Karadeniz’de 317 gemi saldırıya uğradı: NATO sınırları tehlikeli bir biçimde test ediliyor

Karadeniz gemi saldırıları hakkında Reuters’ın 3 Kasım 2026’da yayımladığı araştırmada Ukrayna ile Rusya arasındaki deniz savaşının Romanya ve Bulgaristan açıklarındaki ticaret rotalarına etkisini ele aldı. Deniz güvenliği şirketi Ambrey’e göre Mayıs–Ekim döneminde Karadeniz ve Azak Denizi’nde toplam 317 ticari ve diğer gemi saldırılardan etkilendi. Önceki altı aylık dönemde bu sayı 74’tü. Reuters, Türkiye’nin ticari taşımacılığı korumak için sınırlı deniz ateşkesi arayışını da inceledi.

Tom Balmforth ve Luiza Ilie imzalı Reuters araştırması, ekim ayında Romanya ve Bulgaristan yakınlarındaki deniz alanlarında vurulan gemilerin kayıtlarıyla bölgedeki askerî ve diplomatik açıklamaları karşılaştırdı. Bu dönemde gemilerin bir bölümü Tuna bağlantılı ihracat hatlarında seyrediyordu. Bükreş yönetimi sivil gemilere yönelik sistematik saldırılardan Rusya’yı sorumlu tutarken tek tek olayların faillerini tespit etmek için adli kanıt gerektiğini söyledi. Bulgaristan makamları ise saldırıların bazı yönlerinin Rusya’nın çıkarına olduğunu değerlendirdi.

Karadeniz gemi saldırıları altı ayda 317 gemiyi etkiledi

Ambrey Analytics kıdemli analisti Tomas Alexa’nın Reuters’a aktardığı ölçüm Mayıs ile Ekim arasındaki altı aylık sürede 317 gemi vuruldu. Bir önceki altı aylık dönemdeki 74 gemiye kıyasla artış dört katı aştı. Sayım, iki savaşan tarafın düzenlediği saldırılardan etkilenen ticari ve diğer gemileri kapsıyor; yalnız Romanya ve Bulgaristan açıklarında vurulan gemilerin toplamı olarak kullanılmıyor. Saldırıların dağılımı dönemden döneme belirgin biçimde değişti.

Ambrey’in Reuters’a verdiği döküme göre üçüncü çeyrekte Ukrayna’nın gemilere yönelik 137 saldırısına karşı Rusya’nın 92 saldırısı kaydedildi. Ekim ayında ise Rusya’ya atfedilen saldırı sayısı 38, Ukrayna’ya atfedilen sayı beş oldu. Bu rakamlar Ambrey’in çatışma analizine dayanıyor. Şirketin 6 Ekim tarihli Batı Karadeniz risk değerlendirmesi Romanya ve Bulgaristan münhasır ekonomik bölgelerinde 5–6 Ekim’de üç ticari geminin vurulduğunu ve bunlardan ikisinin battığını bildirdi.

Karadeniz gemi saldırıları konusunda deniz güvenliği şirketinin söz konusu değerlendirmesinde saldırıların Ukrayna’yla ticaret bağlantısı bulunan gemilere yöneldiği belirtildi. Ambrey, üç geminin de Tuna Deltası’ndaki limanlardan geçtiğini veya bu limanlara yöneldiğini kaydetti. Reuters’ın görüştüğü RUSI araştırmacısı Sidharth Kaushal, saldırıların şiddetlenmesini çatışmanın genişlemesi olarak niteledi. Uzmanların askerî değerlendirmeleri, her ayrı saldırı hakkında tamamlanmış resmî soruşturma sonucu yerine kullanılmıyor.

Bulgaristan açıklarında 18 denizci kurtarıldı

Bulgaristan Savunma Bakanlığının 28 Ekim tarihli resmî açıklamasına göre Liberya bayraklı Contship Jet adlı konteyner gemisi, Kaliakra Burnu’nun yaklaşık 17 mil doğusunda deniz dronlarının saldırısına uğradı. Geminin Romanya’daki Köstence limanına gittiği belirtildi. Bakanlık gemiye üç ayrı isabet gözlendiğini, Bulgar donanmasının üç gemiyle müdahale ettiğini ve 18 kişilik mürettebatın kurtarıldığını bildirdi. Reuters, aynı geminin saldırıdan sonra battığını aktardı.

Karadeniz gemi saldırıları arasında yer alan bu olay, deniz ticaretinin geçtiği bölgede savaşın deniz alanlarına yayılmasına ilişkin tartışmaların son örneklerinden biri oldu. Bulgaristan’ın münhasır ekonomik bölgesinde meydana gelen saldırı ile NATO ülkelerinin karasularında gerçekleşen olaylar hukuken farklı deniz alanlarında yaşandı. Reuters’ın 3 Kasım tarihli olay dökümünde ekim ayında Romanya karasularında vurulan bir gemi ile Romanya veya Bulgaristan münhasır ekonomik bölgelerinde vurulan başka gemiler ayrı ayrı kaydedildi.

Ekim ayının ilk yarısında Bulgaristan açıklarında yaşanan başka bir deniz aracı saldırısını Transit Haber daha önce 11 denizcinin kayıp olduğunun bildirildiği olay üzerinden aktarmıştı. Kasım Reuters araştırması, ay sonundaki yeni gemi saldırılarını ve altı aylık toplu veriyi de içeriyor.

Türkiye ve komşuları ticari gemiler için hangi adımları görüştü?

Karadeniz’e kıyıdaş Türkiye ile Bulgaristan ve Romanya’nın savunma bakanları 28 Ekim’de Sofya’da bir araya geldi. Türkiye Millî Savunma Bakanı Yaşar Güler, toplantı sonrasındaki açıklamasında savaşan taraflardan ticari seyrüseferi çatışma alanının dışında tutmalarını ve sivil gemilere yönelik saldırıları derhal durdurmalarını istedi. Bulgaristan Savunma Bakanlığının toplantı açıklamasına göre üç ülke, bilgi paylaşımını, denizde durumsal farkındalığı ve erken uyarı kabiliyetlerini güçlendirmeye yönelik adımlar üzerinde görüştü.

Reuters, Türkiye’nin Moskova ve Kiev’den sınırlı deniz ateşkesi önerisine yanıt beklediğini yazdı. Rusya, Ukrayna’ya soluklanma fırsatı sağlayacağı gerekçesiyle dar kapsamlı deniz ateşkesine karşı çıktı. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio da 31 Ekim’de Türkiye ve Hindistan’dan gelen önerilerin değerlendirildiğini söylemişti. Ankara’nın 31 Ekim’de Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ile yürüttüğü diplomasi, Transit Haber’in İstanbul görüşmesine ilişkin haberinde ayrı olarak yer aldı.

Karadeniz gemi saldırıları sürerken Türkiye’nin Montrö Sözleşmesi uyarınca İstanbul ve Çanakkale boğazlarından savaş gemilerinin geçişine ilişkin yetkileri bulunuyor. Reuters, Karadeniz’deki deniz ticaretinin korunmasına yönelik girişimleri bu coğrafi ve hukukî konumla birlikte ele aldı. Sofya’daki toplantıya Türkiye’nin yanı sıra Bulgaristan ve Romanya’nın üst düzey askerî yetkilileri de katıldı. Görüşmelerin resmî gündeminde deniz güvenliği, bilgi paylaşımı ve erken uyarı yer aldı.

NATO’nun Karadeniz kıyılarındaki güvenlik tartışması

Reuters’a konuşan Middle East Institute Karadeniz Programı Direktörü Iulia Joja, Rusya’nın Batı’nın gerilimi büyütmekten kaçınmasını hesaba katarak NATO’nun sınırlarını test ettiğini savundu. NATO’dan bir yetkili ise ittifakın Karadeniz kıyısındaki üyelerini savunma taahhüdünün sürdüğünü bildirdi. Reuters, ittifakın devriye uçaklarıyla, radarlarla ve insansız hava araçlarıyla doğu kanadındaki gözetimi artırma duyurusuna rağmen ek gemilerin vurulduğunu yazdı.

Romanya, saldırılara karşı karadan havaya önleme sistemleri ve radar kapasitesini geliştirmeyi hedefliyor. Reuters’ın haberine göre bölgedeki Neptun Deep doğal gaz projesine ağustos ayında bir deniz dronu yaklaşmıştı. Bükreş yönetimi Karadeniz’deki limanları ve deniz enerji tesislerini korumaya dönük ilave tedbir istiyor. NATO yetkilisi, uygun maliyetli dron karşıtı sistemlere ihtiyaç olduğunu ve ittifakın önümüzdeki beş yıl için 40 milyar doların üzerinde yatırım planladığını belirtti.

Tahıl sevkiyatı Tuna hattına kaydırıldı

Reuters’ın incelediği Rusya ihracat verilerine göre ülkenin Karadeniz ve Azak Denizi üzerinden tahıl sevkiyatı Eylül 2026’da 300 bin metrik tona düştü; 2025’in aynı ayında miktar 4,74 milyon tondu. Ukrayna ise temmuz sonunda Karadeniz limanlarındaki faaliyetlerini durdurduktan sonra yüklerini Tuna Nehri limanlarına ve Romanya’nın Sulina Kanalı hattına yönlendirdi. Buna rağmen Ukrayna limanlarından tahıl ihracatı Eylül 2026’da 810 bin ton olarak kaydedildi; bir yıl önce 2,1 milyon tondu.

Karadeniz gemi saldırıları üzerine Reuters’a görüş veren eski Ukraynalı deniz subayı ve analist Andriy Ryzhenko, Rusya’nın asıl hedefinin Ukrayna ihracatını daha da düşürmek olduğunu, NATO’nun tepkisini sınamanın ikincil hedef olarak görülebileceğini değerlendirdi. Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy de saldırıların devam etmesi halinde tahıl arzı konusunda yeni bir kriz yaşanabileceği uyarısında bulundu. Türk bağlantılı gemilere yönelik saldırıları ele alan önceki dış basın değerlendirmeleri de bölgedeki taşımacılık risklerini gündeme getirmişti.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Erdoğan ve Zelenskiy tahıl koridoru için anlaştı: İstanbul görüşmesinde neler konuşuldu?

ABD, Rusya ve Ukrayna Abu Dabi’de buluşacak: Görüşme tarihi açıklandı

ABD Hürmüz’de Keşm Adası’nı vurdu: İran beş patlama bildirdi