Netanyahu sonrası İsrail’in Suriye politikası: Türkiye’ye karşı çizgi değişecek ancak…

İsrail’in Suriye politikası, Netanyahu sonrası kurulabilecek hükümet tartışmasında Türkiye’nin askerî etkisi etrafında ele alınıyor. The New Arab’ın 18 Kasım analizinde uzmanlar, Eisenkot’un diplomasiyi değiştirebileceğini ancak güvenlik önceliklerinin sürebileceğini değerlendirdi.

Haberi dinle Sesli okuma hazır
Yazı boyutu Mobil okuma için
Bu haberde

Giorgio Cafiero’nun The New Arab’da 18 Kasım 2026’da yayımlanan analizinde, İsrail’in Suriye politikası ile Türkiye’nin ülkedeki askerî etkisi, olası Gadi Eisenkot hükümeti üzerinden ele alındı. Uluslararası Kriz Grubu uzmanı Mairav Zonszein ve diğer araştırmacılar, Netanyahu sonrasında Şam’la diplomasi yönteminin değişebileceğini, ancak İsrail’in güney Suriye’deki askerî varlığının ve Türkiye’ye yönelik güvenlik kaygılarının sürebileceğini değerlendirdi.

Yashar Partisi lideri ve eski Genelkurmay Başkanı Eisenkot, 8 Kasım’da Cumhurbaşkanı Isaac Herzog tarafından hükümeti kurmakla görevlendirildi. Koalisyon görüşmeleri devam ederken Cafiero’nun yazısı, seçim sonucundan çok yeni bir hükümetin Suriye’de izleyeceği olası politikayı inceliyor. Türkiye’nin hava savunması ve askerî altyapı konusundaki desteği, analizde iki ülke arasındaki ayrışmanın temel başlıklarından biri.

İsrail’in Suriye politikası Türkiye için neden değişmeyebilir?

Şam’da çalışan gazeteci Rena Netjes’e göre İsrail’in Suriye politikası, yönetim değişse de Ankara’nın Suriye ordusuna desteğine karşı çıkabilir. Netjes, Türkiye’nin sağlayabileceği savaş uçakları, hava savunma sistemleri ve gözetleme radarlarının İsrail uçaklarının Suriye hava sahasında hareket etme alanını daraltacağını söyledi. Tel Aviv’in İran’dan Hizbullah’a silah naklini engelleme ve İran yönündeki hava koridorunu koruma hesaplarını da bu tutumun gerekçeleri arasında saydı.

Ağustosta Suriye’nin Ebu Zuhur (Abu al-Duhur) hava üssüne düzenlenen İsrail saldırısını da hatırlattı. Netjes’e göre bu saldırı, İsrail’in güneyde, Türkiye’nin kuzeyde daha serbest hareket edeceği yönündeki fiilî anlayışın sürdürülemediğini gösterdi. İsrail Ulusal Güvenlik Araştırmaları Enstitüsünün (INSS) eylül değerlendirmesi de Türk güçlerinin Suriye’nin iç kesimlerindeki olası konuşlanmasını İsrail açısından güvenlik meselesi olarak tanımlıyor. INSS, Türk askerî varlığının kuzeyden ülkenin iç kesimlerine genişlemesi ihtimalinin, İsrail güvenlik kurumlarında farklı derecelerde endişe doğurduğunu yazdı.

Eisenkot, Netanyahu’dan diplomasi konusunda nasıl ayrılabilir?

International Crisis Group’un İsrail kıdemli analisti Mairav Zonszein, Eisenkot’un Batılı ve Orta Doğulu muhataplarla çalışmaya daha açık bir yaklaşım benimseyebileceği görüşünde. İsrail’in Suriye politikası üzerine konuşan Zonszein, eski Genelkurmay Başkanının bu düzeyde bir siyasi görev üstlenmediğini hatırlatarak başbakan olması hâlinde nasıl davranacağının henüz belli olmadığını vurguladı. Eisenkot’un geçmişteki askerî rolü de araştırmacının değerlendirmesinde önemli yer tutuyor.

Harvard Kennedy School bünyesindeki Orta Doğu Girişiminde çalışan İbrahim el-Asil ise Eisenkot’un Şam’la diplomatik bir çerçeve aramaya Netanyahu’dan daha istekli göründüğünü söyledi. El-Asil’e göre İsrail–Suriye ilişkilerindeki gerginliğin giderilmesi için karşılıklı güveni yeniden kuracak somut adımlar gerekecek. Transit Haber’in İsrail seçimleri ve Suriye güvenlik anlaşması üzerine önceki haberinde de olası iktidar değişikliğinin müzakerelere etkisi ele alınmıştı. El-Asil, Eisenkot’un Türkiye ve Rusya’nın Suriye’deki etkisini sınırlamak için hangi araçları kullanacağının açıklığa kavuşmadığını da söyledi. El-Asil, seçim söylemlerinin uygulanabilecek bir Suriye stratejisiyle karşılaştırılmasını önerdi.

Türkiye ile Rusya İsrail açısından neden farklı görülüyor?

Oklahoma Üniversitesi Orta Doğu Araştırmaları Merkezi Direktörü Joshua Landis, İsrail’in Suriye politikası kapsamında Rusya’nın ülkedeki rolünün Türkiye’ye kıyasla daha yönetilebilir görüldüğünü değerlendirdi. Analizde Rusya’nın askerî varlığının son dönemde ağırlıklı olarak lojistik işlev gördüğü, Suriye’nin Libya’ya giden Rus uçuşlarında ara durak olarak kullanıldığı anlatıldı. İsrail açısından asıl endişenin ise Türkiye’nin Şam yönetiminin askerî kapasitesini güçlendirme potansiyeli olduğu görüşüne yer verildi.

Cafiero, Ankara ve Moskova’nın Suriye’de tamamen dışlanmasının herhangi bir İsrail hükümeti açısından gerçekçi bir seçenek olmadığı sonucuna vardı. Bu, yazarın analizindeki değerlendirme; ilgili ülkeler arasında müzakere edilmiş bir anlaşma değil. INSS, Ankara’nın Suriye’deki nüfuzunu İsrail güvenlik kurumlarının yakından izlediğini aktardı.

Hermon Dağı ve Suriye’nin güneyindeki askerî mevziler ne olacak?

Aralık 2024’ten sonra güney Suriye’de ele geçirilen askerî mevzilerin geleceği de İsrail’in Suriye politikası açısından tartışılıyor. Cafiero, Hermon Dağı’nın gözetleme kapasitesi ve Lübnan ile Şam’a yakınlığı nedeniyle İsrailli güvenlik yetkililerince önemli görüldüğünü aktardı. Fransa’daki Aix-Marseille Üniversitesinden Thomas Pierret, Eisenkot’un 1974 ayrıştırma anlaşmasını yeniden müzakere etme yaklaşımının Hermon’dan çekilme anlamına gelmeyebileceğini söyledi.

Sufa 53 adlı tahkimat projesinin yol, siper ve gözlem noktalarından oluştuğunu aktaran Netjes, çalışmaları İsrail’in uzun süreli askerî varlık ihtimaliyle ilişkilendirdi. Zonszein de 7 Ekim 2023 sonrası İsrail güvenlik anlayışında askerî birlikleri sivil yerleşimlerin önünde tutma fikrinin ağırlık kazandığını anlattı. Eisenkot’un önceki Genelkurmay Başkanlığı görevini bu yaklaşım açısından önemli buluyor.

Dürzi toplulukları konusundaki anlaşmazlık sürer mi?

Suriye’deki bazı Dürzi gruplarıyla kurulan ilişkiler, İsrail’in Suriye politikası açısından uzmanların ayrıştığı konular arasında. Pierret, İsrailli karar vericiler arasında Dürzilerle ilişkilerin yalnız Netanyahu’ya özgü bir yaklaşım olmadığını aktardı. Landis ise İsrail’in Dürzi bölgelerine askerî koruma sağlama taahhüdünün Şam’la uzlaşma önünde engel oluşturduğu görüşünde. Süveyda’da İsrail yanlısı açıklamalar yapan bazı gruplarla İsrail müdahalesine karşı çıkan diğer Dürzi topluluklarının ayrı tutularak değerlendirilmesi gerektiğini söyledi. Araştırmacı, 2025’te Süveyda’da yaşanan şiddet olaylarının yerel halkta bıraktığı korku ve güvensizliği de anlattı. Bu farklı tutumlar, İsrail’in Dürzi topluluklarıyla ilişkilerinin Şam’la görüşmelere nasıl yansıyacağı sorusunu gündemde tutuyor.

Eisenkot hükümeti kurulması hangi aşamada?

İsrail Cumhurbaşkanlığının 8 Kasım açıklamasına göre Herzog, 67 milletvekilinin tavsiye ettiği Eisenkot’a hükümeti kurma yetkisi verdi. Netanyahu için 46 milletvekili öneride bulunmuştu. 27 Ekim seçimlerinden sonra hiçbir blok kendi başına 61 sandalyelik çoğunluğa ulaşamadı. Eisenkot, koalisyon oluşturabilmek için farklı partilerle görüşmeler yürütüyor.

17 Kasım’da Meclis Başkanlığı için yapılan oylamada Eisenkot’un desteklediği Matan Kahana 66 oy aldı; rakip aday 52 oyda kaldı. Reuters’ın bildirdiği bu sonuç, Meclisteki güç dengesine ilişkin yeni bir gelişmeydi. Transit Haber, Meclis Başkanlığı seçimini 17 Kasım’da ayrı haberle aktardı. Cafiero’nun olası değişiklikler hakkında aktardığı uzman görüşleri, hükümet kurma görüşmelerinin sonucu ve Şam’la diplomatik temasların seyriyle ilgili.

Ankara açısından önceki Al-Monitor kaynaklı Türkiye–İsrail ilişkileri analizinde Gazze’deki insani durum ile İsrail’in Suriye üzerindeki askerî baskısının hafifletilmesi, sınırlı diplomatik iyileşmenin koşulları arasında gösterilmişti. Cafiero’nun 18 Kasım yazısı ise Türkiye’nin Suriye ordusuna sağlayabileceği askerî destek üzerinden İsrail’in olası yeni hükümetinin güvenlik önceliklerini inceliyor.

Kaynaklar

The New Arab — Giorgio Cafiero, Beyond Netanyahu: What is the future of Israel’s Syria policy?, analiz, 18 Kasım 2026. İsrail Cumhurbaşkanlığı — President Herzog Tasks Gadi Eisenkot with Forming a Government, 8 Kasım 2026. Reuters — Israeli parliament elects speaker backed by Netanyahu opponents, 17 Kasım 2026. INSS — Israel’s Red Line in Syria—and the Price of Confrontation with Turkey, Eylül 2026. Al-Monitor — Gaza progress, Syria pullback: What Turkey wants from Israel’s next government, 1 Kasım 2026. Al Jazeera — Can Netanyahu and Eisenkot form a unity government in Israel?, 15 Kasım 2026.

Bu haberi yapay zekaya sor

Kritik vize ve seyahat gelişmelerini kaçırmayın

WhatsApp kanalımızda yalnızca önemli uyarıları, Telegram kanalımızda ise tüm haber akışını paylaşıyoruz.

Bu içerikten yararlanabilirsiniz

Kısa alıntılar; içerik değiştirilmeden, “Transit Haber” kaynak olarak belirtilerek ve bu habere aktif bağlantı verilerek kullanılabilir. İçeriğin tamamının izinsiz yeniden yayımlanmasına izin verilmez.

Yorum yapın

Yorumunuz yayımlanmadan önce incelenir. Yorum kaydına e-posta, website, IP adresi veya tarayıcı bilgisi eklenmez. Görünen ad alanında takma ad kullanabilirsiniz; yorumunuza kişisel veya özel nitelikli bilgi yazmayın. KVKK Aydınlatma Metni

Haberi paylaş

Sıradaki haber

Hakan Fidan’dan Suriye mesajı: İsrail’i ‘en büyük potansiyel tehdit’ olarak tanımladı

Haber otomatik yüklenemezse normal bağlantısından okuyabilirsiniz.