Rum Meclisinde 33 sandalyelik üç parti İsrail dostluk grubu kurdu

Kıbrıs Rum Kesimi İsrail grubu, 30 Eylül 2026’da Lefkoşa’da üç siyasi partiden milletvekillerinin katılımıyla kuruldu. DIKO lideri Nikolas Papadopulos, American Jewish Committee’nin (AJC) 2019’da oluşturduğu Transatlantic Friends of Israel (TFI) ağının yerel koluna başkanlık ediyor. Kuruluşun 30 Eylül tarihli resmî duyurusu, açılışta savunma, enerji, teknoloji ve ABD ile ilişkilerin ele alındığını aktarıyor. Grubun meclisteki toplam siyasi ağırlığı 33 sandalye olarak hesaplanıyor.

Cyprus Mail’in 12 Ekim haberine göre DIKO ile DİSİ ve ELAM’ın sahip olduğu bu 33 sandalye, 56 üyeli Rum Meclisinde çoğunluğa karşılık geliyor. Grubun yöneticileri üç partiden seçildi. Kuruluş açıklamasında parlamenterler arası toplantılar ve kurumsal temaslar hedefleniyor; ilk açılışa dışişleri bakanı ile İsrail ve ABD büyükelçileri de katıldı.

Kıbrıs Rum Kesimi İsrail grubu yönetiminde kimler var?

Kıbrıs Rum Kesimi İsrail grubu başkanı, Demokratik Parti (DIKO) lideri Nikolas Papadopulos. Başkan yardımcıları Demokratik Seferberlik (DİSİ) milletvekilleri Haralambos Petrides ve Yorgos Karullas ile Ulusal Halk Cephesi (ELAM) milletvekili Sotiris Ioannou. AJC’nin kurucu açıklaması bu isimleri ve görevlerini tek tek sıralıyor. Petrides, 2020–2023 yıllarında Kıbrıs Rum Kesimi’nde savunma bakanlığı yapmış bir siyasetçi.

Kıbrıs Rum Kesimi İsrail grubunun açılış yemeğinde 50’den fazla davetli vardı. AJC’nin katılımcı listesinde Rum Dışişleri Bakanı Konstantinos Kombos, İsrail Büyükelçisi Oren Anolik ve ABD Büyükelçisi John A. Breslow bulunuyor. İş ve kültür dünyası temsilcileriyle Yahudi toplumu üyeleri de davetliler arasındaydı. Toplantı Lefkoşa’da yapıldı; ağın sekretaryası ve uluslararası bağlantıları ise AJC’nin Brüksel merkezli Transatlantic Institute birimi üzerinden yürütülüyor.

Üç parti hangi işbirliği alanlarını açıkladı?

AJC Transatlantic Institute Direktörü Benedetta Buttiglione açılışta enerji alanındaki işbirliğinden söz etti. Turizm ilişkilerini de anlattı; teknoloji ile savunmadaki temasları değerlendirdi. Yerel grubun milletvekilleri arasında görüş alışverişi için bir platform sağlamasını amaçladıklarını anlattı. Papadopulos, kendi partisinin yanı sıra DİSİ ve ELAM’dan katılan temsilcilerin ABD ve İsrail’le ilişkileri geliştirme yönünde ortak görüş taşıdığını söyledi; farklı partilerin her konuda uzlaşmadıklarını da kendi sözleriyle ifade etti.

Başkan yardımcısı Petrides, İsrail ve ABD ile temasların yanı sıra Yunanistan ve Avrupa kurumlarıyla işbirliğinin sürdürülmesini savundu. ELAM milletvekili Ioannou ise konuşmasında savunma, askerî eğitim, istihbarat, siber güvenlik, ticaret ve sağlık başlıklarını; ayrıca enerji alanını saydı. Bu öncelikler milletvekillerinin ve kuruluş temsilcilerinin açıklamalarından geliyor; her biri için ayrı bir devletler arası anlaşma duyurulmuş değil.

Üç partinin 33 sandalyesi nasıl bir ağırlık taşıyor?

Rum Meclisinde 56 sandalye bulunuyor. Yeni ağda temsil edilen partilerin toplam sandalye sayısı 33. Philenews’in 11 Ekim tarihli haberi, bunun meclis çoğunluğu olduğunu aktarıyor. Parlamenter sayısı, üç partinin kurulan dostluk ağında temsil edilmesini ve aralarındaki ortak dış politika yaklaşımını anlamak için bir ölçü sunuyor. Bir sonraki yasama adımı, parlamentoda görüşülecek somut karar veya anlaşmanın içeriğine göre değerlendirilebilecek.

Philenews, grubun kuruluşuna yakın dönemde AKEL’in İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog’un eylül ayındaki ziyareti sırasında cumhurbaşkanlığı sarayı önünde protesto gerçekleştirdiğini bildiriyor. Böylece Rum kesimindeki İsrail ilişkileri konusunda iktidara yakın partilerle muhalif siyasi çevrelerin farklı tutumları da belgeleniyor. Kuruluş açıklamasında isimleri yayımlanan dört yönetici Papadopulos, Petrides, Karullas ve Ioannou. Üç partinin toplam sandalye sayısı ise 33.

Savunma ilişkilerinde hangi somut başlıklar var?

Cyprus Mail, İsrail’in Rum kesimine Barak MX hava savunma sistemleri ve radar tedarik ettiğini, yeni savunma alımlarının da değerlendirildiğini yazdı. Gazete, Merkava tanklarıyla ilgili olasılığı devam eden değerlendirmeler arasında sayıyor. Petrides geçmişteki ABD savunma diyaloğunu, 2022’de Amerikan silah ambargosunun kaldırılmasını ve New Jersey Ulusal Muhafızlarıyla ortaklığı hatırlattı. Bu bilgiler, açılış toplantısında savunma başlığının neden yer aldığını gösteren belgeli geçmişe dayanıyor.

Gazetenin haberinde Avrupa Birliğinin SAFE savunma finansmanı programından Kıbrıs Rum Kesimi için 1,18 milyar avroya kadar finansman imkânına değiniliyor. İsrailli savunma şirketlerinin Rum kesimindeki projelere ilgisi de bu finansmanla ilgili olarak aktarılıyor. SAFE finansmanı için açıklanan tutar 1,18 milyar avroya kadar; Cyprus Mail olası Merkava alımını değerlendirme aşamasındaki başlıklardan biri olarak aktarıyor.

Enerji ve turizmde hangi veriler açıklandı?

Kıbrıs Rum Kesimi İsrail grubunun enerji gündeminde Aphrodite doğal gaz sahası da bulunuyor. Doğu Akdeniz’de Aphrodite doğal gaz rezervuarı, İsrail’in Yishai sahasıyla deniz sınırı boyunca uzanan jeolojik yapısı nedeniyle iki taraf arasındaki müzakerelerin konusu. Cyprus Mail, Chevron’un işlettiği Aphrodite sahasına ilişkin görüşmelerin sürdüğünü ve Energean’ın İsrail’in Karish sahasından denizaltı boru hattı önerdiğini bildirdi. Boru hattı gerçekleşirse Kıbrıs Rum Kesimi İsrail gazını Avrupa pazarına taşıyan güzergâhlardan biri haline gelebilecek.

Turizmde ağustos 2026 verileri de ilişkilerin hacmini somutlaştırıyor: Cyprus Mail’in aktardığı rakamlara göre İsrail’den 135 bin 628 ziyaretçi geldi; 2025’in aynı ayında sayı 105 bin 597 idi. Gazete, iki taraf arasında haftada 200’den fazla bağlantılı uçuş bulunduğunu bildiriyor. İsrailli turistler, o ay Britanya’dan gelenlerden sonra en büyük ikinci ziyaretçi grubunu oluşturdu.

Transatlantic Friends of Israel nasıl bir ağ?

TFI, AJC Transatlantic Institute tarafından Temmuz 2019’da Avrupa Parlamentosunda kuruldu. AJC’nin kuruluş açıklamasında Avrupa Parlamentosu, ABD Kongresi ile İtalya ve Avusturya’daki kollarla birlikte yaklaşık 154 parlamenterin ağda yer aldığı bildiriliyor. Kıbrıs Rum Kesimi temsilcileri bu mevcut yapıya 30 Eylül’de katıldı. Yerel grubun başkan ve yardımcıları, üyeler arasında İsrail ve ABD ile ilişkileri savunan milletvekillerinden oluşuyor.

İsrail Büyükelçiliği Cyprus Mail’e verdiği açıklamada yeni şubenin ilişkileri geliştirme amacı taşıdığını söyledi. Büyükelçilik, İsrail, Yunanistan, Kıbrıs Rum Kesimi ve ABD arasında Doğu Akdeniz’de güvenlik ve ekonomik alanlarda işbirliğini savundu. ELAM temsilcisi Ioannou ise Türkiye’nin bölgesel politikalarını eleştirdi. Bu görüşler açıklamayı yapan diplomat ve siyasetçilere ait.

Türkiye ve Doğu Akdeniz gündemiyle bağlantı

Türkiye’nin Doğu Akdeniz konusundaki açıklamaları Yunanistan–İsrail askerî işbirliğine ilişkin önceki Transit Haber dosyasında bulunuyor. Rum tarafındaki 1 Ekim askerî töreni de farklı bir gelişmeydi. Bu haberin konusu ise 30 Eylül’de açılan uluslararası milletvekilleri ağının kuruluşunu ve kadrosunu; kurucu toplantıda yapılan açıklamaları.

İsrail ve Kıbrıs Rum Kesimi arasındaki savunma işbirliğinin geçmişi Transit Haber’in önceki bölgesel analiz haberinde de ele alınmıştı. Buradaki yeni belge, AJC’nin katılımcı ve yönetici listesini yayımlamasıyla hangi partilerden hangi milletvekillerinin TFI çatısı altında yer aldığını somutlaştırıyor.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

İsrailli uzman Türkiye’yi İran ile eşdeğer tehdit olarak gösterdi: İki eksenli ittifak çağrısı yaptı

Avustralya basınında Mekke Anlaşması: ABD sonrası Orta Doğu hesabı