Şara: Anlaşmada yüzde 90’a yaklaştık, İsrail geri çekildi

Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara, İsrail ile yürütülen güvenlik görüşmelerinde tarafların anlaşmaya yaklaşık yüzde 90 oranında yaklaştığını, ardından İsrail’in geri çekildiğini veya yeni koşullar ileri sürdüğünü açıkladı. Şara, 22 Eylül 2026’da New York’ta yaptığı konuşmada doğrudan müzakerelerin geçen yıl boyunca birkaç tur sürdüğünü söyledi. Şam yönetiminin İsrail ile diplomatik temasları sürdürdüğünü de belirtti. Suriye-İsrail görüşmeleri, İsrail ordusunun Suriye’nin güneyindeki konumu ve 1974 tarihli Kuvvetlerin Ayrıştırılması Anlaşması çerçevesindeki güvenlik düzenlemeleri üzerinde yoğunlaşıyor.

Atlantic Council’ın 22 Eylül’de düzenlediği New York toplantısında konuşan Şara, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu için bulunduğu kentte Suriye’nin İsrail ile ilişkileri, Golan Tepeleri ve ülkesinin güvenlik talepleri hakkındaki soruları yanıtladı. Suriye lideri, iki taraf arasında birçok görüşme yapıldığını ve uzlaşmanın büyük bölümüne yaklaşıldığını anlattı. İsrail’in ardından görüşmelerden geri çekildiğini veya başka şartlar ortaya koyduğunu savundu.

Şara: İsrail geri çekildi, temaslarımız sürüyor

Anadolu Ajansının 23 Eylül tarihli haberine göre Şara, müzakere turlarında güvenlik çerçevesine ilişkin anlaşma oranının yüzde 90’a yaklaştığını söyledi. İsrail’in geri çekilmesinin ardından nedenlerin ve yeni şartların gündeme geldiğini belirtti. Suriye’nin görüşme yöntemini tercih ettiğini anlatan Şara, diplomasi yoluyla çözüm arayışından vazgeçmediklerini bildirdi.

The Jerusalem Post’un 23 Eylül’de aktardığı açıklamasında Şara, tarafların doğrudan görüşmelerinin yaklaşık bir yıldır ABD’nin de dahil olduğu temaslarla sürdüğünü söyledi. İsrail’in anlaşmaya yaklaşılan aşamada yeni şartlar getirdiğini ileri sürdü. Suriye lideri aynı konuşmada müzakere kanalının halen açık olduğunu ve Suriye ile İsrail arasında kalıcı barışa ilişkin görüşmelerden önce Suriyelilerin güvenliği ile haklarının korunmasını istediklerini anlattı.

Suriye Dışişleri Bakanı Esad Hasan Şeybani de Reuters’a 23 Ağustos’ta verdiği mülakatta İsrail ile güvenlik anlaşması müzakerelerinin yeniden başlamasını beklediklerini söylemişti. Şeybani, Şam yönetiminin İsrail’in Suriye topraklarına yönelik saldırılarının durdurulmasını ve İsrail askerlerinin Suriye topraklarından çekilmesini istediğini ifade etmişti.

İsrail’in 2024 sonrasında girdiği bölgeler ve 1974 hattı

Şara, İsrail birliklerinin 8 Aralık 2024’te Beşşar Esad yönetiminin devrilmesinin ardından girdikleri Suriye topraklarından çekilmesini talep etti. Suriye liderinin anlattığı sıraya göre ilk adımda İsrail’in 1974 Kuvvetlerin Ayrıştırılması Anlaşması ile bağlantılı önceki konumlarına dönmesi, daha sonra güvenlik düzenlemelerinin görüşülmesi öngörülüyor. Şara, güvenlik düzenlemelerinin uygulanması halinde kalıcı barış konusunun sonraki aşamada ele alınabileceğini söyledi.

The Times of Israel’in 23 Eylül tarihli canlı yayınında Şara’nın Golan Tepeleri hakkındaki açıklamaları da yer aldı. Suriye lideri, Golan Tepeleri’nin Suriye toprağı olduğunu söyleyerek bu bölgenin egemenliğinin müzakere konusu yapılmasını kabul etmediklerini belirtti. Aynı toplantıda, İsrail’in Suriye’nin güneyinde Esad yönetiminin devrilmesinden sonra girdiği bölgelerden çekilmesini güvenlik görüşmelerinin ön koşulu olarak dile getirdi.

Şara, İsrail’in güvenlik kaygılarının görüşülebileceğini de söyledi. Bunun Suriye içindeki bütün İsrail askerî faaliyetlerini haklı gösteren bir gerekçe olarak kullanılamayacağını savundu. Suriye’deki hava saldırıları, gözaltılar ve İsrail askerî hareketliliğinden söz etti. Konuşmasında İsrail’in 7 Ekim 2023 sonrasında benimsediği güvenlik politikasının Suriye ile ilişkilerinde de uygulanmasına karşı çıktı.

Türkiye 1974 anlaşmasını işaret etmişti

Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, 13 Eylül 2026’da Ankara’da Suriyeli mevkidaşı Şeybani ile düzenlediği ortak basın toplantısında İsrail’in Suriye’nin güneyindeki eylemlerine ilişkin konuştu. Dışişleri Bakanlığının yayımladığı toplantı metninde Fidan, güneyde kalıcı bir çözüm için 1974 Kuvvetlerin Ayrıştırılması Anlaşması temelinde bir güvenlik düzenlemesi yapılmasını gerekli gördüklerini söyledi. Fidan, Suriye’nin egemenliğini ve toprak bütünlüğünü ihlal eden İsrail faaliyetlerine karşı uluslararası kuruluşların harekete geçirilmesinin de Şeybani ile görüşüldüğünü açıkladı.

Fidan’ın 13 Eylül’deki açıklamasında Süveyda’daki güvenlik durumu ile Suriye’nin iç bütünlüğü de ele alındı. Bakan, Suriye’deki Dürzilerin ülkenin asli unsurlarından biri olduğunu ve güvenlik düzenlemelerinin ülkenin birlik ve bütünlüğü içinde yürütülmesi gerektiğini belirtti.

Türkiye–İsrail gerilimi daha önce Suriye görüşmelerinin gündemindeydi

Suriye ile İsrail arasında ABD arabuluculuğunda yürütülen temaslarda Türkiye’nin Suriye’deki askerî varlığı ve iki ülke arasındaki gerilimin Suriye sahasına taşınmaması da görüşülmüştü. Transit Haber’in 27 Ağustos tarihli haberinde Ürdün’de yapılan görüşmelerin Ebu Zuhur hava üssüne yönelik saldırının ardından yeniden başladığı, Türkiye–İsrail geriliminin toplantıda ele alındığı aktarılmıştı.

İsrail basınında Türkiye’nin Suriye ile ilişkileri de eylül ayında gündemdeydi. Transit Haber’in 18 Eylül’de yayımladığı derlemede The Jerusalem Post’taki üç ayrı yazının Ankara–Şam ilişkilerine ilişkin farklı değerlendirmelerine yer verilmişti. Şara, New York’taki konuşmasında Suriye’nin ABD, Avrupa ülkeleri, Körfez ülkeleri ve Türkiye ile ilişkilerinden söz ederek İsrail ile görüşmelerde de diplomatik bir yol izlemek istediklerini anlattı.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

İsrail basınında Türkiye tartışması büyüdü: Suriye için üç ayrı senaryo yazıldı

Hakan Fidan’dan Suriye mesajı: İsrail’i ‘en büyük potansiyel tehdit’ olarak tanımladı