Vize iptaliyle tehdit edilen göçmen işçiye 30 bin dolar ödenecek

Yeni Zelanda göçmen işçi vize tehdidi davasında, Hamilton kentinde bir restoranda çalışan Hindistan vatandaşı Simran Kaur lehine karar çıktı. Employment Relations Authority (ERA), 27 Ekim 2026 tarihli [2026] NZERA 789 sayılı kararında YK Foverage Limited şirketinin Kaur’a 30.056,06 Yeni Zelanda doları ödemesine hükmetti. İşçi, çalışma vizesinin iptal ettirilmesi ve Hindistan’a gönderilme tehdidiyle partneri aleyhine gerçeğe aykırı bir belge imzalatıldığını anlatmıştı. İş ilişkisindeki diğer ihlaller arasında ücret kesintileri, iptal edilen vardiyalar ve kullandırılmayan izinler vardı.

Awaaz’ın 30 Ekim tarihli haberine göre Kaur, Hamilton’ın Chartwell semtindeki Mex It Up adlı restoranda müşteri hizmetleri ve ön büro görevlerinde yaklaşık 15 ay çalıştı. İşe 2021 sonlarında veya 2022 başlarında başladı; iş ilişkisi 8 Mart 2023’te sona erdi. Kararı veren ERA üyesi Sarah Kennedy-Martin, işçinin iddialarını ve şirketin savunmasını ücret, izin, vardiya kayıtları ve tanık anlatımlarıyla birlikte değerlendirdi.

Yeni Zelanda göçmen işçi vize tehdidi davasında neler yaşandı?

Uyuşmazlığın başlangıcında, Kaur’un partneri Harmanpreet Singh ile işletmede görev yapan Puneet Kalia arasında Haziran 2022’de restoran dışında çıkan kavga bulunuyor. Kaur, Kalia’nın kendisinden olayda partnerini suçlayan yazılı bir açıklama istediğini, kabul etmediği takdirde çalışma saatlerini azaltmakla veya vizesini iptal ettirerek kendisini Hindistan’a göndermekle tehdit ettiğini söyledi. Önceki iş uyuşmazlığında kullanılan bu belgeyi baskı altında imzaladığını bildirdi.

Şirket, iddiaları reddetti. Şirketin yöneticisi Kamal Chadha, Kaur’un alacaklarını aldığını, çeşitli vardiyalara katılmadığını, sağlık belgelerini gecikmeli sunduğunu ve sorunların Şubat 2023’teki toplantıda çözüldüğünü savundu. ERA, Şubat görüşmesinden sonra da işçi temsilcisinin hesaplamalara itiraz ettiğini ve ücret kayıtları istemeyi sürdürdüğünü belirleyerek uyuşmazlığın o tarihte kapandığı yönündeki savunmayı kabul etmedi.

88 saatlik çalışma ve kesilen ücretler

İncelenen bordro ve mesaj kayıtlarında, Kaur’un Haziran 2022’de yedi gün üst üste toplam 88 saat çalıştığı bir ödeme dönemi bulundu. Sekizinci gün de çalışmasının ardından bir gün izin yaptığı, daha sonra 11 gün daha ara vermeden çalıştığı kaydedildi. İşçi ayrıca yıllık izin taleplerinin geri çevrildiğini ve hastalık izni belgeleri sunduktan sonra bazı vardiyalarının iptal edildiğini anlattı. ERA, bu uygulamaların çalışma koşulları bakımından kendisini haksız biçimde dezavantajlı duruma düşürdüğüne karar verdi.

Kaur’un işten ayrılırken aldığı son ücretinden 5.088,06 dolar kesildi. Şirket, fazla ödeme yapıldığını ileri sürdü. Ancak işveren, hesaplamayı dayandırdığı belgeleri zamanında sunamadı ve kesintinin hukuki koşullarını karşılayamadı. ERA bu paranın geri ödenmesini istedi. İşçinin iptal edilen 23 vardiyasına ilişkin 4.232 dolar ve dört günlük hastalık iznine ilişkin 736 dolar alacağı da kabul edildi.

Kurul, işçinin bazı diğer taleplerini ise kabul etmedi. Ek yıllık izin alacağına ilişkin hesaplamada bordroda görülen 6.172,44 dolarlık tutarın ödenmiş olduğunu saptadı. Dinlenme ve yemek aralarının kullandırılmadığı iddiası yeterli ayrıntıyla kanıtlanamadı. Karar, kabul edilen ücret ve çalışma koşulları şikâyetleri ile reddedilen talepleri ayrı ayrı kayda geçirdi.

Göçmen işçiye ne kadar ödeme yapılacak?

ERA, haksız muamele nedeniyle onur kaybı, sıkıntı ve incinme için 20.000 dolar tazminat belirledi. Buna 5.088,06 dolarlık hukuka aykırı kesintinin iadesi, 4.232 dolarlık vardiya ücreti ve 736 dolarlık hastalık izni alacağı eklendi. Böylece doğrudan Kaur’a ödenmesi kararlaştırılan tutar 30.056,06 Yeni Zelanda dolarına ulaştı. Gecikmiş alacaklara faiz uygulanacak; yargılama giderleri hakkındaki değerlendirme sonraya bırakıldı.

Şirkete ayrıca zorunlu ücret, çalışma saati ve izin kayıtlarını uzun süre sağlamadığı için 3.000 dolarlık ceza verildi. Bu ceza, Kaur’a ödenmesi hükmedilen 30.056,06 dolarlık toplamdan ayrı. İşçi temsilcisinin kayıt istemesine rağmen şirketin ayrıntılı belgeleri ancak 2026 başında sunması, dosyadaki ücret uyuşmazlığının önemli unsurlarından biriydi.

İşveren çalışma vizesini iptal ettirebilir mi?

Yeni Zelanda Göç İdaresinin göçmen çalışan hakları rehberinde, ülke dışından gelen çalışanların da çalışma hukukuyla korunduğu, sömürü şüphesinin yetkililere bildirilebildiği ve uygun kişiler için Migrant Exploitation Protection Work Visa başvurusu bulunduğu açıklanıyor. Bu koruma vizesi, işverene bağlı geçerli çalışma vizesi sahiplerine belirli koşullarda altı aya kadar ülkede kalma ve başka işverenle çalışma imkânı sunuyor. Başvuru, ilgili sömürü değerlendirme mektubundan itibaren bir ay içinde yapılıyor.

Göç İdaresinin çalışma vizesi koşullarını değiştirme açıklamasına göre işveren, görev ve iş yeri kısıtları vizenin türüne göre değişiyor. Accredited Employer Work Visa taşıyan çalışanlar, başka bir akredite işverene geçebilmek için Job Change başvurusu yapabiliyor. Kişinin mevcut vizesinde hangi koşulların geçerli olduğu eVisa veya resmî doğrulama sistemi üzerinden öğrenilebiliyor. Kaur’un başvurusundaki işveren tehdidi, ERA tarafından geçmişte yaşanan haksız muamelenin unsurlarından biri olarak ele alındı.

Yeni Zelanda’da göçmen çalışanların ücret ve çalışma saatleri konusunda daha önce de yaptırım kararları çıktı. Transit Haber’in motelde 98 saat çalıştırılıp 40 saat ücret ödenen göçmen işçiler hakkındaki haberi farklı bir işyerindeki davayı aktarıyor. Ülkede işe yerleştirme karşılığında yurt dışında alınan ücretlere ilişkin mahkeme kararı da çalışma ilişkilerindeki mali uyuşmazlıkları ele alıyor.

AEWV çalışma vizesi koşullarının değiştirilmesine ilişkin öneri, işveren bağlantılı çalışma izni modeline dair ayrı bir düzenleme tartışmasını konu alıyor. Göçmen çalışanların hâlihazırdaki hakları, geçerli vize türü, iş sözleşmesi ve ilgili mevzuata göre değerlendiriliyor.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Yeni Zelanda’da yabancı işçileri 98 saat çalıştırıp 40 saat ücret ödeyen motel sahibine ev hapsi

ABD’nin vize denetimini sıkılaştırmasından bıkan bilim insanlarını Güney Kore kapıyor

Ermenistan yabancı çalışanlar için W-1 vizesi hazırlıyor: Görüş süresi 29 Ekim’de bitiyor

Yeni Zelanda öğrenci vizesinde dört değişiklik