Türklere vizesiz Avrupa yeniden gündemde — AB’nin Türkiye Delegasyonu Başkanı Thomas Hans Ossowski, Türkiye ile vize serbestisi sürecinin hızlandırılması gerektiğini söyledi. Ancak vizesiz seyahat için kalan kriterlerin tamamlanması gerekiyor.

Yayın tarihi: 6 Haziran 2026 19:34

Güncelleme: 6 Haziran 2026 19:54

Türkiye ile Avrupa Birliği arasında yıllardır çözülemeyen vizesiz Avrupa dosyası yeniden gündemde. Türk vatandaşlarının Schengen bölgesine kısa süreli seyahatlerde hâlâ vizeye tabi olması, hem diplomatik ilişkilerde hem de günlük seyahat trafiğinde en çok tartışılan başlıklardan biri olmayı sürdürüyor.

Bu haberde

Vize serbestisi hemen gelmiyor
Türkiye’den beklenen kriterler neler?
Schengen başvurularında Türkiye baskısı artıyor
Cascade kuralı çözüm değil, ara adım
Ankara ve Brüksel için siyasi dosya
Beklentiyi doğru kurmak gerekiyor

Avrupa Birliği’nin Türkiye Delegasyonu Başkanı Büyükelçi Thomas Hans Ossowski, Türkiye ile AB arasında vize serbestisi görüşmelerinin hızlandırılması gerektiğini belirterek, mevcut tablonun sürdürülebilir olmadığını söyledi. Ossowski’nin mesajı, Türk vatandaşlarının Schengen başvurularında yaşadığı randevu, ret ve uzun işlem süresi tartışmalarının devam ettiği bir dönemde geldi.

Vize serbestisi hemen gelmiyor

Ancak bu açıklama, Türk vatandaşları için kısa vadede vizesiz Avrupa seyahatinin başlayacağı anlamına gelmiyor. Türkiye ile AB arasında vize serbestisi diyaloğu 2013 yılında başlatıldı. Sürecin tamamlanması için Türkiye’nin belirlenen kriterleri karşılaması gerekiyor.

AB tarafındaki değerlendirmelere ve Türkiye AB Başkanlığı’nın aktardığı bilgilere göre Türkiye, vize serbestisi yol haritasında yer alan 72 kriterin 66’sını tamamladı. Ancak geriye kalan 6 başlık, sürecin sonuçlanmasını engelleyen asıl dosyalar olarak görülüyor. Bu başlıklar tamamlanmadan Türk vatandaşlarının Schengen bölgesine turistik, aile ziyareti veya iş amaçlı kısa süreli seyahatlerde vizesiz giriş yapması mümkün görünmüyor.

Türkiye’den beklenen kriterler neler?

Vize serbestisi sürecinde en çok tartışılan nokta, Türkiye’nin henüz tamamlamadığı kriterler. Türkiye AB Başkanlığı’nın vize serbestisi diyaloğu sayfasına göre 72 kriterden 6’sı hâlâ karşılanmış değil. Bu başlıklar, sürecin neden yıllardır tamamlanamadığını da gösteriyor.

AB tarafının Türkiye’den beklediği kalan başlıklar arasında terörle mücadele mevzuatının AB standartlarıyla uyumlu hale getirilmesi, Europol ile operasyonel iş birliği anlaşmasının tamamlanması, kişisel verilerin korunmasına ilişkin düzenlemelerin AB normlarıyla uyumu, yolsuzlukla mücadele alanında GRECO tavsiyelerinin uygulanması, adli iş birliğinin güçlendirilmesi ve geri kabul anlaşmasının tüm hükümleriyle uygulanması yer alıyor.

Bu başlıklar teknik görünse de aslında sürecin siyasi ağırlığını oluşturuyor. Özellikle terörle mücadele mevzuatı ve kişisel verilerin korunması alanındaki farklı yorumlar, Ankara ile Brüksel arasında uzun süredir en zor başlıklar arasında görülüyor. Bu nedenle vize serbestisi meselesi yalnızca konsolosluklarda yaşanan randevu veya ret sorunu değil; aynı zamanda hukuk, güvenlik, göç yönetimi ve Türkiye-AB ilişkilerinin genel seyriyle bağlantılı bir dosya.

Schengen başvurularında Türkiye baskısı artıyor

Vize serbestisi çağrısının arka planında, Türkiye’den yapılan Schengen başvurularındaki yoğunluk da var. Türkiye son yıllarda Schengen vizesi başvurularında dünyada en yüksek hacimli ülkeler arasında yer alıyor. Bu durum, konsolosluklar ve başvuru merkezleri üzerinde baskı yaratırken, vatandaşlar açısından da randevu bulma ve seyahat planı yapma sürecini zorlaştırıyor.

Ret oranları, kısa süreli vize verilmesi, başvuru ücretleri ve aracı kurum maliyetleri de tartışmanın diğer başlıkları arasında. Özellikle iş insanları, öğrenciler, akademisyenler, sanatçılar ve ailesi Avrupa’da yaşayan kişiler, Schengen sürecinin yalnızca turistik seyahat meselesi olmadığını vurguluyor.

AB’nin 2025’te Türk vatandaşları için daha elverişli cascade kuralını devreye alması bu tabloyu kısmen değiştirdi. Yeni uygulama, vize geçmişi olumlu olan başvuru sahiplerinin zaman içinde daha uzun süreli ve çok girişli Schengen vizesi alabilmesini öngörüyor. Ancak bu düzenleme vize serbestisi değil; yalnızca vize başvuru sürecinde kademeli kolaylaştırma anlamına geliyor.

İlgili HaberFransa aile birleşimi vizesi tartışması: Bakan 3 yıllık durdurma önerdi

Cascade kuralı çözüm değil, ara adım

Cascade sistemi, geçmişte aldığı vizeleri kurallara uygun kullanan başvuru sahipleri için daha uzun süreli vize alma ihtimalini artırıyor. Bu, sık seyahat edenler için önemli bir kolaylık sağlayabilir. Ancak ilk kez başvuru yapanlar, randevu bulmakta zorlananlar veya kısa süreli vize verilenler açısından temel sorunları tamamen çözmüyor.

Bu nedenle AB tarafındaki vize kolaylaştırma adımları, Türkiye’deki asıl talep olan vize serbestisinin yerini tutmuyor. Vize serbestisi gerçekleşirse, Türk vatandaşları biyometrik pasaportla Schengen bölgesine kısa süreli seyahatlerde vize almadan girebilecek. Fakat bunun için Türkiye-AB vize serbestisi diyaloğunda kalan kriterlerin tamamlanması gerekiyor.

Ankara ve Brüksel için siyasi dosya

Vizesiz Avrupa meselesi yalnızca teknik bir başvuru kolaylığı değil. Türkiye-AB ilişkilerinde güven, göç yönetimi, geri kabul anlaşması, hukuk devleti, kişisel verilerin korunması ve terörle mücadele mevzuatı gibi daha geniş başlıklarla bağlantılı.

Bu nedenle süreç, konsolosluklardaki randevu yoğunluğundan daha büyük bir siyasi dosya olarak görülüyor. AB tarafı teknik kriterlerin tamamlanmasını isterken, Türkiye tarafı da Türk vatandaşlarının mevcut Schengen uygulamalarında haksız biçimde zorlandığını savunuyor.

Ossowski’nin “sürecin hızlandırılması” yönündeki mesajı bu nedenle önemli. Ancak kısa vadede asıl değişiklik, vize serbestisinden çok Schengen başvuru süreçlerinde kademeli kolaylaştırma ve uzun süreli çok girişli vize uygulamalarının yaygınlaşması olabilir.

Beklentiyi doğru kurmak gerekiyor

Türk vatandaşları açısından tablo net: AB’den gelen son mesaj, vize serbestisi dosyasının tamamen kapanmadığını gösteriyor. Ancak bu, yakın zamanda vizesiz seyahatin başlayacağı anlamına gelmiyor.

Kısa vadede en gerçekçi beklenti, geçmiş vize kullanımında sorun yaşamayan başvuru sahipleri için daha uzun süreli ve çok girişli Schengen vizelerinin daha düzenli verilmesi. Vize serbestisi için ise Türkiye ile AB arasındaki teknik görüşmelerin yeniden hızlanması ve kalan kriterlerde ilerleme sağlanması gerekiyor.

Kısacası AB cephesinden gelen mesaj, Türk vatandaşları için önemli bir siyasi sinyal niteliğinde. Ancak Schengen kapısının vizesiz açılması için hâlâ tamamlanması gereken bir süreç var.