İngiltere’nin AB’ye dönüşü için yeni rapor: Halkın yüzde 52’si üyeliği destekliyor

İngiltere AB üyeliği tartışması, Londra merkezli Institute for Public Policy Research’ün (IPPR) 19 Ekim 2026’da yayımladığı iki araştırmayla yeniden hareketlendi. Mihir Sharma ve Laura Chappell imzalı New World, New Relationship: Our Future with Europe raporu Birleşik Krallık’a Avrupa Birliği’ne geri dönmeyi orta vadeli dış politika hedefi olarak belirlemesini öneriyor. Çalışma herhangi bir hükümet kararı değil; araştırmacıların güvenlik, ekonomi ve siyasi etki üzerine hazırladığı politika önerisi.

IPPR ile Persuasion UK’in beraber yürüttüğü ayrı kamuoyu çalışmasına göre İngiltere AB üyeliği fikrine destek, karşı çıkanlardan belirgin ölçüde fazla. Ankette yüzde 52 yeniden katılmayı, yüzde 29 ise AB dışında kalmayı seçti. Yüzde 10 kararsız kaldı; yüzde 9 bu konuda oy kullanmayacağını belirtti. Kararsızlar ve oy kullanmayacaklar çıkarılarak hesaplanan dağılım, yeniden katılma lehine yüzde 64, karşısında yüzde 36 olarak açıklandı.

Bu rakamlar 19 Ekim günü gerçekleştirilen yeni bir araştırmadan gelmiyor. IPPR’nin 19 Ekim tarihli resmî açıklamasına göre temel anket 11–15 Haziran 2026 tarihlerinde 3.039 katılımcıyla yapıldı. Ayrıca 25–30 Haziran arasında 2.907 kişinin katıldığı ayrı bir tercih deneyi düzenlendi. Ekim ayında yayımlanan, haziranda toplanmış verilerin analizleri ve raporların kendisi.

İngiltere AB üyeliği neden güvenlik tartışmasına dönüştü?

Raporun temel iddiası, Brexit sonrasında İngiltere’nin dünya siyasetinde tek başına hareket etme kapasitesinin giderek daraldığı. Araştırmacılar Rusya’nın saldırgan dış politikasını, Amerika Birleşik Devletleri’nin güvenlik ve dış politikadaki öngörülemezliğini, Çin’in ticari ve ekonomik baskı araçlarını aynı çerçevede inceliyor. IPPR’ye göre bu koşullarda ticaret anlaşmalarını tek tek genişletmek Londra’nın güvenlik ve refah beklentilerini karşılamaya yetmeyebilir.

Sharma ve Chappell, AB’nin de 2016 referandumunun yapıldığı Birlik olmadığını savunuyor. Avrupa ülkelerinin savunma harcamalarını artırması, sanayi politikalarını ortaklaştırmaya çalışması ve stratejik tedarik zincirleri üzerinde daha fazla söz sahibi olma çabası, Brüksel’in önemini büyüten gelişmeler arasında gösteriliyor. Birleşik Krallık’ın bu kararların dışında kalması ise rapora göre Avrupa’yı etkileyen tercihlerde doğrudan söz söyleme imkânını azaltıyor.

Düşünce kuruluşu İngiliz hükümetine Avrupa ile yeni bir strateji geliştirmesini, ortak bir sanayi politikası için karşılıklı kamu alımı pazarlarının açılmasını görüşmesini ve bir Avrupa Savunma İttifakı fikrini değerlendirmesini öneriyor. Bu güvenlik ittifakında İngiltere’nin, Avrupa’nın ABD’ye bağımlı olduğu uydu haberleşmesi gibi alanlarda katkı sunabileceği düşünülüyor. Önerilerin hiçbiri ilan edilmiş yeni bir anlaşma niteliğinde değil.

Yüzde 52 ile yüzde 64 arasındaki fark nereden geliyor?

Anket sonuçları iki farklı şekilde sunulabiliyor. Toplam örnekleme bakıldığında yeniden üyelik diyenlerin payı yüzde 52, dışarıda kalmak isteyenlerin payı yüzde 29. Geriye kalan yüzde 19’un yüzde 10’u kararsız, yüzde 9’u ise oy kullanmak istemiyor. Yalnız bu iki kesin tercihi belirtenler karşılaştırıldığında yüzde 52 ile yüzde 29’un toplamı içinden yeniden üyelik yanlıları yaklaşık yüzde 64’e, karşı çıkanlar yüzde 36’ya karşılık geliyor. Dolayısıyla yüzde 64 rakamı tüm katılımcıların oranı değil.

Anketin yöntemini ve İngiltere AB üyeliği desteğinin sınırlarını ele alan A Durable Majority? araştırması IPPR tarafından aynı gün yayımlandı. Bu ikinci çalışmanın yazarı Tazu Walden. Araştırma, yalnız üyeliğe taraftar olup olunmadığını sormakla kalmayıp siyasi itirazlar ve olası tavizlerle karşılaşıldığında seçmen desteğinin ne ölçüde değiştiğine de bakıyor. Kalıcı bir çoğunluk oluşturma meselesi bu yüzden ham anket oranından ayrı tartışılıyor.

25–30 Haziran tarihlerindeki tercih deneyinde katılımcılara farklı kazanımlar, maliyetler ve karşıt argümanları içeren üyelik senaryoları sunuldu. IPPR’nin duyurusunda bu deney için bildirilen ortalama destek de yüzde 52. Ancak iki yüzde 52 aynı ölçümün tekrarı değil: ilki temel anketin doğrudan tercih yanıtı, ikincisi ise birden fazla koşulun birlikte sınandığı deneyin ortalaması.

İktidardaki İşçi Partisine geçmişte oy verip Reform UK’e yönelmeyi düşünenler arasında bile yeniden üyeliği destekleyenlerin yüzde 54, karşı çıkanların yüzde 36 olduğuna dair alt grup bulgusu paylaşıldı. Bulgular Reform UK seçmenlerinin tamamını değil, yalnız raporda tanımlanan özel seçmen kümesini kapsıyor.

Serbest dolaşım, vize ve çalışma haklarında ne değişebilir?

İngiltere AB üyeliği gerçekleşirse kişilerin çalışma, oturum ve seyahat hakları da yeniden müzakere edilecek konular arasında yer alabilir. AB vatandaşlarının üye ülkeler içinde serbest dolaşım hakkı bugün yürürlükteki AB hukukuna dayanıyor; ancak Birleşik Krallık şu anda üye olmadığı için ülkeye giriş, çalışma veya aile birleşimi kurallarında bu raporla bir değişiklik olmadı. Gelecekteki olası bir üyelik anlaşmasının koşulları ve takvimi şimdiden belli değil.

Brexit sonrası iki taraf arasındaki somut fakat sınırlı başlıklar birbirinden ayrı ilerliyor. Transit Haber’in daha önce ele aldığı AB–İngiltere gençlik mobilite görüşmeleri gençlerin kısa süreli çalışma ve seyahat olanaklarını; İngiltere–AB sivil güvenlik işbirliği görüşmeleri ise kriz yönetiminde üçüncü ülke katılımını konu alıyor. Bunlar tam AB üyeliğiyle eşdeğer değil. Ayrıca Brexit öncesinde yerleşenlerin haklarını ilgilendiren EU Settlement Scheme aile birleşimi kuralları mevcut hukuki çerçevesi içinde uygulanmaya devam ediyor.

Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları bakımından da İngiltere’ye ya da Schengen bölgesine giriş şartlarının değiştiğine dair bir karar yok. İngiltere’nin olası üyelik görüşmeleri gündeme gelse bile Türk vatandaşlarının vize yükümlülükleri, çalışma izni ve mevcut oturum statüleri ancak yürürlüğe giren somut düzenlemelerle değişebilir. Başvuru yapacak kişiler açısından bugün geçerli kurallar yine resmî vize ve oturum düzenlemeleri.

Hükümet AB üyeliği için referandum kararı aldı mı?

Araştırmacılar İngiltere AB üyeliği için hükümetin önce toplumda güçlü ve kalıcı bir siyasi destek oluşturmasını istiyor. Ardından üyelik için halktan yeni bir referandumla ya da açık bir seçim programı vaadiyle yetki alınması seçeneklerini sıralıyor. Kuruluşun yaklaşımı, ertesi gün referandum ilan etmek yerine orta vadeli bir yön belirlemek üzerine kurulu. 19 Ekim itibarıyla Birleşik Krallık’ın AB’ye yeniden üye olmasını sağlayan bir karar alınmış değil.

Başbakan Andy Burnham’ın Avrupa ile uzun vadeli ilişkinin seçeneklerini yeniden değerlendirme çağrısı, araştırmanın siyasi arka planını oluşturuyor. The Guardian’ın 19 Ekim haberine göre IPPR değerlendirmesi, Londra’nın Avrupa’yla ilişkileri konusunda hükümet üzerindeki tartışmaları artıran yeni yayınlardan biri. Ancak düşünce kuruluşunun görüşü, hükümetin resmî müzakere pozisyonu gibi yorumlanmamalı.

Yeni araştırmanın kapsamı ekonomiden daha geniş: Avrupa savunmasıyla sanayi üretimini birleştiriyor; dış ticaretin yanında seyahat ve serbest dolaşım haklarına da bakıyor. İngiltere AB üyeliği için bundan sonraki belirleyici gelişmeler, hükümetin hangi seçeneği benimsediği, olası kamuoyu yetkilendirmesi ve Brüksel’deki ülkelerin tutumu olacak. Bugünkü somut gelişme ise yeni raporun ve haziranda derlenen anket sonuçlarının yayımlanması.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

İngiltere’den AB veritabanlarına erişim hamlesi: Eurodac ve Schengen bile masada

AB’de sınır dışı kuralları değişti: 20 yıla kadar giriş yasağı geliyor

Rum lider duyurdu: Türkiye ile AB görüşmesi ekim bitmeden yapılacak

İspanya Kralı Ceuta’da konuştu: “Egemenlik tartışma konusu değil”