Xi’den Ulusal Gün mesajı: Tayvan’ın bağımsızlığına karşı mücadele çağrısı

Xi Tayvan bağımsızlık konuşması, Çin Halk Cumhuriyeti’nin kuruluşunun 77. yıl dönümü için Pekin’de düzenlenen resepsiyonda geldi. Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, Tayvan Boğazı’nın iki yakası arasındaki temasların artırılmasını isterken “Tayvan bağımsızlığı” yanlısı ayrılıkçı güçlere karşı mücadele edilmesi ve dış müdahaleye karşı çıkılması çağrısında bulundu. Çin Dışişleri Bakanlığının yayımladığı resmî metin, Xi’nin bu sözleri 30 Eylül akşamı Büyük Halk Salonu’ndaki Ulusal Gün resepsiyonunda söylediğini kaydediyor.

Xi aynı bölümde Tayvan Boğazı’nda “barışçıl gelişme” ifadesini kullandı ve Pekin’in “ulusal birleşme” hedefini ilerletme çağrısı yaptı. Reuters, konuşmayı Çin’in Tayvan bağımsızlığına ve dış müdahaleye karşı tutumunu yeniden vurguladığı bir Ulusal Gün mesajı olarak aktardı. Konuşmada Tayvan’a yönelik yeni bir askerî operasyon tarihi ya da yeni bir kuvvet kullanma kararı açıklanmadı.

Xi Tayvan bağımsızlık konuşması hangi ifadeleri içerdi?

Resmî metinde Xi, Tayvan Boğazı’nın iki yakası arasındaki değişim ve iş birliğinin derinleştirilmesini istedi. Ardından “Tayvan bağımsızlığı” arayan ayrılıkçı güçlere karşı kararlı biçimde mücadele edilmesi ve dış güçlerin müdahalesine karşı çıkılması gerektiğini söyledi. Aynı cümlede iki yakalı ilişkilerin barışçıl gelişiminin desteklenmesi ve Pekin’in “ulusal birleşme” olarak tanımladığı hedefin ilerletilmesi çağrısı yer aldı.

Konuşma, Çin’in 1 Ekim Ulusal Günü’nden bir gece önce düzenlenen geleneksel resepsiyonda yapıldı. Etkinliğe Çin Komünist Partisi ve devlet yönetiminin üst düzey isimleriyle yaklaşık 800 davetli katıldı. Xi konuşmasının başka bölümlerinde ekonomik hedeflerin yıl sonuna kadar tamamlanmasını, Hong Kong ve Makao’nun ülkenin genel kalkınmasına daha fazla entegre olmasını ve Çin’in bağımsız dış politika çizgisini sürdürmesini istedi. Resepsiyon, Çin yönetiminin yılın son çeyreğine girerken ekonomi ve dış politika önceliklerini birlikte duyurduğu yıllık siyasi etkinliklerden biri olarak düzenlendi.

Tayvan konusu neden yeniden gündemin merkezinde?

Xi Tayvan bağımsızlık konuşması, bir hafta önce ABD Başkanı Donald Trump ile yapılan görüşmenin ardından geldi. Çin’in Tayvan İşleri Ofisi, Xi’nin Washington’dan “Tayvan bağımsızlığına” karşı çıkmasını istediğini açıkladı. Tayvan yönetimi ise adanın geleceğine yalnız Tayvan halkının karar verebileceğini savunuyor. Reuters’ın 25 Eylül tarihli haberinde Taipei yönetimi, Xi’nin Trump’a yönelik sözlerini eleştirmiş ve Pekin’in açıklamalarını reddetmişti.

Transit Haber’in Çin-Japonya gerilimi haberinde de Tayvan başlığı vardı. Vang Yi’nin açıklaması Japonya’ya yönelikti; Xi’nin 30 Eylül konuşması ise devlet başkanı düzeyindeki ayrı mesajı oluşturdu.

Tayvan çevresindeki askerî hareketlilik ne durumda?

Tayvan Savunma Bakanlığı 1 Ekim sabahına kadar geçen 24 saatte ada çevresinde 23 Çin askerî uçağı, yedi savaş gemisi ve yedi resmî gemi tespit edildiğini açıkladı. Taipei Times’ın Reuters ile birlikte yayımladığı habere göre uçakların 16’sı Tayvan Boğazı’nın orta hattını geçti ve kuzey, orta ve güneybatı hava savunma tanımlama bölgelerine girdi. Tayvan ordusu hareketliliğin devriye uçakları, donanma gemileri ve kıyı konuşlu sistemlerle izlendiğini bildirdi. Bakanlık günlük bültenlerinde bu sayıları tarih ve saat aralığıyla yayımlıyor. Uçak ve gemi hareketleri siyasi açıklamalardan ayrı bir operasyonel kayıt sistemiyle duyuruluyor. 30 Eylül konuşması ile 1 Ekim askerî hareketliliği ayrı kaynaklarda kaydedilen gelişmeler.

Ada yönetimi 2027 savunma bütçesini de yükseltti. Transit Haber’in Tayvan savunma bütçesi dosyasında bu artışın ayrıntılarını aktardı.

Xi’nin mesajında ekonomi ve dış politika da vardı

Xi Tayvan bağımsızlık konuşması, Ulusal Gün resepsiyonundaki dış politika mesajının en belirgin başlıklarından biriydi. Xi, Çin’in bağımsız barışçı dış politika izlemeye devam edeceğini, küresel girişimlerini ilerleteceğini ve “insanlık için ortak geleceğe sahip bir topluluk” yaklaşımını sürdüreceğini söyledi. Ekonomi konusunda ise yılın hedeflerinin tamamlanmasını ve büyümenin istikrarlı biçimde sürdürülmesini istedi.

Xi Tayvan bağımsızlık konuşması, Pekin’in mevcut Tayvan çizgisinde yeni bir resmî karar açıklamaktan çok, bağımsızlık karşıtı tutumun devlet başkanı tarafından Ulusal Gün öncesinde yeniden vurgulanması niteliği taşıyor. Resmî metin “barışçıl gelişme” ile “ulusal birleşme” ifadelerini aynı bölümde kullanıyor. Reuters konuşmayı, Pekin’in Tayvan bağımsızlığına ve dış müdahaleye karşı mevcut politikasını yeniden vurgulaması olarak aktardı.

Pekin ile Taipei arasındaki siyasi görüş ayrılığı sürerken tarafların açıklamaları ve günlük askerî kayıtlar ayrı kaynaklardan izleniyor.

Konuşmanın ardından Tayvan çevresindeki günlük askerî hareketliliğe ilişkin yeni veriler gelmeye devam etti. Bu hareketlilik, Xi’nin konuşmasından bağımsız olarak Tayvan Savunma Bakanlığının günlük kayıtlarında yayımlanıyor. Siyasi açıklamalarla askerî faaliyetlerin zamanlaması aynı döneme denk gelse de, 30 Eylül konuşmasında belirli bir tatbikat veya operasyon emri açıklanmadı.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Çin’den Japonya’ya sert uyarı: Geleceğiniz bile olmayacak

Tayvan, Çin işgaline hazırlanıyor: Savunmaya ilk kez 1 trilyon Tayvan dolarından fazla ayırdılar