2023 başvurusuna 2026’da belge istendi: Kuzey Makedonya vatandaşlığında Türklerin dosyaları yıllarca bekliyor

Türkiye’den yapılan Kuzey Makedonya vatandaşlık başvuruları bazı dosyalarda üçüncü yıla taşındı. Transit Haber’e ulaştırılan Kuzey Makedonya İçişleri Bakanlığı imzalı 11 Ağustos 2026 tarihli tebligat, 2023 yılında yapılmış bir vatandaşlık başvurusunda incelemenin sürdüğünü ve yeni belgeler istendiğini ortaya koyuyor. Başvuru sahibinden aile kayıtlarındaki kimlik bilgilerinin iki ülkedeki resmî belgelerle yeniden eşleştirilmesi istenmiş.

Kuzey Makedonya vatandaşlık başvuruları için 2023 dosyasından ne istendi?

Transit Haber’e ulaştırılan tebligatta başvuru sahibinin babasına ait iki kayıt talep ediliyor. İlk belge, Kuzey Makedonya’daki doğum kütüğünden alınacak ve babanın adındaki değişikliği içerecek güncel doğum kayıt örneği. İkinci belge Türkiye’den alınacak; doğum tarihi ve doğum yeri, Kuzey Makedonya’daki kayıtla uyumlu hale getirilecek. Dosya bu belgeler tamamlandıktan sonra değerlendirmeye devam edecek.

11 Ağustos 2026 tarihli yazı, 2023’te açılan bu başvurunun hâlâ işlemde olduğunu belgeliyor. İstenen düzeltmeler soy bağı ve kişisel veri eşleşmesiyle ilgili.

Türkiye’den kaç kişi Kuzey Makedonya vatandaşlığına başvurdu?

2021’deki yasa değişikliklerinden sonra Türkiye’den yapılan başvurular hızla arttı. Radio Free Europe/Radio Liberty’nin Bakanlıktan aldığı verilere göre 2021–2025 döneminde yaklaşık 10.500 Türk vatandaşı vatandaşlığa kabul veya yeniden kabul için dosya açtı. Bakanlık, artışı 2021 değişiklikleriyle ilişkilendirdi ve başvuruların göçmenler ile birinci kuşak çocuklar üzerinden yoğunlaştığını bildirdi. Kuzey Makedonya vatandaşlık başvuruları bu dönemde Türkiye kaynaklı büyük bir dosya grubuna dönüştü.

29 Aralık 2025 tarihli Bakanlık yanıtına göre 10.500 Türk başvuru içinden 43 kişi hakkında olumlu vatandaşlığa kabul kararı çıktı. Bakanlık, göçmen ve birinci kuşak çocuk dosyalarında da güvenlik kontrolü yapıldığını; başvuru sahibinin vatandaşlığa kabulünün ülkenin güvenlik ve savunmasını tehlikeye atmaması şartının uygulandığını belirtti.

Ombudsman Türkiye’den yapılan dosyalarda hangi sorunu kaydetti?

2024 Ombudsman raporu, 8’inci madde kapsamında yaklaşık 9.000 vatandaşlık başvurusu alındığını ve o tarihte 30 dosyanın olumlu sonuçlandığını kaydetti. Şikâyetlerin büyük bölümü Türkiye’de yaşayan göçmenler ve birinci kuşak çocuklarından geldi. Ulusal Güvenlik Ajansının bazı başvuru sahipleri için güvenlik değerlendirmesi hazırlayamaması dosyaları bekleten başlıca nedenlerden biri olarak rapora girdi.

2023 Ombudsman raporunda yaklaşık 5.000 başvuru bulunduğu, en büyük grubun Türkiye’de yaşayan ve Veles, Gostivar, Radoviş, Valandovo, Üsküp ve Kalkandelen kökenli kişilerden oluştuğu yazıldı. O tarihte 22 olumlu karar vardı. Güvenlik değerlendirmesi bekleyen 2.736 dosya bulunduğu; görüş alınmasının çoğu vakada iki ila üç yıl sürdüğü ve 2016–2017’den beri kapanmamış dosyaların bulunduğu da aynı rapora girdi. Bu resmî tablo, Kuzey Makedonya vatandaşlık başvuruları için gecikmenin 2023’te de sistemik bir sorun olarak kayda geçtiğini erken resmî kayıt niteliğinde.

2025 raporu gecikmenin sürdüğünü söylüyor

Ombudsmanın 2025 yıllık raporunda vatandaşlık işlemlerindeki gecikme yeniden ana şikâyet konularından biri oldu. Medeni statü alanındaki 95 şikâyetin 47’si vatandaşlığa kabul veya vatandaşlıktan çıkma işlemleriyle ilgiliydi. Vatandaşlık şikâyetlerinin büyük kısmı 8’inci madde kapsamında göçmenler ve birinci kuşak çocukların dosyalarından geldi. Güvenlik görüşü için öngörülen altı aylık yasal sürenin aşılması, işlemlerin iki yıldan uzun sürmesine yol açan başlıca sorunlardan biri olarak kaydedildi. Raporda kurumlar arası yazışmanın yavaş ilerlemesi ve bazı dosyaların eksik ya da güncel olmayan kişisel bilgilerle güvenlik incelemesine gönderilmesi de ayrı sorunlar olarak sıralandı.

Aynı rapor, gecikmeye katkı yapan veri sorunlarını da sıraladı. İçişleri Bakanlığından Ulusal Güvenlik Ajansına gönderilen bazı başvurularda güncel veya eksiksiz kişisel bilgiler bulunmadı; gerçek ad-soyad verileri örnek olarak verildi. Bakanlık da bazı başvuru sahiplerine ya da bildirdikleri irtibat kişilerine ulaşılamadığını ve kimi dosyalarda kişisel bilgilerin sonradan değiştiğini Ombudsmana bildirdi. 2023 başvurusuna gönderilen son tebligattaki ad, doğum tarihi ve doğum yeri düzeltmeleri bu tür kayıt uyuşmazlıklarının dosya üzerinde nasıl ortaya çıkabildiğine somut bir örnek sunuyor.

8’inci madde Türk başvuru sahiplerine hangi yolu açtı?

RFE/RL’ye verilen resmî bilgilere göre 2021 değişiklikleri, Kuzey Makedonya’dan göç eden kişiler ile birinci kuşak çocukların vatandaşlığa kabul yolunu genişletti. Uygun dosyalarda ülkede uzun süre ikamet etme, yeterli Makedonca bilme ve mevcut vatandaşlıktan çıkma koşulları uygulanmıyor. Göçmenlik statüsü ile aile bağı resmî belgelerle kanıtlanıyor. Kuzey Makedonya vatandaşlık başvuruları soy bağı ve nüfus kayıtlarının doğrulanmasına dayanıyor.

Bakanlığın vatandaşlık hizmetleri sayfası vatandaşlığın soy bağı ve vatandaşlığa kabul dahil farklı hukuki yollardan kazanıldığını belirtiyor. 8’inci madde kapsamındaki göçmen ve birinci kuşak çocuk dosyaları, Transit Haber’de daha önce ele alınan yatırım yoluyla vatandaşlık sisteminden ayrı bir hukuki temele dayanıyor. Yatırım dosyalarında özel ulusal çıkar incelenirken 8’inci madde dosyalarında göç geçmişi, aile bağı ve güvenlik kontrolü dosyanın temel inceleme alanlarını oluşturuyor.

Kuzey Makedonya pasaportu neden Türkiye’den ilgi görüyor?

Biyometrik Kuzey Makedonya pasaportu kısa süreli Schengen seyahatlerinde vize muafiyeti sağlıyor. Transit Haber’in AB aday ülkelerinin vize rejimini karşılaştırdığı dosyada Türkiye’nin aday ülkeler arasında genel Schengen vize zorunluluğu süren tek ülke olduğu aktarılmıştı. Türk vatandaşları Kuzey Makedonya’ya kendi pasaportlarıyla 90 güne kadar vizesiz seyahat edebiliyor. Vatandaşlık süreci ise soy bağı belgeleri ile güvenlik değerlendirmesini içeren ayrı bir idari işlem.

2023 dosyaları için bundan sonra ne beklenebilir?

11 Ağustos 2026 tebligatında kurum, ek belgeler tamamlandıktan sonra incelemeye devam edeceğini bildiriyor. İstenen kayıtlar Türkiye ile Kuzey Makedonya belgelerindeki ad, doğum tarihi ve doğum yeri bilgilerinin uyumuna ilişkin. Aynı tür kayıt farklılıkları bulunan ailelerde eski ve yeni nüfus belgelerinin birbirini izlemesi dosyanın incelenmesini kolaylaştırabiliyor.

Ombudsman 2025 raporunda kurumlar arası koordinasyonun güçlendirilmesini ve güvenlik değerlendirmelerinde altı aylık yasal sürenin uygulanmasını istedi. Başvuru sahiplerinin güncel iletişim ve kimlik bilgilerinin eksiksiz tutulması da tavsiyeler arasında. Aynı yıl Ombudsman’a taşınan vatandaşlık şikâyetlerinden dört dosya tamamen sonuçlandırıldı. 2026’da görülen ek belge talepleri, eski dosyalarda işlem hareketinin sürdüğünü ve karar sürelerinin bazı başvurularda yıllara uzayabildiğini gösteren yeni örnekler sunuyor. Kuzey Makedonya vatandaşlık başvuruları için en güncel somut veri hâlâ dosya bazındaki resmî yazışmalar ve kurumların yıllık raporları.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Arjantin vatandaşlığı için iki yatırım yolu açıkladı: 350 bin dolar ya da 800 bin dolar