Göç kontrolünde cep telefonuna el koyup inceleyebilecekler

İsveç göç kontrolü sırasında kimliğin araştırılması için telefon ve diğer elektronik iletişim cihazlarının alınmasına izin veren düzenleme, 13 Temmuz 2026’dan beri yürürlükte. İsveç Parlamentosu 15 Haziran’da hükümetin geri dönüş işlemlerini güçlendiren teklifini kabul etti. Paket, ülkeden çıkarma kararlarının uygulanmasında polis ile göç idaresinin kullanacağı yetkileri ve kurumlar arasındaki bilgi aktarımını düzenliyor. Fotoğraf ve parmak izi verileri de daha fazla göç işleminde kullanılabiliyor.

Parlamentoda elektronik cihaz yetkisine ilişkin itiraz önerileri de oylamaya sunuldu. Komisyonun önerisi 174 oyla kabul edildi; karşı öneri 172 oy aldı. Üç milletvekili oylamada bulunmadı. İki seçenek arasındaki fark iki oydu. Sonuç, parlamentonun yayımladığı 15 Haziran karar tutanağında kaydedildi.

İsveç göç kontrolü: Telefonun incelendiği işlemler

2025/26:263 sayılı kanun teklifindeki düzenlemeler iç yabancılar kontrolü, oturum veya uluslararası koruma başvurusunun incelenmesi ve ülkeden çıkarma kararının uygulanması için ayrı koşullar belirliyor. İncelenecek cihaz kişinin elinde bulunmalı, muhtemelen kendisi tarafından kullanılmış olmalı ve kimliğine ilişkin bilgi içerdiği varsayılabilmeli. İç kontrolde kimlik tespiti için, çıkarma işlemlerinde kararın uygulanması için gereklilik aranıyor. Oturum veya koruma başvurusunda, kişinin bildirdiği kimliğini inandırıcı biçimde ortaya koyamaması ve kimlik açıklığa kavuşmadan izin hakkının değerlendirilememesi koşulu bulunuyor. Bu başvuru, İsveç’e varışta veya sonrasında yapılmış olmalı. İnceleme sırasında kimliği açıklığa kavuşturan belgeler kopyalanabiliyor. Cihazın alınmasına ilişkin karar, gerekçesiyle birlikte yazılı düzenleniyor; inceleme için tutanak tutuluyor.

Cihazın tutulma süresi ve mahkemeye itiraz

Oturum başvurusunun incelenmesinde veya çıkarma kararının uygulanmasında cihaz en fazla üç ay tutulabiliyor. İşlemin gerekçesi sona erdiğinde cihaz geri veriliyor. İç yabancılar kontrolünde tutulma süresi kontrolün devam ettiği zamanla sınırlı. Cihazın alınması kararına göç mahkemesinde itiraz edilebiliyor. Kimlik araştırmasına katkısı bulunmayan belge kopyaları, en geç ilgili kontrol veya dosya kapandığında imha ediliyor.

İç kontrolde hangi bilgiler kullanılıyor?

Hükümetin 30 Nisan açıklamasında polisin gözlemleri ve istihbarat bilgileri ile yer, sektör ve risk profillerine ilişkin verileri kontrol kararında kullanabileceği bildirildi. İsveç’te yasal kalış hakkı bulunmadığını düşünmek için neden olduğunda iç kontrol yapılabilmesi düzenlendi. Kimlik belgelerinin bulunması için üst araması ve belirli arama yetkileri de genişletildi. Hükümet, bu araçları ülkede kalma hakkı bulunmayan kişiler hakkındaki kararların uygulanması amacıyla sundu.

İsveç Polisinin 7 Eylül’de gözden geçirdiği veri işleme açıklamasında iç kontrolün dayanağı Yabancılar Kanunu’nun 9. bölüm, 9. maddesi olarak veriliyor. Kontrolde kimlik, vatandaşlık ve belgelerin geçerliliği araştırılabiliyor. Görevli, incelemenin gerektirdiği kayıtları farklı sistemlerden sorguluyor. Vize sahiplerine ait bilgiler VIS’te, oturum iznine ilişkin bilgiler göç idaresinin CUD veri tabanında tutuluyor. SIS uluslararası arama kayıtlarını, NEPU ise ulusal arama ve yeniden giriş yasağı içeren çıkarma kayıtlarını kapsıyor.

Kontrolde elde edilen kişisel bilgiler, işlemin amacı için gerekli olmaktan çıktığında siliniyor. Polis açıklamasına göre kişi, kendisine ilişkin hangi verilerin işlendiğini öğrenmek için kayıt örneği isteyebiliyor. Yanlış bilginin düzeltilmesi veya güncellenmesi talep edilebiliyor. Toplanma amacı sona ermiş ya da hukuka aykırı işlenmiş veri için silme hakkı da bulunuyor. Veri işlemede AB Genel Veri Koruma Tüzüğü ve İsveç’in yabancılar verilerine ilişkin mevzuatı uygulanıyor.

Altı kurumun bilgi verme yükümlülüğü

Yeni yükümlülük iş bulma kurumu Arbetsförmedlingen, sosyal sigorta kurumu Försäkringskassan, ceza infaz kurumu Kriminalvården, icra kurumu Kronofogdemyndigheten, emeklilik kurumu Pensionsmyndigheten ve vergi kurumu Skatteverket’i kapsıyor. Bu kurumlar, kişinin İsveç’te bulunma hakkı olmadığını düşünmek için neden varsa belirli bilgileri polise kendi girişimleriyle aktarıyor. Ekonomik suçlarla mücadele kurumu ile savcılık ise polisin talebi üzerine bilgi veriyor. Sveriges Radio 13 Temmuz’daki haberinde altı kuruma getirilen yükümlülüğün o gün uygulanmaya başladığını aktardı.

Biyometrik kayıtlar ve görev dağılımı

Paket, yabancılar işlemlerinde parmak izi ile fotoğrafların alınması ve saklanmasını genişletiyor. Güvenlik Polisi Säkerhetspolisen’e göç idaresinin biyometrik kayıtlarına doğrudan erişim için yasal dayanak sağlanıyor. Hükümet, kimlik bilgilerinin hızlı doğrulanması ve vatandaşlık dosyalarının kontrolünü kullanım amaçları arasında sıralıyor. Migrationsverket’in göç reformlarına ilişkin açıklamasına göre gönüllü geri dönüşü göç idaresi, zorla uygulanan çıkarma işlemlerini polis yürütüyor.

Göç idaresi, geri dönüş çalışmaları için ulusal bir eylem planı hazırladı ve bazı sığınmacı konaklama tesisleriyle bağlantılı geri dönüş merkezleri kurdu. Kurumun 29 Nisan reform açıklamasında iç kontroller ile biyometrik veri kullanımı aynı geri dönüş başlığı altında ele alındı. Parlamento kararı haziranda alındı; yürürlük tarihi temmuz olarak belirlendi. Gönüllü ayrılma ve zorla çıkarma işlemlerinde görevli kurum, kararın uygulanma biçimine göre değişiyor.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

İsveç, Alman vatandaşı çocuğun İngiliz babasına oturum vermedi

İsveç geri dönene 350 bin krona kadar para veriyor: 171 kişi kabul etti

İsveç’in Horace amcaya yaptığını insan düşmanına yapmaz!

İsveç 900 mülteci alacaktı, 350’si gelebilecek: Türkiye’deki Afgan kadınlar ve çocukları öncelikli