Reuters ve Axios: Suriye’nin Yemen’e asker göndermesi Riyad görüşmesinde gündeme geldi

Suriye asker gönderme seçeneği, Reuters’ın 7 Ekim tarihli haberine göre Şam ile Riyad arasında değerlendirilen askerî yardım seçeneklerinden biri. Reuters, konuyla ilgili bilgi sahibi bir ABD’li yetkili ile Suriyeli askerî yetkiliye dayanarak Suriye’nin Suudi Arabistan’a savunma desteği vermesi ya da Suudi destekli Yemen güçlerine yardım için birlik konuşlandırması ihtimallerinin ele alındığını bildirdi. ABD’li yetkili, Riyad’ın Şam’dan Husi güçlerine karşı kullanılmak üzere asker göndermesini istediğini de söyledi.

Aynı gün yayımlanan Axios haberinde üç ABD’li yetkili, Suudi Arabistan ile Suriye’nin Yemen’e Suriye birlikleri gönderilmesini görüştüğünü söyledi. Axios’a göre Cumhurbaşkanı Ahmed Şara seçeneği değerlendiriyor; karar verilmiş durumda değil. Reuters’a konuşan Suriyeli bir diplomat da Şam’ın Husi saldırıları karşısında Suudi Arabistan’ın yanında olduğunu, herhangi bir askerî işbirliği talebinin resmî kanallar ve iki ülke arasındaki anlaşmalar üzerinden ele alınacağını belirtti.

Suriye asker gönderme seçeneği nasıl gündeme geldi?

6 Ekim’deki Riyad ziyaretinde Cumhurbaşkanı Ahmed Şara, Suudi Arabistan Veliaht Prensi ve Başbakanı Muhammed bin Selman ile görüştü. Suriye’nin resmî haber ajansı SANA, görüşmenin ikili ilişkiler, bölgesel gelişmeler ve ortak ilgi alanlarına odaklandığını; tarafların bölgesel güvenlik ve istikrara katkı sağlayacak işbirliği başlıklarını ele aldığını bildirdi. SANA’nın yayımladığı resmî özet, Yemen’e asker gönderilmesi konusunda alınmış bir karar duyurmadı.

Reuters’ın aktardığı ABD’li yetkili ise Şara ile bin Selman görüşmesinde Suudi Arabistan’a olası Suriye askerî yardımının da konuşulduğunu söyledi. Suriye asker gönderme seçeneği konusunda Riyad’ın talebi de aynı yetkilinin anlatımında yer aldı. Aynı kaynağa göre Riyad, Suriye’den Husi güçlerine karşı asker göndermesini istedi. Reuters’ın ikinci kaynağı olan Suriyeli askerî yetkili de masadaki seçenekler arasında Suudi Arabistan’ın saldırılara karşı savunulmasına yönelik destek ile Yemen’deki kara savaşına birlik gönderilmesini saydı.

Axios kaç asker ve hangi birliklerden söz ediyor?

Axios, görüşmelere ilişkin daha ayrıntılı bir asker sayısını ayrı bir kaynağa dayandırdı. Axios’ın görüşmeler hakkında bilgi sahibi kaynağı, Suriye ordusundan 10 bin ile 20 bin arasında askerin Yemen’e gönderilebileceğini söyledi. Aynı kaynak, Şam yakınlarındaki 90. Tümen ile Süveyda çevresinde konuşlu 84. Tümenin değerlendirilen birlikler arasında bulunduğunu ileri sürdü. Bu sayı ve birlik isimleri Suriye veya Suudi Arabistan tarafından resmen açıklanmış değil.

Axios’ın görüştüğü üç ABD’li yetkiliye göre Washington da Suriye-Suudi temasları hakkında bilgilendirildi. Üç ABD’li yetkili, Trump yönetiminin prensipte Suriye birliklerinin gönderilmesine karşı çıkmadığını ve ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığının olası konuşlandırmanın nasıl yapılabileceği konusunda görüşmelere dahil edildiğini söyledi. Beyaz Saray ve CENTCOM Axios’ın yorum talebine yanıt vermedi; Suudi Arabistan Büyükelçiliği ile Suriye Dışişleri Bakanlığı da Axios’a açıklama yapmadı.

Şam'ın resmî açıklamalarında Yemen dosyası nasıl yer aldı?

Riyad ziyaretiyle aynı gün Şam’dan Husilere ilişkin ayrı bir resmî açıklama geldi. SANA’nın yayımladığı Suriye Dışişleri Bakanlığı açıklamasında, Cizan ve Necran havalimanlarına yönelik Husi saldırıları kınandı. Şam, Suudi Arabistan’ın güvenliği ve toprak bütünlüğü konusunda Riyad’la dayanışmasını açıkladı.

Reuters’a yanıt veren Suriyeli diplomat, hükümetin önceliğini iç savaş sonrasındaki toparlanma ve ülke içindeki ihtiyaçlar olarak tanımladı. Aynı açıklamada Suudi Arabistan’ın askerî işbirliği veya uzmanlık paylaşımı talep etmesi halinde sürecin resmî kanallardan ve ikili anlaşmalar çerçevesinde yürütüleceği belirtildi. Reuters’ın haberinde Suudi hükümetinin medya ofisi ile Yemen Enformasyon Bakanı yorum taleplerine yanıt vermedi.

Yemen'deki yeni harekât hangi aşamada?

Suudi Arabistan’ın desteklediği Yemen hükümet güçleri, Husi kontrolündeki bölgeleri geri almak için ekim başında yeni bir kara harekâtı başlattı. Axios’ın 4 Ekim tarihli haberine göre operasyonun hedefleri arasında başkent Sana ile Kızıldeniz’i Aden Körfezi’ne bağlayan Babülmendep Boğazı bulunuyor. Suudi ordusu Yemenli birliklere hava desteği sağlıyor; ABD ise doğrudan çatışmaya katılmadan istihbarat ve hedefleme desteği veriyor.

Ağustosta Şam, Mekke Savunma Anlaşması’na katılım seçeneğini değerlendirdiğini açıklamıştı. Suriye asker gönderme seçeneği ise 7 Ekim’de Reuters ve Axios tarafından yayımlanan bilgilerle doğrudan Yemen savaşındaki askerî yardım seçenekleri kapsamında gündeme geldi. Görüşmelerin savunma yardımı ayağı Suudi Arabistan’ı Husi füze ve dron saldırılarına karşı korumayı, taarruz seçeneği ise Suudi destekli Yemen güçlerine Suriye birlikleriyle yardım etmeyi kapsıyor. Riyad bu sırada başka ortaklardan da destek arıyor: Türkiye’nin Suudi Arabistan’a teknik savunma desteği 7 Ekim’de somut ekipman ve istihbarat başlıklarıyla duyuruldu; Suudi hava sahasına yönelik Husi uyarısı ise 5 Ekim’deki hava güvenliği gelişmelerini kapsıyor.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Husiler havayollarını uyardı: Suudi hava sahası “güvenli olmayacak”

Reuters’e göre Türkiye’nin Suudi Arabistan’a gönderecekleri belli oldu