Pakistan Tayvan uçaklarına yeniden izin verdi: Lowy Çin ve Mekke Anlaşması’nı inceledi
Pakistan hava sahası üzerinden uçan Tayvan merkezli China Airlines ve EVA Air, ekim sonunda güzergâh değiştirdi. İki şirket 27 Mart 2027’ye kadar yeniden geçiş izni aldı; Lowy Institute yazarı Sana Hashmi kararın Çin ve Mekke Anlaşması bağlantısını tartıştı.
25 Ekim’de Tayvan merkezli China Airlines ve EVA Air, Pakistan hava sahası üzerinden geçen bazı Avrupa seferlerinin rotasını değiştirdi. Pakistan Sivil Havacılık Otoritesi 28 Ekim 2026’da iki havayoluna 27 Mart 2027’ye kadar geçerli yeni geçiş izinleri verdi. Lowy Institute’ta 6 Kasım’da yayımlanan analizinde Sana Hashmi, kısa süreli kısıtlamanın Pakistan–Çin ilişkilerindeki yerini ve Türkiye’nin de taraf olduğu Mekke Anlaşması’yla olası bağını değerlendirdi.
28 Ekim’de Pakistan Savunma Bakanı Khawaja Asif’ın Bloomberg’e yaptığı açıklamaya göre, ülkenin havacılık birimleri “Tek Çin” politikasını izleyerek yalnızca Çin ana karasındaki havayollarına izin veriyordu. Aynı gün yayımlanan uçuş izinleri, Tayvan’daki China Airlines ve EVA Air’in Pakistan üzerinden uçuş yapmasına yeniden olanak sağladı. Associated Press ve Pakistan gazetesi Dawn, yetkili otoritenin düzenlediği iki ayrı izin belgesinin tarihlerini yayımladı.
Pakistan hava sahası için 28 Ekim’de ne değişti?
28 Ekim tarihli uçuş izinlerini inceleyen Dawn’a göre Pakistan Sivil Havacılık Otoritesi, China Airlines ile EVA Air için 27 Mart 2027’ye kadar geçerli çizelgeleri onayladı. İzinler, yolcu ve kargo uçuşlarının Pakistan hava sahasını kullanmasını kapsıyor. Kurum belgelerini inceleyen Associated Press de aynı geçerlilik aralığını doğruladı. Bloomberg’in uçuş takip verilerine dayandırdığı haberde, iki şirketin 25 Ekim sabahından itibaren Pakistan üzerinden geçmediği bildirildi. Asya ile Avrupa arasındaki en az 12 uçuş, bu dönemde Rusya üzerinden yeni rota izledi. Dawn da Flightradar24 verilerine dayanarak bu rota değişikliklerini aktardı.
3 Kasım’daki toplantıda Tayvan Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Hsiao Kuang-wei, 3 Kasım’daki resmî basın toplantısında Pakistan’ın kısıtlamayı kaldırarak uçuş izinlerini yeniden verdiğini açıkladı. Sözcü, hava ulaşımı ve uçuş güvenliğine ilişkin konunun Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü (ICAO) gündemine taşınmasını istediklerini de anlattı.
Savunma Bakanı Tek Çin politikasını gerekçe gösterdi
Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi ile Pakistan Dışişleri Bakanı İshaq Dar, 4 Ocak’ta Pekin’de yedinci stratejik diyalog görüşmesini gerçekleştirdi. Toplantının ortak açıklamasında Pakistan, Çin yönetiminin Tayvan konusundaki pozisyonuna desteğini yineledi. Lowy Institute’un Çin–Tayvan karantinası üzerine daha önce yayımladığı araştırma da Pekin’in askerî müdahale dışındaki baskı seçeneklerini ele almıştı.
6 Ocak’ta Tayvan Dışişleri Bakanlığı, Çin ve Pakistan’ın ortak açıklamasına itiraz ederek Tayvan’ın siyasi statüsüne ilişkin görüşünü duyurdu. Pakistan Savunma Bakanı Asif, ekimdeki hava sahası geçişlerinde Tek Çin politikasını gerekçe gösterdi.
Lowy: Çin’den talep veya Pakistan’dan siyasi mesaj olasılığı
6 Kasım’da Lowy Institute için yazan Sana Hashmi, analizinde iki olasılık üzerinde duruyor. İlkinde Pekin’in Pakistan’dan Tayvanlı şirketlerin geçişini kısıtlamasını istemiş olabileceğini yazıyor. Hashmi, Çin’in Tayvan’ın uluslararası bağlantılarını sınırlamaya yönelik diplomatik yaklaşımını bu ihtimalle ilişkilendiriyor.
Hashmi’nin ikinci olasılığına göre Pakistan, Pekin’den bir talep gelmeksizin kendi inisiyatifiyle hareket etmiş olabilir. Yazar, İslamabad’ın Washington ile ilişkilerini geliştirmeye çalıştığı bir dönemde Çin’e yakınlığını göstermek isteyebileceğini belirtiyor.
Hashmi, Pakistan–Çin Ekonomik Koridoru’nun güvenlik sorunlarının Pekin açısından maliyet oluşturduğunu da yazıyor. Analist, bu ortamda ticari havacılık kararlarının iki ülkenin siyasi ilişkilerinde kullanılabileceğini savunuyor. Çin’in Tayvanlı havayollarıyla ticari uçuşlara izin vermesi ise yazarın Pakistan kararını karşılaştırırken üzerinde durduğu ayrı bir olgu.
Mekke Anlaşması değerlendirmede nasıl yer aldı?
Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında imzalanan Mekke Anlaşması da Hashmi’nin yorumunda geçiyor. Yazara göre Pakistan’ın bu savunma ortaklığı ve ABD’ye yaklaşma arayışı, Çin’e ilişkilerin korunduğu mesajını verme isteğini artırmış olabilir. Türkiye’de anlaşmanın onayına ilişkin TBMM Genel Kurulu görüşmeleri 4 Kasım’da başladı.
7 Ağustos’ta imzalanan üçlü savunma anlaşmasını Lowy Institute yazarı Saira Bano da 10 Ağustos tarihli başka bir değerlendirmesinde incelemişti. Pakistan’ın Çin’le askerî ve ekonomik ilişkilerini, üçlü anlaşmanın stratejik bağlamı içinde ele almıştı. Pakistan’ın Mekke Anlaşması’nı uzun vadeli diplomatik konumuyla ilişkilendiren değerlendirmeleri ekim ayında da dış basında tartışılmıştı.
Tayvan uçakları neden Avrupa rotalarını değiştirdi?
İki Tayvan havayolunun Pakistan hava sahasından uzaklaşması, Tayvan’dan Avrupa’ya uzanan uzun menzilli seferlerin farklı koridorlara yönelmesine yol açtı. Flightradar24 kayıtlarını kullanan Bloomberg ve Dawn, uçuşların bir bölümünün 25 Ekim’den itibaren Rusya üzerinden gerçekleştiğini bildirdi. Tayvanlı şirketler, 2022’de Rusya’nın Ukrayna’ya saldırısından beri Rus hava sahasından genellikle uzak duruyordu.
Açıklamaların yanı sıra Hashmi, Pakistan hattından geçişin Orta Doğu ve Avrupa uçuşları için kullanışlı olduğunu yazıyor. Analiste göre bu koridorun yeniden sınırlandırılması uçuş mesafesi ve işletme maliyetlerini artırabilir. Tayvan Ulaştırma ve Haberleşme Bakanlığından bir yetkili, geçici izin süresinin uluslararası havayollarının kış tarifesiyle örtüştüğünü ve sonraki yaz tarifesi için yeni başvuru yapılacağını Focus Taiwan’a bildirdi.
29 Ekim’de Dışişleri Bakan Yardımcısı Chen Ming-chi, açıklamasında Pakistan’ın hava sahasını kapatıp yeniden açtığını doğruladı ve kararı Çin’in baskısıyla ilişkilendiren şüphesini dile getirdi. Bakan Yardımcısı, seyahat güvenliği ile uluslararası tedarik zincirinin etkilenmesini eleştirdi. Tayvan hükümeti, hava sahası geçişlerinin uluslararası sivil havacılık kuralları kapsamında ele alınmasını istiyor.
27 Mart 2027’ye kadar geçiş izni
İki havayolunun Pakistan hava sahası için düzenlenen izinleri 27 Mart 2027’de sona eriyor. Bu tarih, Tayvanlı havayollarının mevcut kış tarifesinde Pakistan üzerinden uçabilmesini sağlıyor. Tayvan Ulaştırma Bakanlığı, sonraki sezon için izin başvurusunun yapılacağını açıklarken iki şirketin güzergâhlarını ve geçiş hakkını izleyeceğini bildirdi.
Tayvan Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü, ICAO’nun kasımda düzenleyeceği 43. Genel Kurul özel toplantısı ve 7. Hava Taşımacılığı Konferansı’nı yakından izlediklerini söyledi. Bakanlık, uçuş güvenliğiyle ilgili görüşlerini uluslararası muhataplarla paylaşmak istediğini bildirdi.
Kaynaklar
Lowy Institute — Sana Hashmi, Pakistan takes the One China policy into its airspace, 6 Kasım 2026. Tayvan Dışişleri Bakanlığı — 3 Kasım 2026 düzenli basın toplantısı, Pakistan hava sahası açıklaması. Associated Press — Pakistan approves flights by Taiwanese airlines after reported restrictions, 28 Ekim 2026. Dawn — Taiwanese airlines get permission to traverse Pakistani airspace, 29 Ekim 2026. Bloomberg — Pakistan Allows Taiwan Airlines to Use Airspace in Abrupt U-Turn, 28 Ekim 2026. Focus Taiwan — Taiwan deeply regrets Pakistan’s airspace ban on Taiwanese airlines, 29 Ekim 2026. Lowy Institute — Saira Bano, The Mecca Pact redraws the Indo-Pacific’s western edge, 10 Ağustos 2026. Tayvan Dışişleri Bakanlığı — 6 Ocak 2026 Çin–Pakistan ortak açıklamasına yanıt.
WhatsApp kanalımızda yalnızca önemli uyarıları, Telegram kanalımızda ise tüm haber akışını paylaşıyoruz.
Kısa alıntılar; içerik değiştirilmeden, “Transit Haber” kaynak olarak belirtilerek ve bu habere aktif bağlantı verilerek kullanılabilir. İçeriğin tamamının izinsiz yeniden yayımlanmasına izin verilmez.
Sıradaki haber
Al Jazeera Mekke Anlaşması’nın Türkiye’yi Yemen savaşına dahil etmeye yetmeyeceğini yazdıHaber otomatik yüklenemezse normal bağlantısından okuyabilirsiniz.
Haber yükleniyor…