Avrupa’ya denizden gidenler azaldı, ölüm ve kayıplar arttı
Avrupa deniz geçişleri 15 Eylül 2026’ya kadar yüzde 39 azalırken Akdeniz ve Atlantik güzergâhlarında ölüm ve kayıp sayısı 1.999’dan 2.292’ye yükseldi. IOM, Orta ve Doğu Akdeniz’deki değişimi de açıkladı.
Avrupa’ya deniz yoluyla ulaşan göçmen ve sığınmacı sayısı 2026’nın ilk sekiz buçuk ayında gerilerken kayda geçen ölümler ve kayıplar arttı. Birleşmiş Milletler bünyesindeki Uluslararası Göç Örgütünün (IOM) 17 Eylül 2026 tarihli açıklamasına göre, 15 Eylül’e kadar denizden Avrupa kıyılarına ulaşanların sayısı yaklaşık 60 bin oldu. Geçen yılın aynı dönemindeki 98 bin 40 kişiye kıyasla düşüş yüzde 39. Aynı dönemde Akdeniz ve Atlantik geçişlerinde en az 2 bin 292 kişi öldü veya kayboldu; 2025’in aynı döneminde bu sayı bin 999’du.
Örgütün açıkladığı ölüm ve kayıp verisi, yalnız Akdeniz’i değil İspanya’ya uzanan Atlantik güzergâhını da içeriyor. Associated Press’in IOM verilerini aktardığı haberinde can kayıpları ile denizden varışların farklı yönde seyrettiği, Libya’dan Girit’e yönelen uzun geçişlerin de Yunanistan çevresindeki deniz hareketlerinde daha fazla kullanıldığı belirtildi. Sayılar, 1 Ocak–15 Eylül 2026 döneminde kayda geçmiş varış ve olayları kapsıyor.
Orta Akdeniz’de varışlar yüzde 55 düştü, ölümler arttı
İtalya’ya uzanan Orta Akdeniz güzergâhında geçen yılın aynı döneminde 48 bin 231 kişi kıyıya ulaşmıştı. IOM’un açıkladığı bu yılki sayı 21 bin 393. Varışlardaki düşüş yüzde 55’e ulaşırken güzergahta ölen veya kaybolanların sayısı 844’ten 996’ya çıktı. IOM, özellikle bu güzergâhta tekne kazalarının ve denizde kaybolmaların varış sayısındaki gerilemeye eşlik ettiğini bildirdi.
Libya sahil güvenliğinin IOM tarafından izlenen kayıtlarına göre, 1 Ocak ile 15 Eylül arasındaki dönemde denizde durdurulup Libya’ya geri götürülen kişi sayısı 17 bin 67’ye ulaştı. IOM’un Avrupa’ya varışları izlediği DTM veri sayfası ise 15 Eylül kesiti için denizden varışları 59 bin 495, karadan varışları 10 bin 710 olarak ayrı ayrı kaydediyor. Karadan gelenler deniz yoluyla varış oranına dahil edilmiyor; kıyaslama her iki yılda da aynı dönem ve deniz yoluyla varış üzerinden yapılıyor.
Yunanistan yönünde denizde ölüm ve kayıp sayısı 417’ye çıktı
Yunanistan kıyılarına ulaşan kişi sayısı 2025’in aynı dönemindeki 25 bin 427’den 20 bin 428’e indi. IOM’un Doğu Akdeniz güzergâhı için verdiği ölüm ve kayıp bilançosu ise 284’ten 417’ye yükseldi. IOM’un bölgesel verileri, Yunanistan’a varışlarla Doğu Akdeniz güzergâhındaki ölüm ve kayıpları farklı gösterge olarak kaydediyor. Her iki sayı birlikte okunduğunda, Yunanistan yönündeki deniz hareketinde kayda geçen varışlar azalırken Doğu Akdeniz’deki can kayıplarının arttığı görülüyor.
AP’nin 17 Eylül tarihli saha aktarımında, Libya’nın doğusundan Girit’e uzanan güzergâhın daha fazla kullanıldığı ve Ege üzerinden Türkiye’den Yunan adalarına yapılan geçişten daha uzun bir deniz yolculuğu olduğu anlatıldı. Girit’e yönelen hareket, IOM’un Doğu Akdeniz toplamıyla birebir aynı istatistik kümesi olarak sunulmuyor. Türkiye’den Ege üzerinden yapılan geçişler ile Libya’dan Girit’e açılan tekneler, çıkış noktası ve seyir mesafesi bakımından farklı rotalar.
İspanya güzergâhında 879 ölüm ve kayıp kaydedildi
İspanya’ya Atlantik ve Batı Akdeniz üzerinden ulaşanların sayısı 22 bin 855’ten 16 bin 794’e düştü. IOM’un 17 Eylül açıklamasında İspanya yönündeki güzergâhlarda kayda geçen ölüm ve kayıp sayısı 879 olarak bildirildi. Atlantik’te Batı Afrika’dan Kanarya Adaları’na uzanan seferler ile Batı Akdeniz geçişleri, İspanya’ya denizden ulaşma kayıtlarında aynı İspanya toplamında yer buluyor. Reuters’ın IOM verilerine dayalı haberinde denizde kullanılan aşırı kalabalık ve denize elverişsiz teknelerin yolculuk tehlikesini artırdığı aktarıldı.
İspanya’nın Fas’la kara sınırının bulunduğu Ceuta’da ise kitlesel geçişlerin organizasyonuna ilişkin soruşturma ve göçmenlerin nakli sırasında yaşanan polis müdahalesi kara sınırındaki gelişmeler arasında bulunuyor. Bu olaylar denizden Avrupa kıyılarına ulaşan yaklaşık 60 bin kişiyle aynı istatistiğe eklenmiyor. AB–Türkiye göç modeli ve Ceuta sınırına ilişkin tartışmalar ise denizden varışların dışında, Avrupa’nın farklı sınır geçiş yöntemlerine ilişkin ayrı bir başlık oluşturuyor.
IOM kaybolan kişilerin gerçek sayısının daha yüksek olabileceğini bildirdi
IOM Genel Direktörü Amy Pope, 17 Eylül tarihli değerlendirmesinde, denizde yaşanan ölüm ve kaybolmaların önlenebilmesi için ülkeler arasında arama-kurtarma işbirliğinin, insan kaçakçılığıyla mücadelenin ve güvenli, düzenli göç kanallarının geliştirilmesinin gerekli olduğunu söyledi. Pope, kayıpların ardından kimliği belirlenemeyen kişilerin ailelerinin yıllarca bilgi aramak zorunda kaldığını da anlattı. Bu sözler kurumun politika çağrısı niteliğinde; ülkelerin belirli bir yeni kuralı kabul ettiğine dair karar metni değil.
IOM, Yerinden Edilme Takip Matrisi (DTM) ile Kayıp Göçmenler Projesi kayıtlarının doğrulanabilen olaylara dayandığını belirtiyor. Denizde kaybolan her teknenin veya kişinin kayda geçmemesi nedeniyle toplam ölüm ve kayıp sayısı açıklanan alt sınırın üzerinde olabilir. Eylül 2026 ortasına ilişkin bu veriler, sonradan bildirilen veya doğrulanan olaylarla değişebilir; 17 Eylül açıklamasındaki 2 bin 292 rakamı yayımlandığı andaki basın bülteni kesitine ait.
Kaynaklar
Uluslararası Göç Örgütü / BM — 17 Eylül 2026 tarihli Avrupa deniz geçişleri ve kayıplar açıklaması
IOM DTM — Avrupa’ya varışlar ve denizden varış veri panosu – 15 Eylül 2026
Associated Press — Fewer migrants are reaching Europe by sea but more people are dying, IOM warns
Reuters — Europe migrant sea crossings fall, but become more deadly, IOM says
WhatsApp kanalımızda yalnızca önemli uyarıları, Telegram kanalımızda ise tüm haber akışını paylaşıyoruz.
Kısa alıntılar; içerik değiştirilmeden, “Transit Haber” kaynak olarak belirtilerek ve bu habere aktif bağlantı verilerek kullanılabilir. İçeriğin tamamının izinsiz yeniden yayımlanmasına izin verilmez.