Antalya’da 18 Kasım’da devam etti. Konferans 9 Kasım’da başladı; resmî takvime göre 20 Kasım’da sona erecek. Türkiye konferansın başkanlık görevini yürütürken Avustralya müzakerelerin başkanlığında görev alıyor. 16 Kasım taslağının ardından heyetler siyasi karar metnindeki tartışmalı cümleler için görüşmelerini sürdürüyor.

Transit Haber’in 16 Kasım tarihli COP31 sonuç bildirgesi haberinde Suudi Arabistan ve Rusya’nın taslağa yönelik ilk itirazları aktarılmıştı. Financial Times’ın 18 Kasım’daki yeni iddiası, Suudi Arabistan’ın kapalı müzakerelerdeki yöntemine ve diplomatik desteğine ilişkin açıklamaları da içeriyor. Le Monde’un 17 Kasım incelemesi ise müzakerelerdeki ayrılığın ilk taslakta nasıl ortaya çıktığını ele alıyor.

Konferanstaki finansman görüşmeleri yalnız karar taslağıyla sınırlı değil. Pasifik ülkelerinin Antalya’da gündeme getirdiği iklim finansmanı talepleri, iklim değişikliğinden daha fazla etkilenen ülkelerin uyum projeleri ve fonlara erişim beklentilerini yansıtıyor.

Kaynaklar

  • Financial Times — Saudi Arabia steps up disruption of UN climate talks, 18 Kasım 2026
  • Le Monde — A la COP31, un premier projet de décision finale témoigne de l’ampleur des désaccords entre les pays, 17 Kasım 2026
  • UNFCCC — Draft text cover decision, 16 Kasım 2026
  • Earth Negotiations Bulletin / IISD — COP31 daily reports, 16 ve 17 Kasım 2026

Bu haberi yapay zekaya sor

Kritik vize ve seyahat gelişmelerini kaçırmayın

WhatsApp kanalımızda yalnızca önemli uyarıları, Telegram kanalımızda ise tüm haber akışını paylaşıyoruz.

Bu içerikten yararlanabilirsiniz

Kısa alıntılar; içerik değiştirilmeden, “Transit Haber” kaynak olarak belirtilerek ve bu habere aktif bağlantı verilerek kullanılabilir. İçeriğin tamamının izinsiz yeniden yayımlanmasına izin verilmez.

Yorum yapın

Yorumunuz yayımlanmadan önce incelenir. Yorum kaydına e-posta, website, IP adresi veya tarayıcı bilgisi eklenmez. Görünen ad alanında takma ad kullanabilirsiniz; yorumunuza kişisel veya özel nitelikli bilgi yazmayın. KVKK Aydınlatma Metni

Haberi paylaş

Sıradaki haber

El País: Rusya ve Suudi Arabistan Türkiye’nin hazırladığı COP31 sonuç bildirgesine karşı çıkıyor

Haber otomatik yüklenemezse normal bağlantısından okuyabilirsiniz.