Malezya 1.476 kişiyi Myanmar’a geri göndermeye hazırlanıyor

Malezya, gönüllü geri dönüş programının ilk aşamasında 1.476 Myanmar vatandaşını 29 Eylül 2026’da ülkelerine göndermeye hazırlanıyor. Bernama’nın İçişleri Bakanlığı açıklamasından aktardığı bilgilere göre ilk grup, Myanmar hükümetinin belirlediği ve geri dönmeyi kabul eden kişilerden oluşuyor. Program toplam 5.000 Myanmar vatandaşının aşamalı geri gönderilmesini öngörüyor. Ulaşım için Myanmar donanmasına ait iki savaş gemisi ve bir hastane gemisi kullanılacak.

İlk kafile 29 Eylül’de hareket edecek

İçişleri Bakanlığı, 29 Eylül tarihinin İçişleri, Dışişleri, Ulusal Güvenlik Konseyi ve Savunma Bakanlığı temsilcilerinin katıldığı koordinasyon toplantısında belirlendiğini açıkladı. Lojistik planın, Myanmar tarafıyla karşılıklı olarak kararlaştırılan prosedüre göre yürütüleceği bildirildi. İlk aşamadaki 1.476 kişi, daha geniş 5.000 kişilik programın başlangıç grubu. Bakanlık, sonraki aşamalarda geri dönmeye uygun olan ve gönüllü olduğunu bildiren kişilerin tespitine devam edileceğini belirtiyor.

Associated Press, ilk grubun Myanmar hükümeti tarafından doğrulandığını ve dönüşün deniz yoluyla yapılacağını aktardı. AP’nin aktardığı İçişleri Bakanlığı verisine göre Malezya’nın göçmenlik nezarethanelerinde 15 Ağustos itibarıyla 10.388 Myanmar vatandaşı bulunuyordu. Bu sayı yalnız mülteci statüsündeki kişileri ifade etmiyor; nezarethanelerde tutulan Myanmar vatandaşlarının toplamını kapsıyor. Malezya makamları gönüllü geri dönüş programıyla gözaltı merkezlerindeki nüfusu aynı kategori olarak tanımlamıyor.

UNHCR programa katılmadığını açıkladı

Programın gönüllülük niteliği uluslararası koruma boyutunda ayrıca tartışılıyor. Reuters’ın 1 Eylül tarihli haberine göre Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği (UNHCR), planlanan geri dönüşlarda rol almadığını açıkladı ve Myanmar’daki silahlı çatışma ile şiddet ortamı nedeniyle geri dönüşlerin güvenli, gönüllü ve bilgilendirilmiş olması gerektiğini bildirdi. Malezya İçişleri Bakanlığı ise programı gönüllü geri gönderme olarak tanımlıyor.

Myanmar’dan gelen nüfus Malezya’da farklı hukuki statüler altında bulunuyor. Ülkede UNHCR’ye kayıtlı mülteciler ve sığınmacılar, göçmenlik ihlali nedeniyle gözaltında tutulan yabancılar ve farklı yasal kalış statülerine sahip Myanmar vatandaşları bulunuyor. Açıklanan 1.476 kişilik kafile, geri dönmeyi kabul ettiği ve uygun bulunduğu bildirilen belirli bir grubu kapsıyor. Açıklanan program, uygun görülen ve geri dönüşe rıza gösterdiği bildirilen belirli bir grupla başlıyor.

Biyometrik mülteci kayıt sistemi de genişletiliyor

Geri dönüş planıyla aynı dönemde Malezya’nın mülteci kayıt yönteminde de değişiklik yürütülüyor. İçişleri Bakanlığının Refugee Registration Document (DPP) adıyla geliştirdiği sistem, biyometrik ve kimlik bilgilerinin doğrudan devlet kayıtlarına alınmasını öngörüyor. The Star, 4.008 kişinin ağırlıklı olarak Rohingya nüfustan oluşan ilk DPP grubunda biyometrik ve kimlik doğrulamasından geçirileceğini aktardı. Bu kayıt programı ile 29 Eylül’deki geri dönüş kafilesi ayrı işlemler olarak yürütülüyor.

Transit Haber, Malezya’daki yabancı işçi ve göçmenlik denetimlerini farklı dosyalarda izliyor. Yasal giriş sonrası izinsiz çalıştırılan yabancılar dosyasında çalışma hakkı ile giriş statüsünün ayrımı ele alınmıştı. MyIMMs çalışma izni soruşturmasında ise 1.306 usulsüz PLKS kaydı incelenmişti. Yeni yabancı işçi başvuru akışı da FWCMS çevrim içi sistem haberinde anlatıldı.

Planın hukuki ve insani boyutu, her kişinin statüsüne göre ayrı değerlendirme gerektiriyor. Geri dönüş programına katılan kişinin Myanmar vatandaşı olması tek başına mülteci statüsünün bulunduğunu veya bulunmadığını göstermiyor. Bakanlık, ilk grubu geri dönmeyi kabul eden ve Myanmar hükümeti tarafından kimliği doğrulanan kişiler olarak tanımlıyor. UNHCR ise uluslararası koruma ihtiyacı bulunan kişilerin geri gönderilmesinde güvenliğe ve geri göndermeme ilkesine uyulması gerektiğini belirtiyor.

29 Eylül programında sıradaki adımlar

İlk 1.476 kişinin listesi Myanmar hükümetinin diplomatik bildirimiyle Malezya’ya iletildi. Malezya makamları, geri dönüşe katılacak kişilerin uygunluk ve gönüllülük kontrollerinin sürdüğünü bildiriyor. İki savaş gemisi ve hastane gemisinin kullanılacağı deniz yolculuğuna ilişkin liman ve hareket saatleri henüz kamuya açıklanmadı. Programın sonraki kafilelerinin tarihleri de açıklanmış değil. 29 Eylül’deki ilk seferin ardından 5.000 kişilik toplam anlaşmanın hangi takvimle tamamlanacağı yeni resmî duyurularla netleşecek.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

93 yabancıyı sınır dışı ettiler: Listede Türkler de var

Bin 55 kişiye operasyon yaptılar: 662’si çocuk ve insan ticareti kurbanı olduklarından şüpheleniliyor

Gürcistan yabancıları tek veri tabanında toplamaya başladı