Yabancı kadın işçinin doğum izni ücreti için soruşturma: Beş ihlal şüphesi

Brunei’de doğum izni sırasında maaşı ödenmediği belirtilen yabancı bir kadın çalışanla ilgili işyeri denetiminde beş olası iş hukuku ihlali tespit edildi. Brunei Çalışma Dairesi, başkent Bandar Seri Begawan’daki Jalan Pemancha bölgesinde 8 Ekim 2026’da yaptığı incelemenin ardından, işveren hakkında soruşturmanın süreceğini açıkladı. Denetim, iletişim ekipmanlarının tamir edildiği bir işletmede gerçekleştirildi.

Çalışma Dairesinin Operasi Usai 239/2026 duyurusuna göre iddialar haftalık dinlenme günü, dinlenme günü ve resmî tatilde çalışma karşılığı ücret, resmî tatil izni, ücretli yıllık izin ve doğum izni haklarını kapsıyor. Kurum açıklamasının altında 14 Ekim tarihi bulunuyor; içerik resmî internet sitesinde 26 Ekim 2026 tarihinde yayımlandı. Borneo Bulletin ise vakayı 19 Ekim tarihli haberinde aktardı.

Brunei işyeri denetiminde hangi beş ihlal araştırılıyor?

Denetim tutanağında yer alan ilk şüphe, İş Kanunu’nun 63. maddesi kapsamındaki haftalık dinlenme gününün verilmemesi. Bu madde, çalışanlar için haftada bir tam günlük dinlenme hakkı öngörüyor. Vardiyalı çalışanlar açısından kanunda kesintisiz 30 saatlik dinlenme süresinin haftalık izin yerine geçebileceği bir düzenleme de bulunuyor.

64. madde kapsamındaki ikinci konu, dinlenme günlerinde ve resmî tatillerde yapılan çalışmanın yasal karşılığının ödenmemesi. İşverenin talebiyle dinlenme gününde çalışıldığında ödenecek tutar, çalışılan sürenin normal mesainin yarısını aşıp aşmadığına göre belirleniyor. Normal günlük çalışmanın yarısını aşan ve tam günü geçmeyen çalışma için iki günlük temel ücret öngörülüyor; ek saatler için ayrı fazla mesai hükümleri uygulanıyor.

Üçüncü şüphe, 70. maddenin düzenlediği resmî tatillerde ücretli izin kullandırılmaması. Kanuna göre çalışma süresine rastlayan resmî tatiller ücretli izin kapsamına giriyor. İşçiyle işverenin anlaşmasıyla başka bir günün tatil yerine geçirilmesi veya belirli koşullarda telafi izni verilmesi de mümkün. Soruşturma, işyerinin bu yükümlülükleri yerine getirip getirmediğine bakacak.

Dördüncü inceleme başlığı yıllık ücretli izin. 71. maddeye göre aynı işveren yanında en az üç ay çalışan işçi yıllık izin hakkı kazanıyor. İlk 12 aylık hizmet için yedi gün öngörülüyor; sonraki her tamamlanan 12 aylık dönem için bir gün ekleniyor ve süre en fazla 14 güne ulaşıyor. İlk yılını henüz tamamlamamış çalışanların izin hesabında hizmet ettikleri aylar esas alınıyor.

Brunei’de doğum izni hakkı yabancı çalışanlar için nasıl uygulanıyor?

Beşinci ihlal şüphesi, 91. maddede düzenlenen doğum izni sırasında ücret ödenmemesiyle ilgili. Brunei’de doğum izni koşulları, yabancı çalışanların yasal hakları açısından özel bir düzenlemeye sahip. Çalışma Dairesinin resmî doğum izni bilgilendirme belgesine göre yabancı kadın çalışanlar dokuz haftalık doğum izni kullanabiliyor. Bu sürenin ilk sekiz haftası, aynı işveren yanında en az 180 gün çalışmış kişiler için ücretli; son bir hafta ücretsiz izin olarak belirlenmiş.

Kanunun 91. maddesinde iznin doğumdan önceki dört hafta ve doğumdan sonraki beş hafta şeklinde kullanımı öngörülüyor. Çalışanla işveren anlaşırsa dokuz haftalık izin, doğumdan en erken 28 gün önce başlayacak biçimde de planlanabiliyor. 180 günlük hizmet koşulu ücretli izin hakkı açısından belirleyici.

Ücretlerin ödenme takvimi, Brunei’de doğum izni kullanan kişinin ücret türüne göre belirleniyor. Günlük ücretle çalışan kadın işçiye doğuma kadar olan dönemin ücreti doğumdan sonraki yedi gün içinde, iznin kalan bölümünün ücreti ise dönem sonundan itibaren yedi gün içinde ödeniyor. Diğer ücretli çalışanlar için sözleşmedeki normal maaş günü esas alınıyor.

Aynı mevzuatta Brunei vatandaşları ve ülkede kalıcı oturum sahibi çalışanlar için farklı bir süre tanımlanıyor: uygunluk koşullarını karşılayan bu gruba 15 haftalık doğum izni ve bunun 13 haftasında ücret hakkı tanınıyor. Yabancı işçilerin dokuz haftalık izin düzenlemesi, 91. maddenin ayrı hükümleri kapsamında uygulanıyor. Denetimdeki işçi için hangi ücret döneminin uyuşmazlık konusu olduğu, soruşturmanın ele aldığı somut meselelerden biri.

İşverene uygulanabilecek para cezası ne kadar?

Çalışma Dairesi, soruşturma sonucunda ihlallerin sabit bulunması durumunda işverene her bir ihlal için 1.000 Brunei dolarına kadar uzlaşma niteliğinde idari para cezası uygulanabileceğini bildirdi. Beş ayrı başlık bulunduğu için açıklamada öngörülen ceza üst sınırlarının toplamı, her ihlale azami tutarın uygulanması halinde 5.000 Brunei dolarına ulaşabiliyor. Bu tutar verilmiş bir ceza değil, duyurulan ihlal sayısından ve her ihlal için belirtilen üst sınırdan yapılan hesaplamadır.

İşverenin uygulanan idari para cezasını ödememesi halinde dosyanın mahkemeye götürülebileceği de duyuruldu. Kurum, denetlenen şirketin adını ve yabancı çalışanın uyruğunu paylaşmadı. İncelemenin tamamlandığına veya kesin bir yaptırım uygulandığına ilişkin sonuç, 26 Ekim tarihli duyuruda yer almıyor.

Yabancı işçiler şikâyetlerini hangi kuruma iletebilir?

Yabancı çalışanların Brunei’de doğum izni ve ücretli izin haklarına ilişkin resmî bilgi, Çalışma Dairesinin Malayca ve İngilizce hazırladığı 91. madde broşüründe yayımlanıyor.

Mesai saatlerinde 2381848, mesai dışında 7298989 numaralı hatlar, Brunei’de doğum izni ve diğer ücretli izin hakları hakkında bilgi almak isteyen çalışanların kullanımına açık. Doğum izni broşüründe çevrim içi iş hukuku şikâyetleri için NLMS sistemi de gösteriliyor. Yabancı çalışanlar ücret ve izin kayıtlarıyla ilgili başvurularında bu iletişim kanallarını kullanabiliyor.

Yabancı işçilerin çalışma koşullarıyla ilgili diğer haberler

• Yeni Zelanda’da göçmen işçileri 98 saat çalıştırıp 40 saat ücret ödeyen motel işletmesine ilişkin karar
• Yeni Zelanda’da çalışma vizesi iptaliyle tehdit edilen göçmen işçi hakkında tazminat kararı
• Singapur Changi Havalimanı’nda 270 yabancı çalışanın izinleriyle ilgili soruşturma

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Brunei’de yerli ve yabancı personel bildirimi başladı: İşverenlere 30 Kasım ve ceza uyarısı

Singapur dolandırıcılık suçlarında sopa cezasını genişletti: 6 ila 24 arası sopa darbesi!

Cook Adaları’nda vize uzatma ücretleri düştü: Avustralyalılara 90 gün, işçilere üç yıla kadar izin

Çekya’da göçmen yoksulluğu araştırması: Poverty Watch 2026’dan yüzde 37 tahmini