Husiler için Çin’den füze parçaları gönderildi: İki sevkiyat mercek altında

Husiler, Yemen’de gelişmiş orta menzilli balistik füze üretmek için Çin’deki tedarikçilerden özel parçalar sağlamaya çalışıyor. İngiltere merkezli Conflict Armament Research (CAR), 14 Ekim 2026’da yayımladığı Yemen saha araştırmasında ele geçirilen iki sevkiyatın içeriğini ve nakliye belgelerini inceledi. Araştırmacılar, parçaların İran’ın Hayber Şiken (Kheibar Shekan) füzesine benzeyen bir sistemin üretiminde kullanılmak üzere hazırlandığı sonucuna vardı.

Sevkiyat kayıtlarına göre dört konteyner, iki ayrı gemiyle Haziran ve Ekim 2025’te Aden Serbest Bölgesi’ne ulaştı. Çin’den gelen yüklerin nihai varış noktası, Husilerin denetimindeki Hudeyde Limanı olarak gösteriliyordu. Yemen’in uluslararası alanda tanınan hükümetine bağlı makamlar kargoları ele geçirdi ve içeriklerini Temmuz 2026’da belgeledi. CAR’ın Ekim 2026’da duyurduğu gelişme, bu daha eski taşımaların teknik olarak incelenmesiyle ortaya çıktı.

Husiler için gönderilen kargolardan neler çıktı?

Saha ekibi konteynerlerde füzenin uçuşunu dengede tutan kanatların iç parçalarını, roket motorunun arka kapaklarını, egzoz nozullarını ve motor ateşleyicilerini tespit etti. Kuruluş, Hayber Şiken ailesiyle uyumlu yedi füze bileşeni belirlediğini açıkladı. Yükler arasında yüksek sıcaklığa dayanıklı koruyucu tabakaların üretiminde kullanılan fenolik reçine de vardı. Bu malzeme, balistik füzelerin uçuş sırasında karşılaştığı yoğun ısıya dayanmasını sağlayan bileşenlerde kullanılabiliyor. Parçaların teknik özellikleri ve aynı sevkiyatta birlikte bulunmaları, araştırmacıların bunları belirli bir füze tasarımıyla eşleştirmesinde etkili oldu.

Kargolarda füze parçalarına ek olarak çeşitli üretim ve test cihazları bulundu. Bilgisayarlı sayısal kontrollü metal işleme makinesi (CNC), endüstriyel pres, vakum pompası, hidrolik güç ünitesi, taşınabilir röntgen cihazı ve termal kamera da ele geçirildi. CAR, bu ekipmanın özel üretilmiş füze parçalarıyla aynı konteynerlerde taşındığını belgeledi. Araştırmada metal işleme, bileşen imalatı ve kalite kontrolü için kullanılabilecek cihazlar ayrı ayrı kaydedildi.

Associated Press’in 14 Ekim tarihli haberine konuşan CAR kıdemli analisti Fabian Hinz, ele geçirilen parçaların sıradan sivil ürünler olmadığını belirtti. Hinz’e göre bu tür özel bileşenlerin üretilmesi, hedeflenen füzenin tasarım bilgilerine erişim gerektiriyor. Kuruluş daha önce Husilerin dron ve basit roketler üzerinde yerel üretim kapasitesini belgelemişti. Hinz, bu parçaları grubun orta menzilli balistik füze üretme hazırlığıyla ilişkilendirdi.

Çin bağlantısını gösteren belgelerde ne var?

Ele geçirilen metal parçaların yanındaki sevk evrakı da incelendi. CAR, belgelerde havacılık ve uzay sektörüne özel metal parça ürettiğini belirten Çinli bir şirketin adının geçtiğini bildiriyor. CAR, sevk evrakında adı bulunan şirketle resmî iz sürme sürecini tamamlayamadığını bildirdi. Kargoların Çin çıkışlı nakliye kayıtları ve özel metal bileşenler, kuruluşun tedarik güzergâhı araştırmasının dayanağını oluşturdu.

Çin’in Washington Büyükelçiliği AP’nin araştırmaya ilişkin sorularını yanıtladı. Büyükelçilik sözcüsü Liu Chang, Pekin yönetiminin askerî ürünlerin ihracatında sorumlu bir yaklaşım benimsediğini ve hem askerî hem sivil amaçlarla kullanılabilen malların ihracatını sıkı biçimde denetlediğini söyledi.

İran'ın Hayber Şiken füzesiyle benzerlik neden önemli?

İran yapımı Hayber Şiken ailesindeki katı yakıtlı orta menzilli balistik füzelerle uyumlu bileşenler, CAR araştırmasında tek tek tanımlandı. Araştırmaya göre 2022’de tanıtılan Hayber Şiken-1 için bildirilen menzil 1.450 kilometre, 2023’te açıklanan ikinci model için ise 1.800 kilometre. Husiler bu füze ailesinden türetilen silahları zaten kullanıyor. CAR’ın Ekim 2026 incelemesi, bu füze ailesine yönelik gövde ve motor bileşenlerinin Yemen’de üretimi için getirildiği değerlendirilen malzemeleri inceliyor. Orta menzilli balistik füzelerin üretiminde motor gövdesi, yakıt sistemi, güdüm ve uçuş kontrol bileşenleri birlikte kullanılıyor. CAR ekibi ele geçirdiği yüklerde motor ateşleyicileri, nozullar ve kanat bileşenlerinin yanı sıra parça işleme ve kontrol ekipmanı tespit etti. İnceleme, bu bileşenlerin teknik özellikleri ile sevk belgelerini birlikte değerlendiriyor.

Bulgular bölgedeki füze tehdidiyle nasıl bağlantılı?

Husiler, son dönemde Suudi Arabistan’a füze ve dron saldırıları düzenledi. Reuters’ın 15 Ekim’de yayımladığı incelemede konuşan uzmanlar, grubun İran’dan edindiği teknik bilgiyle yerel üretim becerisini geliştirdiğini ve tedarik zincirlerini çeşitlendirdiğini anlattı. CAR’ın incelediği Çin çıkışlı sevkiyatlar, Husilerin silah bileşenleri için kullandığı ticari nakliye güzergâhlarına dair kayıtlar içeriyor.

Husilerin Kızıldeniz’deki gemilere yönelik tehdidi deniz taşımacılığını etkiliyor. Ekim 2026’da Suudi Aramco’nun Dahran’daki merkezine düzenlenen saldırı enerji sektörünü de hedef aldı. Suudi Arabistan’dan İran’a yöneltilen suçlamalar, bu saldırılar sırasında yapılan diplomatik açıklamalar arasında yer aldı.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Suudi diplomat İran’ı Husi saldırılarını teşvik etmekle suçladı

Yolcu uçağı kalkışa hazırlanırken havalimanına iki füze düştü

Husiler Yemen hükümetinin sarayını vurdu: 5 ölü, 16 yaralı

Netanyahu, İran’ın ABD kentlerini vurabilecek füzeler geliştirdiğini öne sürdü