AB içişleri bakanları 1 Ekim’de Schengen ve geri göndermeyi görüşecek

AB içişleri bakanları toplantısı 1 Ekim 2026 Perşembe günü Lüksemburg’da yapılacak. Avrupa Birliği üyesi ülkelerin içişleri bakanları, Schengen bölgesindeki mevcut durumu ve Birlikte kalış hakkı bulunmayan kişilerin geri gönderilmesinde üçüncü ülkelerle iş birliğini görüşecek. Toplantının gündeminde yeni göç kurallarının uygulanması ve sınır güvenlik sistemleri arasındaki bağlantılar; ayrıca göç hareketleri için erken uyarı kapasitesi de bulunuyor.

AB Konseyinin 25 Eylül’de güncellediği resmî toplantı gündemine göre görüşmeler Lüksemburg’da yerel saatle yaklaşık 09.00’da başlayacak; Türkiye saatiyle karşılığı 10.00. Bakanlar, Komisyonun Schengen değerlendirmesini dinledikten sonra 2026–2027 dönemi için belirlenen önceliklerin uygulanmasını ele alacak. Toplantı, yaz aylarındaki sınır geçişleri ve üye ülkeler arasındaki geçici iç sınır kontrollerinin sürdüğü döneme denk geliyor.

AB içişleri bakanları toplantısı: Schengen oturumunun gündemi

AB içişleri bakanları toplantısı kapsamında Schengen oturumunda üye ülkelerin sınır ve iç güvenlik kurumları arasında bilgi paylaşımı görüşülecek. Konsey gündemi, yeni teknolojilerin güvenlik amacıyla kullanımına ve Avrupa çapındaki büyük bilgi sistemlerinin birbiriyle çalışmasına özel bir bölüm ayırıyor. Avrupa Komisyonu ile bu sistemlerin işletilmesinden sorumlu eu-LISA, yürütülen teknik çalışmaların son durumunu bakanlara aktaracak.

Ulusal sistemlerin birbiriyle bilgi paylaşması görüşmenin teknik ayağını oluşturuyor. Konsey, 4 Haziran’da kabul ettiği 2026–2027 Schengen önceliklerinde dijitalleşmenin hızlandırılması ve sınır yönetiminin geliştirilmesini hedefler arasına almıştı. Ekim oturumunda ülkeler bu uygulamaların ilerleyişini değerlendirecek.

Geri kabul ve sınır dışı işlemleri için üçüncü ülkelerle iş birliği

Göç oturumunda bakanlar, AB’de yasal kalış hakkı bulunmayan kişilerin geri dönüş süreçlerinde öncelikli üçüncü ülkelerle geri kabul iş birliğinin nasıl geliştirileceğini tartışacak. Konsey, bu gündem maddesini bakanlar arasında görüş alışverişi olarak tanımlıyor. Geri kabul, bir ülkenin kendi vatandaşlarının veya ilgili anlaşma kapsamında başka kişilerin dönüşüne ilişkin resmî işlemlerini ifade ediyor.

Geri dönüş mevzuatına ilişkin Avrupa Komisyonu açıklamasında üye devletlerin geri gönderme kararları arasında karşılıklı tanımayı geliştiren ve üçüncü ülkelerle geri kabulü düzenleyen hukuki çerçeve anlatılıyor. Komisyona göre bireysel değerlendirme yapılması, başvuru yollarına erişim ve geri göndermeme ilkesinin korunması geri dönüş sürecindeki hukuki koşullar arasında. Ekim oturumunun somut gündemi ise mevcut sistemin üçüncü ülkelerle iş birliği ayağına ilişkin bakanlık görüşlerini toplamak. Resmî gündemde öncelikli üçüncü ülkelerle yapılacak görüş alışverişinden söz ediliyor. AB içişleri bakanları toplantısı, geri kabul alanındaki mevcut iş birliği çerçevesine ilişkin bakan görüşlerinin toplanacağı oturumu da içeriyor.

Haziranda uygulanmaya başlayan Göç ve İltica Paktı

AB içişleri bakanları toplantısı sırasında Komisyon, 12 Haziran 2026’dan beri uygulanan Göç ve İltica Paktı’nın son durumunu sözlü olarak sunacak. Düzenlemeler; dış sınırlardaki tarama ve kayıt, bazı iltica dosyalarında hızlandırılmış işlemler ile üye ülkeler arasındaki destek mekanizmasını kapsıyor. Bakanlıkların değerlendirmesi paktın uygulamaya girişinden sonraki döneme ait olacak.

Türkiye’den Avrupa’ya göç ve iltica başvurusu yapmayı planlayanları ilgilendiren mevcut düzenlemelerin kapsamı, Transit Haber’in AB Göç ve İltica Paktı sayfasında açıklanıyor. Konseyin 1 Ekim programında Komisyonun sunumu ve geri kabule ilişkin ayrı görüş alışverişi bulunuyor.

Ceuta sonrası Schengen ülkelerinin sınır kontrolleri

EUobserver’ın 28 Eylül’de yayımladığı toplantı gündemi haberinde, içişleri bakanlarının görüşmesi temmuz sonunda Ceuta’da yaşanan kitlesel sınır geçişleri ve sonrasında Avrupa ülkelerinde başlayan sınır tartışmalarıyla birlikte ele alındı. Almanya, 26 Eylül’deki Münih göç zirvesinde Ceuta’yı örnek göstererek hızlı geri gönderme ve Frontex için yeni müdahale kapasitesi önerdi. Lüksemburg’daki resmî toplantı gündemi ise Schengen yönetimi ve üçüncü ülkelerle geri kabul konusunda görüş alışverişine ayrılmış durumda.

Schengen iç sınırlarındaki bildirimleri derleyen Avrupa Komisyonu tablosunda İspanya’nın İtalya’dan gelen hava ve deniz yolcularına uyguladığı kontrollerin 7 Ekim’e kadar bildirildiği görülüyor. İtalya’nın İspanya yönündeki hava ve deniz kontrolleri için mevcut bitiş tarihi 1 Ekim. Polonya, Almanya ve Litvanya kara sınırlarındaki yeni kontrol dönemini 2 Ekim 2026–30 Mart 2027 olarak bildirmiş durumda. Ülkelerin güzergâh bazında değişen bitiş tarihleri Transit Haber’in güncel Schengen geçici sınır kontrolleri listesinde ayrıca izleniyor.

Avrupa’ya iltica başvurularında son açıklanan tablo

İltica başvurularına ilişkin Komisyonun 24 Eylül’de paylaştığı EUAA verilerine göre AB ülkeleri ile Norveç ve İsviçre, 2026’nın ilk yarısında yaklaşık 332 bin uluslararası koruma başvurusu aldı. Bu sayı, 2025’in aynı dönemine göre yüzde 17 daha düşük. EUAA, başvuruların azalmasında Suriyeli, Venezuelalı, Kolombiyalı, Ukraynalı ve Türk başvuru sahiplerinden gelen dosyalardaki düşüşlerin etkili olduğunu kaydediyor.

Aynı verilerde ilk derece karar bekleyen dosya sayısı haziran sonunda yaklaşık 770 bin olarak hesaplandı. Bu tutar bir yıl öncesinden yüzde 8 daha düşük. Fransa yaklaşık 69 bin, İtalya 66 bin, İspanya ve Almanya ise ayrı ayrı yaklaşık 55 bin başvuru aldı. AB içişleri bakanları toplantısı, hem göç başvurularındaki bu değişimin hem de Schengen iç sınırlarındaki ulusal kontrollerin sürdüğü bir dönemde yapılacak.

Yunanistan’ın dış sınırlarda hibrit tehdit gündemi

Konseyin yayımladığı programa göre 1 Ekim Perşembe günü başlayacak oturumda göç hareketlerine ilişkin erken uyarı kapasitesi de görüşülecek. Yunanistan, dış sınırlardaki hibrit tehditler için Avrupa çapında bir acil durum mekanizmasına ilişkin bilgi verecek. Adalet bakanları ertesi gün ayrı gündemle toplanacak.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Avrupa’da Türklerin iltica başvuruları yüzde 30 azaldı

Avrupa’ya denizden gidenler azaldı, ölüm ve kayıplar arttı

ABD’nin Afrika’ya gönderdiği göçmen için geri getirme kararı

Durban’da yaklaşık 150 sığınmacı için 30 Eylül endişesi