İzlanda halkı Avrupa Birliği’ne hayır dedi

İzlanda kamu yayıncısı RÚV’nin kesin sonuçlarına göre İzlanda AB üyelik görüşmeleri yeniden başlamayacak. 29 Ağustos’taki referandumda seçmenlerin yüzde 52,8’i Avrupa Birliği ile katılım müzakerelerinin yeniden açılmasına “hayır”, yüzde 47,2’si “evet” dedi. Katılım yüzde 82,5’e ulaştı.

Referandumun konusu doğrudan “İzlanda AB’ye üye olsun mu?” değildi. Althingi’de kabul edilen referandum kararında seçmene, daha önce durdurulan AB katılım müzakerelerinin yeniden başlatılıp başlatılmaması soruldu. Bu ayrım önemli; hayır sonucu üyelik anlaşmasını reddetmekten önceki aşamada müzakere kapısını kapattı.

İzlandalılar AB üyeliğini mi reddetti?

Hayır. Sandıkta nihai üyelik anlaşması oylanmadı. Evet tarafı kazansaydı Reykjavik müzakereleri yeniden açacak, şartlar netleştiğinde üyelik konusunda ikinci bir halk oylaması gündeme gelebilecekti. Hayır sonucu bu süreci başlamadan durdurdu. Mevcut hükümet döneminde AB üyeliği tartışmasının yeniden resmî takvime alınması artık oldukça zor.

Reuters’ın seçim bölgelerine ilişkin analizine göre merkez Reykjavik’te evet oyları öne çıkarken kırsal bölgeler ile başkentin çevresinde hayır daha güçlü çıktı. Balıkçılık üzerindeki ulusal kontrol, egemenlik ve ekonominin AB kurallarıyla nasıl değişeceği tartışmanın en belirgin başlıklarıydı.

Balıkçılık referandumda neden bu kadar etkili oldu?

Balıkçılık İzlanda ekonomisinin hem ihracatında hem de kıyı topluluklarının gelirinde büyük ağırlığa sahip. AB’nin ortak balıkçılık politikası, kotalar ve karar yetkisinin ne kadarının Brüksel’e taşınacağı sorusu üyelik karşıtlarının yıllardır kullandığı temel argüman. AB yanlıları ise tek pazarın ötesinde karar mekanizmalarında söz sahibi olmanın ve euro seçeneğinin ekonomik istikrar getirebileceğini savundu.

İzlanda zaten Avrupa Birliği kurallarının dışında mı?

İzlanda AB üyesi değil ancak Avrupa Ekonomik Alanı ve Schengen içinde. Transit Haber’in EES ülkeleri rehberinde de görüldüğü gibi İzlanda, AB üyesi olmamasına rağmen Schengen dış sınır sistemlerini uygulayan dört EFTA ülkesinden biri. Üyelik tartışması, İzlanda’nın Avrupa’dan kopması değil, karar alma mekanizmalarında tam üyelik isteyip istemediği üzerine kurulu.

AB’nin seyahat alanındaki diğer büyük değişikliklerinden ETIAS’ın takvimi Transit Haber’in ETIAS dosyasında izleniyor. Avrupa sınır rejimi sıkılaşırken İzlanda’nın Schengen üyeliği devam edecek; referandum bu statüyü değiştirmedi.

Referandum sonucundan sonra hükümet ne yapacak?

Hükümet sonucu kabul ederek AB ile üyelik müzakerelerini yeniden başlatma planını rafa kaldıracak. Dış politika, Avrupa Ekonomik Alanı ve Schengen çerçevesindeki ilişkiler aynen sürecek. Sonuç aynı zamanda adaylık tartışmalarına jeopolitik gerekçelerle ivme kazandırmaya çalışan hükümet açısından siyasi bir yenilgi anlamına geliyor.

Avrupa Birliği’nin göç, sınır ve seyahat politikalarındaki daha geniş değişiklikler AB Göç ve İltica Paktı haberimizde takip edilebilir. İzlanda’daki sandık sonucu ise bir seyahat kuralı değil, ülkenin tam üyelik sürecini yeniden açıp açmama kararını belirledi.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Schengen’den çıktınız ama sistemde hâlâ içeride görünüyorsunuz: Kaydı düzelttirme hakkınız var

AB’den Yunanistan’a şok, Türkiye’ye müjde! Çalışma başlatıldı, veto hakkı tarih oluyor, nihai çoğunluk yeterli olacak

İsrail Hollandalı temsilcileri Gazze merkezinden kovdu: Bir hafta süre verdi

Schengen vizesini aldıktan sonra planı değiştirirseniz ne olur?