AB’ye aday 9 ülkeden 8’i vizesiz: Bordo pasaportlu Türkler hâlâ Schengen kapısında
Türk vatandaşlarına vize muafiyeti hâlâ gelmedi. AB’nin dokuz aday ülkesinden diğer sekizinin vatandaşları kısa süreli Schengen seyahatlerinde vizesiz rejimden yararlanırken, Türkiye umuma mahsus pasaport sahipleri için genel vize zorunluluğunun sürdüğü tek aday ülke.
Avrupa Birliği’nin genişleme gündeminde bugün dokuz aday ülke bulunuyor. AB Konseyinin güncel aday ülke listesinde Arnavutluk, Bosna-Hersek, Gürcistan, Moldova, Karadağ, Kuzey Makedonya, Sırbistan, Türkiye ve Ukrayna bulunuyor. Kısa süreli Schengen seyahatinde vize zorunluluğu bakımından ise Türkiye diğer sekiz adaydan ayrılıyor.
DW Türkçe’nin gündeme taşıdığı vizesiz seyahat dosyası Türk vatandaşlarının yıllardır beklediği vize serbestisini yeniden tartışmaya açtı. AB’nin yürürlükteki vize tüzüğünde Türkiye, dış sınırlardan geçerken vize alması gereken ülkeler arasında bulunuyor; diğer sekiz aday ülke vize muafiyeti listesindeki ülkeler arasında.
Türkiye ayrı tutuluyor
Evet. AB’nin 2018/1806 sayılı vize tüzüğünün güncel metni Türkiye’yi vize zorunluluğuna tabi ülkelerin yer aldığı Ek I’de sayıyor. Aynı tüzüğün vizeden muaf ülkeleri gösteren Ek II listesinde Arnavutluk, Bosna-Hersek, Gürcistan, Moldova, Karadağ, Kuzey Makedonya, Sırbistan ve Ukrayna bulunuyor. Böylece dokuz aday ülke içinde umuma mahsus pasaport sahipleri için genel Schengen vize zorunluluğunun sürdüğü tek ülke Türkiye kalıyor.
Diğer aday ülkelerdeki muafiyetlerin tamamı koşulsuz değil. Arnavutluk, Bosna-Hersek, Karadağ, Kuzey Makedonya ve Sırbistan gibi ülkelerde muafiyet biyometrik pasaport şartına bağlanmış durumda; Moldova, Gürcistan ve Ukrayna için de ilgili AB düzenlemelerinde biyometrik belge koşulları bulunuyor. Buna rağmen bu ülkelerin uygun pasaport sahipleri 180 günlük dönemde 90 güne kadar kısa süreli Schengen seyahatlerinde önceden vize almıyor.
Türkiye neden hâlâ Schengen vizesine tabi?
Türkiye ile AB arasındaki Vize Serbestisi Diyaloğu 16 Aralık 2013’te başladı. Dışişleri Bakanlığı Avrupa Birliği Başkanlığının resmî kaydına göre yol haritasında 72 kriter bulunuyor. Avrupa Komisyonu 2016’da 65 kriterin karşılandığını teyit etti; biyometrik pasaport kriterinin daha sonra tamamlanmasıyla açık kriter sayısı altıya indi.
Ankara 2026 Ağustosunda kalan altı başlık için kurumlar arası çalışmayı yeniden hızlandırdı. Dışişleri, Adalet ve İçişleri bakanlıklarının yürüttüğü yeni çalışma Avrupa kurumlarıyla istişareye hazırlanıyor. Dosyanın tamamlanması için yalnız bir açıklama ya da tek bir mevzuat değişikliği yeterli değil; açık kriterlerin AB tarafından karşılanmış kabul edilmesi gerekiyor.
Kalan altı kriter hangileri?
- Türkiye-AB Geri Kabul Anlaşması’nın bütün hükümleriyle uygulanması.
- Kişisel verilerin korunmasına ilişkin mevzuatın AB standartlarıyla uyumlu hale getirilmesi.
- Europol ile operasyonel iş birliğini ve kişisel veri değişimini mümkün kılacak anlaşmanın tamamlanması ve uygulanması.
- Tüm AB üyesi ülkelerle cezai konularda etkili adli iş birliği sağlanması.
- GRECO’nun yolsuzlukla mücadele tavsiyelerinin uygulanması.
- Terörle mücadele mevzuatı ve uygulamalarının vize serbestisi yol haritasındaki ölçütlerle uyumlu biçimde gözden geçirilmesi.
Bu altı başlık yeni değil. AB Başkanlığının vize serbestisi sayfası aynı yükümlülüklerin yıllardır açık kaldığını kaydediyor. Türkiye ile AB arasında 30 Haziran 2026’da yapılan üst düzey görüşmeler ve ağustosta Ankara’da başlatılan çalışma, dosyayı yeniden siyasi gündeme taşıdı.
Vize serbestisi gelirse ne değişecek?
Yol haritası tamamlanıp Türkiye vize muafiyeti listesine alınırsa biyometrik pasaport sahibi Türk vatandaşları Schengen ülkelerine turizm, aile ziyareti veya iş görüşmesi gibi kısa süreli amaçlarla önceden Schengen vizesi almadan seyahat edebilecek. Kural, 180 günlük dönemde en fazla 90 günlük kalışı kapsayacak; çalışma veya uzun süreli oturum hakkı vermeyecek.
Türkiye’nin aday ülkeler arasındaki farkı daha önce de AB temsilcileri gündeme getirdi. AB’den vize serbestisi sürecinin hızlandırılması yönünde gelen çağrılarda kalan kriterlerin tamamlanması gerektiği vurgulandı. Türk vatandaşlarının Schengen başvuru hacmi ise yüksek seviyede kalıyor; 2025 Schengen verilerinde Türkiye 1 milyon 268 bin 376 başvuruyla dünyada ikinci sıradaydı.
Cascade kuralı vize muafiyeti mi?
Hayır. Avrupa Komisyonu 2025’te Türkiye’de yaşayan ve Türkiye’den başvuran Türk vatandaşları için daha elverişli çok girişli vize kuralları kabul etti. Komisyonun cascade düzenlemesi olumlu vize geçmişi olan kişilerin zaman içinde bir, üç ve beş yıllık çok girişli vizelere erişmesini kolaylaştırıyor. Başvuru yapma, randevu alma, belge sunma ve vize kararı bekleme zorunluluğu devam ediyor.
Türkler ne zaman vizesiz seyahat edebilir?
Şu anda açıklanmış resmî bir başlangıç tarihi yok. Altı kriterin tamamlanması ve AB tarafında gerekli hukuki işlemlerin sonuçlandırılması gerekiyor. Türkiye bugün hâlâ AB vize tüzüğünün Ek I listesinde; vizesiz kısa süreli seyahatin başlayabilmesi için Türkiye’nin vize muafiyeti rejimine geçirilmesi gerekiyor.
Kaynaklar
- DW Türkçe — Türk vatandaşları AB’ye vizesiz seyahat edebilecek mi? (Erişim: 2026-08-20)
- Avrupa Birliği Konseyi — Enlargement / Candidate countries (Erişim: 2026-08-20)
- EUR-Lex — Regulation (EU) 2018/1806, güncel Ek I ve Ek II (Erişim: 2026-08-20)
- T.C. Dışişleri Bakanlığı AB Başkanlığı — Vize Serbestisi Diyaloğu (Erişim: 2026-08-20)
- Avrupa Komisyonu — New rules for Turkish citizens applying for Schengen visas (Erişim: 2026-08-20)
WhatsApp kanalımızda yalnızca önemli uyarıları, Telegram kanalımızda ise tüm haber akışını paylaşıyoruz.
Geçmiş giriş ve çıkış tarihlerinizi girerek 90/180 gün kuralına göre kalan seyahat hakkınızı hesaplayın.
Kısa alıntılar; içerik değiştirilmeden, “Transit Haber” kaynak olarak belirtilerek ve bu habere aktif bağlantı verilerek kullanılabilir. İçeriğin tamamının izinsiz yeniden yayımlanmasına izin verilmez.