İsrail basını iddia etti: Türk savaş gemileri yaklaştı, donanma alarma geçti

Türkiye ile İsrail arasındaki gerilim bu kez deniz sahasına taşındığı iddiasıyla gündemde. Jerusalem Post, 31 Ağustos gecesi yayımladığı haberinde İsrail donanmasının Türkiye’nin Akdeniz’deki yeni deniz hareketlerine karşı hazırlık seviyesini yükselttiğini yazdı. Gazete, adını açıklamadığı İsrailli savunma kaynaklarına dayanarak Türk Deniz Kuvvetlerinin İsrail’in ilgi alanı olarak gördüğü yeni noktalara hareket ettiğini öne sürdü.

Bundan bir gün önce İsrail kamu yayıncısı KAN’a dayandırılan haberlerde daha somut bir iddia yer aldı. Masrawy’nin KAN kaynaklı aktarımına göre Türk savaş gemileri Akdeniz’de İsrail donanmasına ait gemilere yaklaştı ve bazı gemilere seyir rotası gösterdi. Aynı iddia Al Wafd’ın KAN’a dayandırdığı haberde de yer aldı; İsrail donanmasının olası yeni temaslara karşı hazırlık seviyesini yükselttiği belirtildi. Türk makamları 2 Eylül sabahı itibarıyla bu spesifik olayları doğrulayan bir açıklama yayımlamadı.

İsrail basınının iddiası tam olarak ne?

KAN’a atfedilen ilk haberlerde Türk savaş gemilerinin İsrail donanma unsurlarına birkaç kez yaklaştığı, bazı karşılaşmalarda karşı tarafa seyir yönü veya rota bildirdiği ileri sürülüyor. Haberlerde karşılaşmaların tam koordinatları, gemi adları, yaklaşma mesafesi veya olayların hangi günlerde yaşandığı açıklanmıyor. Bu ayrıntılar olmadan söz konusu temasların uluslararası denizcilikteki normal seyir uyarısı mı, askerî gözetleme faaliyeti mi yoksa daha sert bir taktik manevra mı olduğunu bağımsız biçimde belirlemek mümkün değil.

Jerusalem Post ise konuyu daha geniş bir askerî hazırlık çerçevesinde ele aldı. Haberde İsrail ordusunun Türkiye’nin deniz, kara ve hava sahasındaki yeni hamlelerine karşı yüksek hazırlıkta olduğu; Yunanistan, Kıbrıs Rum Kesimi, Suriye ve Gazze çevresindeki gelişmelerin de aynı güvenlik hesabında izlendiği yazıldı.

Seyir yönü iddiasında hangi ayrıntılar eksik?

KAN kaynaklı Arapça haberlerde kullanılan ifade, Türk gemilerinin İsrail gemilerine “deniz güzergâhları belirlediği” şeklinde çevriliyor. Açık kaynaklarda bunun telsizle yapılan bir seyir ikazı, yön tavsiyesi, önleme manevrası veya geminin yönünü fiilen değiştirmeye zorlayan bir hareket olduğuna dair teknik ayrıntı yok.

Şu ana kadar taraflardan hiçbirinin bir çarpışma, ateş açma, radar kilidi, silah kullanma veya fiziksel müdahale bildirdiği görülmüyor. İsrail kaynaklarının anlattığı tablo, denizde birbirini yakından izleyen iki donanma ve İsrail tarafında yükseltilen hazırlık seviyesinden oluşuyor.

İsrail donanması neden hazırlık seviyesini yükseltti?

Jerusalem Post’un haberinde İsrail donanmasının son aylarda Türk Deniz Kuvvetlerinin Akdeniz’deki hareketliliğini daha yakından izlediği aktarılıyor. Gazete, Türk donanmasının kapasitesinin İsrail güvenlik çevrelerinde dikkate alınan bir unsur olduğunu ve İsrail’in denizde caydırıcılık mesajı vermek istediğini yazdı. Aynı yayın daha önce İsrail ile Yunanistan ve Kıbrıs Rum Kesimi arasındaki deniz güvenliği iş birliğini Türkiye’nin artan bölgesel etkisiyle ilişkilendiren haberler yayımlamıştı.

Transit Haber’de daha önce Yunanistan-İsrail askerî yakınlaşmasının Türkiye boyutunu ve Jerusalem Post’ta Türkiye’ye karşı daha saldırgan bir politika çağrısı yapan yazıyı aktarmıştık. Yeni deniz iddiaları, siyasi söylemle sahadaki donanma hareketlerini aynı tartışmada buluşturdu.

Ankara bu deniz iddialarına ne yanıt verdi?

2 Eylül sabahı itibarıyla Millî Savunma Bakanlığı, Türk Deniz Kuvvetleri veya Dışişleri Bakanlığı tarafından KAN ve Jerusalem Post’taki spesifik gemi karşılaşmalarını doğrulayan ya da reddeden bir açıklama yayımlanmış değil.

Ankara-Tel Aviv hattındaki siyasi gerilim aynı günlerde zaten yüksekti. Türkiye Dışişleri Bakanlığı 29 Ağustos’ta İsrail Dışişleri Bakanlığının Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ı hedef alan açıklamasına sert karşılık verdi ve Netanyahu hükümetini bölgesel istikrarsızlığın başlıca sorumlularından biri olarak niteledi. Dışişleri Bakanlığının açıklaması denizdeki iddialara verilmiş bir yanıt değil; iki ülke ilişkilerinin aynı zaman dilimindeki siyasi zeminini yansıtıyor.

Suriye gerilimi deniz sahasına nasıl bağlanıyor?

İsrail güvenlik çevrelerinin Türkiye’ye yönelik kaygısı yalnız Akdeniz’le sınırlı değil. Jerusalem Post, Suriye’de Türk radar veya hava savunma unsurlarının konuşlandırılabileceği ihtimalini İsrail’in hareket serbestisi açısından risk olarak sunuyor. Transit Haber’in Netanyahu-Türkiye dosyasında da Ebu Zuhur hava üssüne yönelik İsrail saldırısı ve ardından gelen sert açıklamalar ayrıntılı biçimde aktarılıyor.

Bu arka plan, denizdeki her karşılaşmanın otomatik olarak Suriye dosyasının parçası olduğu anlamına gelmiyor. Ancak İsrail basını, Türkiye’nin Suriye, Doğu Akdeniz ve Gazze çevresindeki etkisini tek bir stratejik güvenlik başlığı altında değerlendiriyor. Türk tarafı ise İsrail’in Suriye’deki askerî faaliyetlerini egemenlik ihlali olarak eleştiriyor ve bölgedeki politikasını meşru devletlerle iş birliği üzerinden savunuyor.

Doğrudan Türkiye-İsrail deniz çatışması riski var mı?

Mevcut açık kaynaklar, iki donanma arasında ateş açılan veya fiziksel hasara yol açan bir çatışma yaşandığını göstermiyor. Buna karşılık yakın seyir, rota uyarıları ve yükseltilmiş askerî hazırlık yanlış hesaplama riskini artırabilir. Özellikle savaş gemilerinin dar bir bölgede birbirini izlemesi, tarafların manevraları farklı yorumlaması halinde kısa sürede diplomatik krize dönüşebilir.

Bundan sonraki en somut veri, Ankara veya Tel Aviv’den gelecek resmî operasyon açıklaması olacak. Gemi isimleri, koordinatlar, görev türü veya temas anına ilişkin görüntü ve kayıtlar yayımlanırsa olayın niteliği daha net anlaşılabilir. Şimdilik doğrulanabilen nokta, İsrail basınında Türk donanmasının Akdeniz’deki hareketlerinin güvenlik gündeminin üst sıralarına taşınmış olması ve İsrail donanmasının hazırlık seviyesini yükselttiğinin bildirilmesi.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Eski CIA görevlisi: “Yunanistan Türkiye’den korktuğu için İsrail’e yöneliyor”

İmzaları attılar: Yunanistan’ın yeni hava savunmasını İsrail kuracak

Küçücük Lüksemburg’dan İsrail’e büyük darbe: Şimdi gözler İrlanda’da

Batı Şeria’yı bekleyen büyük tehlike: İki İsrail bankası şimdilik süreyi uzattı