İngiltere’de hava trafik arızasının bilançosu büyüdü: 2.000 uçuş iptal
İngiltere NATS hava trafik arızası 8 Eylül’de başlayan kesintinin ardından iki güne yayıldı. Yaklaşık 2.000 uçuş iptal edilirken hükümet NATS’e kök nedeni açıklaması için bir hafta verdi; CAA ayrıca bağımsız inceleme başlattı.
İngiltere’de hava trafik kontrol sağlayıcısı NATS’in uçuş planı işleme sisteminde 8 Eylül 2026’da ortaya çıkan teknik arıza, ülkenin en yoğun havalimanlarında kalkış ve varış düzenini bozdu. Reuters’ın 9 Eylül tarihli güncellemesine göre iki güne yayılan kesinti yaklaşık 2.000 uçuşun iptal edilmesine yol açtı.
NATS, sorunun uçuş verisi işleme sisteminde bulunduğunu ve güvenlikten taviz verilmeden kapasitenin düşürüldüğünü açıkladı. Sistem aynı gün yeniden çalışmaya başladı ancak uçak ve ekiplerin program dışına çıkması nedeniyle iptaller ve gecikmeler 9 Eylül’e taşındı.
The Guardian’ın Cirium verilerine dayandırdığı son bilançoda yaklaşık 2.100 uçuşun iptal edildiği, bunların yaklaşık 1.750’sinin 8 Eylül’de gerçekleştiği bildirildi. Heathrow’da yalnız ilk gün 541 iptal kaydedildi.
NATS arızası ne zaman başladı?
Teknik sorun 8 Eylül Salı günü öğleden sonra başladı. NATS, uçuş planlarını işleyen sistemde sorun tespit edilmesi üzerine hava trafik kapasitesini düşürdü. İngiltere hava sahası tamamen kapanmadı ancak Heathrow, Gatwick, Manchester ve Stansted dahil büyük merkezlerde kalkış ve varış akışı ciddi biçimde yavaşladı.
Sorun giderildikten sonra uçakların farklı meydanlarda kalması ve ekiplerin planlanan görev yerlerine ulaşamaması toparlanmayı geciktirdi. Sistem çalışır hale geldikten sonra bile çok sayıda havayolu sefer programını yeniden düzenledi.
Kaç uçuş iptal edildi?
9 Eylül sabahında 1.900’ün üzerinde görünen toplam iptal sayısı gün içindeki yeni verilerle yaklaşık 2.000’e çıktı. Reuters, 8 ve 9 Eylül’de yaklaşık 2.000 uçuşun iptal edildiğini bildirdi. The Guardian’ın aktardığı daha geç Cirium verisi ise toplamı yaklaşık 2.100 olarak verdi.
Rakamların farklılaşmasının nedeni verilerin farklı saatlerde alınması ve gün içinde yeni iptallerin eklenmesi. Kesinti iki güne yayıldı; iptal ve gecikmeler yüz binlerce yolcunun seyahat planını etkiledi.
Hükümet NATS’e neden bir hafta verdi?
Birleşik Krallık Ulaştırma Bakanı Heidi Alexander, NATS CEO’su Martin Rolfe ile yaptığı görüşmenin ardından şirketten arızanın kök nedenini ortaya koyan tam incelemeyi bir hafta içinde tamamlamasını istedi. Alexander, mevcut bilgiler ışığında siber saldırı ihtimalinin dışlandığını ancak arızanın kaçınılmaz olduğuna inanmadığını söyledi.
Birleşik Krallık Sivil Havacılık Otoritesi (CAA) de hükümetin talebi üzerine ayrı bir bağımsız inceleme yürüteceğini açıkladı. İnceleme, arızanın nedenini ve NATS’in gelecekte daha dayanıklı hizmet sunabilmesi için hangi önlemlerin gerekebileceğini ele alacak.
NATS arızasının nedeni açıklandı mı?
Kesin kök neden henüz açıklanmadı. NATS, problemin uçuş işleme sisteminde meydana geldiğini ve 2023 ile 2025’teki büyük kesintilerle aynı teknik hata olmadığını belirtiyor. Hükümetin istediği bir haftalık rapor ve CAA’nın bağımsız incelemesi, arızanın kesin nedenine ilişkin sonraki resmî aşamaları oluşturuyor.
Ryanair CEO’su Michael O’Leary ise NATS yönetiminin arızaya ilişkin açıklamalarını eleştirdi ve Martin Rolfe’un görevden ayrılması gerektiğini savundu. NATS, son kesintinin 2023’teki olayla aynı arızadan kaynaklanmadığını söylüyor.
Ryanair, 8 Eylül’de 260 uçuşunu iptal ettiğini ve yaklaşık 48.000 yolcusunun etkilendiğini Reuters’a bildirdi. British Airways ise 9 Eylül için 190 uçuş iptali açıkladı. Havayolları arıza giderildikten sonra da uçakların ve ekiplerin yeniden konumlandırılması gerektiğini belirtti.
CAA’nın açıklamasına göre havayolları, aksamanın nedeni kendi kontrolleri dışında olsa bile yolcuları tamamen desteksiz bırakamıyor. İptal veya uzun gecikme yaşayan yolcular için yeniden yönlendirme, bilet iadesi, yemek ve gerektiğinde konaklama yükümlülükleri ayrı ayrı uygulanıyor.
Türkiye–İngiltere uçuşları etkilenebilir mi?
İstanbul, Antalya, Dalaman ve diğer Türkiye havalimanlarından İngiltere’ye uçacak yolcular için ana risk, doğrudan teknik arızadan çok uçak ve ekip rotasyonlarının gecikmeli etkisi. Büyük havalimanlarında programlar normale dönse bile belirli seferlerde saat değişikliği veya iptal görülebilir.
Yolcuların havalimanına gitmeden önce uçuş durumunu havayolunun rezervasyon ekranından kontrol etmesi, SMS ve e-posta bildirimlerini karşılaştırması gerekiyor. Aktarmalı biletlerde bağlantı uçuşunun güncel durumu da havayolunun kendi sisteminden doğrulanmalı.
Uçuş iptal edilirse yolcunun hangi hakları var?
CAA, NATS kesintisinin büyük olasılıkla “olağanüstü koşul” kapsamında değerlendirileceğini açıkladı. Doğrudan NATS kesintisinden kaynaklanan gecikme veya iptallerde sabit tutarlı nakit tazminat hakkı doğmayabilir.
Buna karşılık havayollarının bakım yükümlülüğü devam ediyor. İptal edilen uçuşta yolcuya geri ödeme veya uygun yeniden yönlendirme seçeneği sunulmalı; uzun beklemede makul yiyecek, içecek ve gerektiğinde konaklama desteği sağlanmalı. Yolcunun kendi cebinden yaptığı makul masraflar için fatura ve makbuzları saklaması gerekiyor.
Kaynaklar
- Reuters — UK gives air traffic provider a week to probe outage that halted flights
- UK Civil Aviation Authority — CAA statement on passenger compensation following NATS disruption on 8 September
- The Guardian — Air traffic control boss given a week to report after UK flight chaos causes 2,000 cancellations
WhatsApp kanalımızda yalnızca önemli uyarıları, Telegram kanalımızda ise tüm haber akışını paylaşıyoruz.
Kısa alıntılar; içerik değiştirilmeden, “Transit Haber” kaynak olarak belirtilerek ve bu habere aktif bağlantı verilerek kullanılabilir. İçeriğin tamamının izinsiz yeniden yayımlanmasına izin verilmez.