Alman uzmandan Avrupa’ya Ukrayna uyarısı: Putin 10 günde iki diplomatik kazanç sağladı

Ukrayna barış müzakereleri üzerine SWP’de yazan Sabine Fischer, Putin’in Abu Dabi ve Shenzhen’de iki diplomatik kazanım elde ettiğini savundu; Avrupa’nın ABD–Rusya görüşmelerinde daha aktif rol almasını istedi.

Haberi dinle Sesli okuma hazır
Yazı boyutu Mobil okuma için
Bu haberde

Alman dış politika uzmanı Sabine Fischer, Ukrayna barış müzakereleri konusunda Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in on gün içinde iki diplomatik kazanım elde ettiğini savundu. Berlin merkezli Stiftung Wissenschaft und Politik (SWP) düşünce kuruluşunda 19 Kasım 2026’da yayımlanan değerlendirmede Fischer, Abu Dabi’deki görüşmelerle Çin’in Shenzhen kentinde yapılan Trump–Şi–Putin buluşmasını birlikte ele aldı. Uzmanın asıl uyarısı Avrupa’ya yönelik: Ukrayna’nın geleceği ve kıtanın güvenlik düzeni görüşülürken Avrupa ülkeleri kendi hedeflerini masada belirlemeli.

Sabine Fischer, SWP’deki “Avrupa izlemekten fazlasını yapabilir” başlıklı yazısında Ukrayna barış müzakereleri üzerinden Rusya’nın askerî baskıyı sürdürürken diplomatik görüşmeleri kendi taleplerini gündeme taşımak için kullandığını ileri sürüyor. Yazar, Avrupalı hükümetlerin yaklaşık iki yıldır Amerikan girişimlerinin yarattığı sorunları sınırlamaya çalıştığını, bunun yerine Kiev’le birlikte müzakere önceliklerini belirlemesi gerektiğini düşünüyor.

Ukrayna barış müzakereleri konusunda Putin’in iki kazancı ne?

Fischer’in ilk örneği 10–11 Kasım’da Birleşik Arap Emirlikleri’nin başkenti Abu Dabi’de ABD, Rusya ve Ukrayna temsilcilerinin katıldığı görüşmeler. Görüşmelerin önceki takvimi 2 Kasım’da duyurulmuştu. Taraflar esir değişimi konusunda anlaşmaya vardı. Al Jazeera’nın 11 Kasım tarihli haberine göre bu toplantıdan savaşın sona erdirilmesine ilişkin kapsamlı bir uzlaşma çıkmadı. SWP uzmanı, esir değişiminin insani önemini teslim etmekle birlikte savaşın başladığı 2022’den beri Ukrayna ile Rusya arasında yetmişten fazla esir değişimi yapıldığını hatırlatıyor.

Abu Dabi görüşmelerinde Fischer’in Ukrayna barış müzakereleri açısından önem verdiği konu, Avrupa güvenlik mimarisinin tartışmaya açılması. Fischer, Rus heyetinin sunduğu ve daha sonra basına yansıdığını belirttiği gayriresmî belgede, Moskova’nın 2021’de ileri sürdüğü güvenlik taleplerinden daha kapsamlı koşullar yer aldığını yazıyor. Uzmanın aktarımına göre Rus tarafı, Fransa ile Birleşik Krallık’ın nükleer caydırıcılık kapasitelerini başka Avrupa ülkelerinin korunması için kullanmamasını ve Ukrayna’nın olası AB üyeliğinden sonra ortak savunma politikasına katılmamasını istiyor.

İkinci diplomatik kazanım olarak 19 Kasım’daki Shenzhen buluşmasını görüyor. Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, ABD Başkanı Donald Trump ve Putin, Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) toplantısı sırasında aynı masada buluştu. Associated Press’in aynı günkü değerlendirmesinde toplantının Rus liderin uluslararası görünürlüğünü artırdığı belirtilirken Ukrayna savaşının Putin’in ikili görüşmelerinde ele alındığı aktarıldı. Fischer ise Putin’in Washington ve Pekin liderleriyle kameraların karşısına çıkmasını diplomatik başarı olarak nitelendiriyor.

Shenzhen görüşmesinde Rusya hangi diplomatik avantajı elde etti?

SWP araştırmacısına göre üçlü buluşmanın Putin’in girişimiyle yapılması ve Rusya’nın Ukrayna’daki savaşına ilişkin sert bir kamuoyu sorgulaması yaşanmaması Kremlin açısından avantaj sağladı. Fischer, Trump’ın aralık ortasında Miami’de düzenlenecek G20 toplantısına yaptığı davetle Shenzhen seçeneğini karşılaştırıyor. Fischer, Putin’in daha zor sorularla karşılaşabileceği Miami yerine Shenzhen’i bu yüzden önermiş olabileceğini düşünüyor. Reuters, 19 Kasım’da liderlerin Shenzhen’de bir araya geldiğini ve gündemlerinde Ukrayna savaşı ile nükleer silahların kontrolünün bulunduğunu bildirdi. Üç liderin toplantısı hakkındaki resmî ortak açıklama daha çok uluslararası güvenlik ve stratejik istikrar başlıklarına odaklandı.

Transit Haber, üçlü buluşma etrafındaki nüfuz alanları tartışmasını daha önce Shenzhen ve “yeni Yalta” görüşlerine ilişkin haberinde aktarmıştı.

Alman uzman Anchorage sürecini neden hatırlattı?

Yazar, 15 Ağustos 2025’te Trump’ın Putin’i Alaska’nın Anchorage kentinde ağırlamasını ve aynı yıl kasım ayında Washington’da hazırlanan 28 maddelik barış planını ABD’nin Rusya’yla yürüttüğü diplomasinin önceki aşamaları olarak ele alıyor. Fischer’e göre Kiev ve Avrupalı başkentlerin diplomatik müdahaleleri, bu süreçlerde Ukrayna açısından sorunlu görülen kimi maddelerin yeniden tartışılmasını sağladı. Aynı dönemden hareketle Avrupa’nın yalnızca Amerikan girişimlerine sonradan karşılık verdiği eleştirisini yöneltiyor.

Şubat 2025’te Trump ile Başkan Yardımcısı J. D. Vance’ın Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy’i Beyaz Saray’da ağırladığı görüşmeye de atıf yapıyor. ABD’nin daha sonra Ukrayna’ya bazı askerî ve istihbarat desteklerini kısa süreliğine durdurduğunu hatırlatıyor. Avrupa ülkelerinin ABD yapımı silahları satın alarak Ukrayna’ya yönlendirdiği PURL sistemi, bu dönemde ortaya çıkan yeni finansman yöntemlerinden biri olarak anılıyor.

Amerikan silahlarının Avrupa tarafından finanse edilmesi konusu, Transit Haber’in PURL mekanizması ve Ukrayna yardımları dosyasında ayrıntılandırılmıştı. NATO’nun bu alandaki uygulamasında müttefik ülkeler ABD’den temin edilen ekipmanın finansmanını üstleniyor; sevkiyat Ukrayna’nın ihtiyaçları için koordine ediliyor. Fischer, PURL sistemini Avrupa’nın güvenlik sorumluluğunu artıran adımlardan biri olarak değerlendiriyor.

Avrupa Birliği müzakere masasında hangi rolü istiyor?

Fischer, Ukrayna barış müzakereleri için Avrupa’nın öncelikle konumunu açık biçimde tarif etmesini istiyor. Uzmanın görüşüne göre Avrupa ülkeleri bu savaşta tarafsız arabulucu konumunda değil; saldırıya uğrayan Ukrayna’nın yanında bulunuyor ve Rusya kaynaklı hibrit tehditlerle karşılaşıyor. Bunun ardından savaşın sona ermesine ilişkin hedefler ve bu hedeflere ulaşmak için izlenecek strateji belirlenmeli. Ukrayna barış müzakerelerinde Avrupa’nın temsili, Avrupa Birliği Konseyi Başkanı António Costa’nın açıklamasına da yansıdı. Costa, 13 Kasım’daki liderler görüşmesinin ardından Ukrayna barış görüşmeleri için AB kurumlarıyla Gönüllüler Koalisyonu içindeki beş Avrupa ülkesinden oluşan bir Avrupa ekibi üzerinde uzlaşıldığını açıkladı. Birliğin 16 Kasım Dışişleri Konseyi toplantısında da ateşkes ve güvenlik garantilerinin diplomatik görüşmelerin ilk somut sonuçları olması gerektiği görüşü kayda geçti.

Buna karşılık Fischer, Avrupa’nın yalnızca temsil edilmesinin yeterli olmadığı kanaatinde. Önce Ukrayna’da kalıcı bir ateşkes sağlanmasını, ardından geniş Avrupa güvenlik düzeninin görüşülmesini öneriyor. Rusya’nın ileride yeni saldırılar düzenlemesini önleyecek Ukrayna–Avrupa caydırıcılık kapasitesini de bu hedefin parçası sayıyor. Askerî desteğin sürmesi, yazarın önerdiği müzakere stratejisinin temel unsuru.

19 Kasım Berlin toplantısında ne kararlaştırıldı?

SWP yazısının yayımlandığı gün Berlin’de Gönüllüler Koalisyonu’nun Ukrayna toplantısı gerçekleştirildi. Ukrayna Cumhurbaşkanlığının açıklamasına göre kırktan fazla katılımcı salonda veya çevrim içi bağlantıyla toplantıya katıldı. Almanya Başbakanı Friedrich Merz, barış görüşmelerinin Ukrayna ile Avrupa’nın katılımı olmadan başarılı olamayacağı görüşünü dile getirdi.

Almanya, Fransa, Birleşik Krallık ve Ukrayna liderlerinin 19 Kasım tarihli ortak metninde, Ukrayna’ya uzun vadeli askerî ve mali destek, olası ateşkesin denetlenmesi ve güvenlik garantileri ele alındı. Ukrayna Cumhurbaşkanlığının yayımladığı açıklamada Avrupa öncülüğündeki çok uluslu bir gücün görev seçenekleri de sıralandı.

Son bölümde Fischer, Ukrayna barış müzakereleri açısından Kiev’in 2026 boyunca Rusya üzerinde askerî baskı kurabildiğini ve ocak ayında göreve başlayacak yeni ABD Kongresinin Trump yönetiminin dış politika alanını etkileyebileceğini öngörüyor. Bu iki gelişmenin Avrupa ile Kiev için diplomaside daha aktif olma imkânı yaratabileceğini savunuyor.

Kaynaklar

Stiftung Wissenschaft und Politik (SWP) — Sabine Fischer, Ukraine-Verhandlungen: Europa kann mehr als zuschauen, 19 Kasım 2026.

Ukrayna Cumhurbaşkanlığı — Almanya, Fransa, Birleşik Krallık ve Ukrayna liderlerinin Berlin ortak açıklaması, 19 Kasım 2026.

Avrupa Birliği Konseyi — António Costa’nın 13 Kasım gayriresmî liderler zirvesi sonrasındaki açıklaması.

Avrupa Birliği Konseyi — Dışişleri Konseyi sonuçları, 16 Kasım 2026.

Reuters — Shenzhen’de Trump, Putin ve Şi Cinping’in görüşmesi, 19 Kasım 2026.

Associated Press — Shenzhen zirvesi değerlendirmesi, 19 Kasım 2026.

Al Jazeera — Abu Dabi’de esir değişimi ve müzakerelerin sonucu, 11 Kasım 2026.

Ukrayna Cumhurbaşkanlığı — Berlin Gönüllüler Koalisyonu toplantısı, 19 Kasım 2026.

Bu haberi yapay zekaya sor

Kritik vize ve seyahat gelişmelerini kaçırmayın

WhatsApp kanalımızda yalnızca önemli uyarıları, Telegram kanalımızda ise tüm haber akışını paylaşıyoruz.

Bu içerikten yararlanabilirsiniz

Kısa alıntılar; içerik değiştirilmeden, “Transit Haber” kaynak olarak belirtilerek ve bu habere aktif bağlantı verilerek kullanılabilir. İçeriğin tamamının izinsiz yeniden yayımlanmasına izin verilmez.

Yorum yapın

Yorumunuz yayımlanmadan önce incelenir. Yorum kaydına e-posta, website, IP adresi veya tarayıcı bilgisi eklenmez. Görünen ad alanında takma ad kullanabilirsiniz; yorumunuza kişisel veya özel nitelikli bilgi yazmayın. KVKK Aydınlatma Metni

Haberi paylaş

Sıradaki haber

Putin’in üçlü zirve önerisine Kiev’den itiraz: Ukrayna olmadan barış görüşmesi mi?

Haber otomatik yüklenemezse normal bağlantısından okuyabilirsiniz.