ABD Yüksek Mahkemesi sınır dışı dosyalarını bekletme kuralını geri getirmedi

ABD Yüksek Mahkemesi, sınır dışı davaları için göçmenlik hâkimlerine geçici dosya kapatma yetkisi tanıyan 2024 düzenlemesinin yeniden uygulanması amacıyla yapılan acil başvuruyu 27 Ekim 2026’da reddetti. Mahkemenin 26A500 numaralı resmî dosyasında başvurunun Yargıç Samuel Alito tarafından tüm mahkemeye sevk edildiği ve aynı gün reddedildiği kayıtlı. Karar, Baltimore Belediyesi ve diğer başvurucuların Teksas’ta verilmiş bir alt mahkeme hükmünü durdurma talebine ilişkindi.

Göçmenlik hâkimlerinin kullandığı administrative closure usulü, bir sınır dışı dosyasını aktif duruşma takviminden geçici olarak çıkarıyordu. Dosya, taraflardan birinin yeniden takvime alınmasını istemesiyle ele alınabiliyordu. ABD Adalet Bakanlığının 29 Mayıs 2024’te yayımladığı düzenleme bu işlemi 8 CFR 1003.18(c) maddesinde tanımlamış, hâkimlerin başvuruları belirlenen ölçütlere göre incelemesine imkân vermişti.

Yüksek Mahkemenin 27 Ekim kararı tek cümle olarak yayımlandı. Mahkeme bu acil talebin neden reddedildiğine ilişkin gerekçe açıklamadı; herhangi bir yargıç da kamuya açık karşı oy bildirmedi. Reuters’ın karar haberine göre sonuç, Teksas ile federal hükümet arasında Haziran ayında alınan ve 2024 düzenlemesini ülke genelinde geçersiz kılan hükmün uygulanmaya devam etmesi oldu.

Sınır dışı davaları neden geçici olarak kapatılıyordu?

Administrative closure, göçmenlik mahkemesinin önündeki dava sürerken aynı kişinin başka bir kurumdaki göçmenlik işleminin sonucunu beklemek için kullanılıyordu. Reuters, bekleyen vize başvurularını ve ceza mahkûmiyetine karşı açılmış temyizleri bu yöntemin uygulandığı durumlar arasında sayıyor. Dosyanın aktif takvimden çıkarılması, hâkimin aynı davayı daha sonra yeniden ele almasına olanak veren bir usuldü. 2024 tarihli düzenleme, göçmenlik hâkiminin bir tarafın talebi üzerine dosyayı idari olarak kapatabilmesini öngörüyordu. Tarafların ortak talepte bulunması veya taraflardan birinin başvurusuna diğer tarafın itiraz etmemesi de yönetmelikte ayrıca düzenlenmişti. Kararda başvurunun gerekçesi, dosyanın durumu ve gecikmenin sonuçları dikkate alınabiliyordu. Aynı usul Göçmenlik Temyiz Kurulu için de düzenlemede yer aldı.

Federal düzenleme 29 Temmuz 2024’te yürürlüğe girdi. Adalet Bakanlığı, resmî metninde bu kuralları dosyaların daha verimli yönetilmesi ve tarafların usule ilişkin haklarının korunması hedefiyle gerekçelendirdi. Bakanlık, 2020’de kabul edilmiş ve 2021’de mahkeme tedbiriyle durdurulmuş önceki sınırlayıcı düzenlemeyi de bu metinle değiştirdi.

Teksas ve Trump yönetimi hangi kararı aldırdı?

Teksas eyaleti, 22 Haziran 2026’da federal mahkemeye başvurarak 2024 düzenlemesinin iptalini istedi. Aynı gün ABD Adalet Bakanlığıyla ortaklaşa sunulan mahkeme belgesini Teksas Kuzey Bölgesi Federal Mahkemesi Yargıcı Reed O’Connor kabul etti. Hüküm, 2024 düzenlemesini geçersiz kıldı ve ilgili yetkinin uygulanmasını ülke genelinde engelledi. Yüksek Mahkemeye sunulan başvuru dosyasında 7:26-cv-00070 numaralı davadaki ilk hükmün tarihini doğruluyor.

Teksas yönetimi, idari kapatma işlemlerinin bazı dosyaların yıllarca sonuçlandırılmadan beklemesine yol açtığını savundu. Associated Press’in 27 Ekim tarihli haberine göre eyalet, uygulamanın sınır dışı kararını bekleyen kişilerin ülkede uzun süre kalmasına imkân verdiğini ileri sürdü. Trump yönetimi de yargılama sırasında düzenlemeyi savunmadı. Federal hükümet ile Teksas, yargıçtan ortak karar almalarını istedi.

Haziran ayındaki kararın ardından Baltimore, New Haven ve Columbus belediyeleriyle California merkezli Centro Legal de la Raza adlı hukuk kuruluşu davaya katılmak istedi.

Başvurucular, düzenlemeyi savunma imkânı verilmesini ve alt mahkeme hükmünün temyiz süresince durdurulmasını talep etti. Federal bölge mahkemesi müdahale taleplerini 21 Ağustos’ta reddetti; eylül ayında yapılan durdurma başvurusu da sonuç vermedi.

Yüksek Mahkemeye kimler başvurdu?

Üç belediye ve Centro Legal de la Raza’nın dosyası önce New Orleans merkezli Beşinci Federal Temyiz Mahkemesine taşındı. 9 Ekim’de Yüksek Mahkemeye verilen acil başvuru metninde temyiz mahkemesinin 29 Eylül 2026’da alt mahkeme kararını durdurmayı reddettiği kaydediliyor. Başvurucular, 2024 kuralını savunmak üzere davaya katılabilmek için bu kararın da değerlendirilmesini istedi.

Başvurucular, idari dosya kapatma yetkisinin suç mağdurları ve bakıma muhtaç çocuklar dahil bazı kişilerin başka başvuru süreçlerini bekleyebilmesinde kullanıldığını savundu. Belediyeler ve hukuk kuruluşu, Teksas ile federal hükümetin uzlaşmasının kamuoyunun katıldığı normal düzenleme değiştirme sürecini devre dışı bıraktığı iddiasını da mahkemeye taşıdı.

Adalet Bakanlığı ise başvurucuların davaya müdahil olabilmek için gereken hukuki menfaati ortaya koyamadığını savundu. Yüksek Mahkeme dosyasındaki takvime göre federal hükümet ve Teksas, 22 Ekim’de yanıtlarını sundu. Başvurucuların son cevabı 23 Ekim’de kayda geçti; dört gün sonra mahkeme acil durdurma talebini reddetti.

Sınır dışı dosyalarında bundan sonra ne uygulanacak?

27 Ekim kararının ardından Teksas’taki mahkemenin 2024 yönetmeliğine ilişkin ülke çapındaki engelleme hükmü yürürlükte kaldı. Administrative closure yetkisinin kapsamına ilişkin hukuki uyuşmazlık ise Beşinci Federal Temyiz Mahkemesi önündeki sürecin konusu olmaya devam ediyor. Reuters, düzenlemenin geçmişte yüz binlerce sınır dışı davasında kullanıldığını bildiriyor.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Kübalı göçmeni Meksika sınırına götürdüler: Adına atılan sahte imzaya itiraz etti, geri döndü

ABD’de Green Card için PERM reformu Beyaz Saray incelemesini geçti

ABD’nin kasım Green Card sırası ilerledi: EB-2 üç ay, EB-3 bir ay

ABD’de göçmen gözaltı merkezinde ölüm: Açlık grevinde zorla besleme iddiası