Yunan yazar: GSI kablosu Türkiye’yi dışlıyor, İsrail’e Avrupa yolu açacak
GSI kablosu hakkında Kathimerini’de yazan Costas Iordanidis, İsrail’in Yunanistan ve Kıbrıs Rum Kesimi üzerinden Avrupa’ya uzanacak enerji bağlantısının Türkiye’yi dışladığını savundu. İsrail ayağı hâlâ planlama ve yatırım sürecinde.

Yunan gazetesi Kathimerini’de 18 Kasım 2026’da yayımlanan bir köşe yazısı, GSI kablosu üzerinden Türkiye ile İsrail’in Doğu Akdeniz’deki konumunu tartışmaya açtı. Costas Iordanidis’in “The cable of discord” başlıklı yazısında, Yunanistan ve Kıbrıs Rum Kesimi üzerinden Avrupa’ya uzanması planlanan elektrik bağlantısının İsrail açısından enerji kadar stratejik bir araç olduğu savunuldu. Iordanidis, Türkiye’nin bu bağlantı ve Yunanistan–İsrail savunma işbirliği dışında kaldığı görüşünü dile getirdi.
Yazar, İsrail’in geçmişte Türkiye ile geliştirmeyi düşündüğü güvenlik ilişkilerini bugünkü Atina ortaklığıyla karşılaştırıyor. Aynı gün Lefkoşa’da yapılan liderler zirvesinde Yunanistan ve Kıbrıs Rum Kesimi yönetimleri projenin sürdürülmesine destek verdi.
Yunan yazar GSI kablosunu nasıl yorumladı?
Yazı, İsrail’in bölgesel güvenlik arayışını anlatmak için 1981 yılına dönüyor. Iordanidis, dönemin İsrail Savunma Bakanı Ariel Şaron’un Türkiye’yi de kapsayan daha geniş bir stratejik çerçeve düşündüğünü aktarıyor. Planlanan konuşmanın gerçekleşmediğini; görüşlerin daha sonra basına ve 1982’de Oriana Fallaci’ye verilen bir söyleşiye yansıdığını hatırlatıyor.
Soğuk Savaş döneminde, yazarın yorumuna göre Türkiye’nin NATO üyeliği ve coğrafi konumu, İsrail’in güvenlik hesabında önemliydi. Bugün İsrail’in ortaklıklarına bakıldığında Yunanistan ile Kıbrıs Rum Kesimi’nin daha belirgin bir yer edindiğini öne sürüyor. İsrail–Yunanistan savunma anlaşmalarını da bu değişimin bir parçası sayıyor. Anlaşmaların NATO ile ilişkiler üzerindeki etkisine dair çıkarımlar, yazarın siyasi değerlendirmesi.
İsrail’in enerji ortaklıklarıyla savunma ilişkilerini birlikte ele alan yorumda, GSI kablosu ile Yunanistan–İsrail savunma işbirliğinin aynı stratejik yönelimi güçlendirdiği savunuluyor. Iordanidis’e göre İsrail’in Avrupa’ya bağlanması planlanırken Türkiye güzergâh dışında tutuluyor. Yazar, Ankara’nın bunu kendi bölgesel etkisini sınırlayan bir çevreleme girişimi olarak değerlendirdiği görüşünde.
GSI kablosu hangi ülkeleri bağlayacak?
Great Sea Interconnector’un geliştiricisi olan Yunan elektrik iletim şirketi ADMIE’ye göre proje iki aşamalı. Öncelikli Girit–Kıbrıs Rum Kesimi etabının amacı, adanın güneyindeki elektrik sistemini Yunanistan üzerinden Avrupa şebekesine bağlamak. ADMIE’nin 13 Ağustos 2026 açıklaması ise Kıbrıs Rum Kesimi–İsrail bağlantısı için ayrı yatırım başvurusu ve düzenleyici çalışmalar yürütüldüğünü bildiriyor. Avrupa Komisyonunun Global Gateway tanıtımı, Girit ile Kıbrıs Rum Kesimi arasındaki ilk hattı ve daha sonra planlanan İsrail bağlantısını birbirinden ayırıyor. İsrail’in Avrupa şebekesine bağlanması ise henüz geliştirilmeyi bekleyen ikinci aşamada hedefleniyor. Girit–Kıbrıs Rum Kesimi bölümünün takvimi hakkındaki 2031 hedefi Transit Haber’de 14 Kasım’da ele alınmıştı.
Deniz araştırmaları Türkiye ile Yunanistan arasında neden tartışılıyor?
ADMIE ile proje şirketi, GSI kablosu için 10 Kasım’da Fransız araştırma gemisi Abeille Marengo’nun güzergâh ölçümleri amacıyla denizcilik duyuruları çıkarıldığını açıkladı. Yunan ve Rum makamlarının yayımladığı NAVTEX kayıtları, Girit–Kıbrıs Rum Kesimi bağlantısının teknik tasarımında kullanılacak deniz tabanı verilerinin toplanmasını hedefliyor.
Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı ise 6 Kasım tarihli açıklamasında Fransız bayraklı geminin Türkiye’nin kıta sahanlığı olarak bildirdiği alanda izinsiz deniz bilimsel araştırma faaliyeti yapma girişimi bulunduğunu açıkladı. Ankara’nın itirazı, Türkiye’nin deniz yetki alanı iddialarına dayanıyor. Yunan hükümet sözcüsü Pavlos Marinakis ise 9 Kasım’da, araştırma gemisiyle ilgili Fransız notasının bir bilgilendirme olduğunu ve Ankara’dan izin istendiği anlamına gelmediğini açıkladı. İki taraf, deniz araştırmalarındaki yetki ve izin gerekliliğini farklı yorumluyor.
Brüksel’de 16 Kasım’da GSI kablosu hakkındaki anlaşmazlık Hakan Fidan ile Yorgos Yerapetritis’in görüşmesinde de ele alındı. Transit Haber’in 17 Kasım tarihli haberinde, Yunan basınının Fidan’ın çalışmalara açık bir taahhütte bulunmadığı yönündeki aktarımı ve Fransa’nın tutumu yer almıştı. Iordanidis, daha önceki diplomatik ayrılığı İsrail’in bölgedeki tercihleriyle ilişkilendiriyor.
Yazar Ege’de nasıl bir sonuç öngörüyor?
Yazara göre Türkiye, Yunanistan ve İsrail arasındaki yakınlaşmayı kendisini çevrelemeye dönük bir stratejinin parçası olarak algılıyor. Böyle bir değerlendirme üzerinden Ege’de sürtüşmenin artabileceğini söylüyor. Doğrudan askerî çatışma ihtimalini ise daha düşük görüyor. Bu öngörüler, Iordanidis’in yorumunun parçası.
Atina ve Kıbrıs Rum Kesimi yönetimini İsrail’in daha geniş bölgesel amaçlarında “yararlı aracılar” şeklinde tanımlayan yazar, Doğu Akdeniz’de karşıt blokların oluşup oluşmayacağını tartışıyor. Değerlendirmesinin bir diğer bölümü, Yunanistan’da seçimler öncesindeki parti tartışmalarını kablo araştırmalarına ilişkin gerilimle ilişkilendiriyor.
18 Kasım Lefkoşa görüşmesinde proje hakkında ne açıklandı?
Lefkoşa’da 18 Kasım’da bir araya gelen Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis ile Kıbrıs Rum Kesimi lideri Nikos Hristodulidis, hükümetler arası zirvenin ardından Great Sea Interconnector çalışmalarına destek verdiklerini duyurdu. Rum yönetiminin yayımladığı açıklamada, projeye ilişkin koordinasyonun Fransa ve Avrupa Birliği kurumlarıyla sürdüğü bildirildi. Transit Haber, aynı günkü liderler görüşmesini ayrı haberde aktardı.
İlk etaba ilişkin GSI kablosu deniz araştırmaları ilk etabın teknik hazırlıklarını ilgilendirirken, İsrail uzantısı için yatırım ve düzenleyici karar süreci devam ediyor. Iordanidis’in İsrail’in Avrupa ile doğrudan enerji bağlantısına ilişkin değerlendirmesi, projenin bu ilerideki genişleme planına dayanıyor.
Kaynaklar
Kathimerini — Costas Iordanidis, The cable of discord, köşe yazısı, 18 Kasım 2026. ADMIE (IPTO) — Great Sea Interconnector proje tanıtımı. ADMIE — Kıbrıs Rum Kesimi–İsrail bağlantısı yatırım başvurusu, 13 Ağustos 2026. ADMIE — GSI deniz tabanı araştırmaları için NAVTEX açıklaması, 10 Kasım 2026. Avrupa Komisyonu — Euro-Asia Submarine Electricity Interconnection Cable, Global Gateway. Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı — 6 Kasım 2026 tarihli 214 sayılı açıklama. Kıbrıs Rum Kesimi Başkanlığı — Dördüncü Hükümetler Arası Zirve açıklamaları, 18 Kasım 2026. Kathimerini — Miçotakis–Hristodulidis GSI görüşmesi, 18 Kasım 2026. Kathimerini — Yunan hükümetinin Fransız notası açıklaması, 9 Kasım 2026.
WhatsApp kanalımızda yalnızca önemli uyarıları, Telegram kanalımızda ise tüm haber akışını paylaşıyoruz.
Kısa alıntılar; içerik değiştirilmeden, “Transit Haber” kaynak olarak belirtilerek ve bu habere aktif bağlantı verilerek kullanılabilir. İçeriğin tamamının izinsiz yeniden yayımlanmasına izin verilmez.
Sıradaki haber
Netanyahu sonrası İsrail’in Suriye politikası: Türkiye’ye karşı çizgi değişecek ancak…Haber otomatik yüklenemezse normal bağlantısından okuyabilirsiniz.
Haber yükleniyor…