Yunanistan 12 mil kartını Türkiye’ye verdiği notaya yazdı: Atina dört senaryoya hazırlanıyor

Yunanistan, Türkiye’nin ağustos ayında ilan ettiği deniz parklarına karşı Ankara’ya ilettiği diplomatik notada karasularını 12 deniz miline çıkarma hakkını açık biçimde kayda geçirdi. Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis, 7 Eylül’de Selanik Uluslararası Fuarı kapsamındaki basın toplantısında, Dışişleri Bakanlığının Türkiye’ye sunduğu ilgili demarşlarda bu hakkın korunduğunun “tamamen açık” biçimde belirtildiğini söyledi. Aynı konu Yunan basınında, Atina’nın önümüzdeki dönemde çıkabilecek yeni gerilimlere hazırlanmasıyla birlikte ele alınıyor.

Kathimerini’nin 7 Eylül 2026 tarihli haberine göre Yunanistan’ın notasında, adaların karasularının 12 deniz miline kadar genişletilmesi hakkının deniz parklarıyla ilgili Türk kararlarından etkilenmediği “resmî ve açık” bir ifadeyle kayda geçirildi. Gazete, Atina’nın bu ifadeyi yalnız Ankara’ya mesaj vermek için değil, Türk-Yunan deniz uyuşmazlıklarının gelecekte Uluslararası Adalet Divanı önüne taşınması ihtimalinde kendi hukuki tezini dosyaya geçirmek amacıyla da kullandığını yazdı.

Miçotakis 12 mil konusunda ne söyledi?

Yunanistan Başbakanlığının yayımladığı 7 Eylül tarihli basın toplantısı dökümünde Miçotakis, Türkiye’nin deniz parkları nedeniyle verilen diplomatik notaları doğrudan 12 mil meselesiyle ilişkilendirdi. Başbakan, Yunanistan’ın karasularını 12 mile çıkarma hakkını “devredilemez” bir hak olarak gördüğünü ve bunun ne zaman, hangi bölgede kullanılacağına Atina’nın karar vereceğini söyledi. Açıklamada yeni bir genişletme kararı veya uygulama takvimi ilan edilmedi.

Dışişleri Bakanı Yorgos Gerapetritis de 9 Eylül’de SKAI televizyonuna verdiği ve Bakanlık sitesinde yayımlanan söyleşide, 12 mile genişletmenin Yunan devletinin Deniz Hukuku’ndan doğduğunu savunduğu tek taraflı bir yetki olduğunu tekrarladı. Gerapetritis kendisine Girit’in güneyi ve batısı ile Rodos, Kerpe, Kaşot ve Meis çevresini gösteren olası senaryo haritaları sorulduğunda herhangi bir takvim vermedi.

Atina hangi dört gerilim senaryosunu değerlendiriyor?

Kathimerini, Yunan makamlarının önümüzdeki haftalar için dört olası tırmanma senaryosu üzerinde çalıştığını aktardı. Bunlardan ilki, 2020’de Oruç Reis ile yaşanan sürece benzeyen yeni bir Türk araştırma faaliyeti. İkinci senaryo, Türkiye’den balıkçı filolarının Yunanistan’ın hak iddia ettiği deniz alanlarına girmesi. Üçüncü başlık, Türk insansız hava araçlarının uçuşlarının yeniden yoğunlaşması. Dördüncü senaryo ise Yunanistan’ın İsrail’den alacağı Achilles Shield hava ve füze savunma sistemlerinin teslimatları sırasında iki ülke arasındaki askerî ve siyasi gerilimin yükselmesi.

Bu dört senaryo Yunan hükümetinin ilan ettiği bir askerî operasyon planı değil. Kathimerini, Atina’nın farklı ihtimallere karşı diplomatik ve operasyonel hazırlık yaptığını yazdı. Aynı değerlendirmede Yunan hükümeti içindeki hâkim görüşün, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın doğrudan kriz yerine gerilim aradığı yönünde olduğu yazıldı. Türkiye’den bu dört senaryoya ilişkin ayrı bir resmî açıklama yapılmış değil.

Deniz parkları 12 mil tartışmasına nasıl bağlandı?

Türkiye 15 Ağustos tarihli Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle Kuzeydoğu Ege ve Doğu Akdeniz’de iki millî deniz parkı ilan etti. Yunanistan Dışişleri Bakanlığı 16 Ağustos’ta bu kararlara itiraz ederek parkların bir bölümünün açık denizlerde ve Yunanistan’ın kıta sahanlığı olarak gördüğü alanlarda bulunduğunu savundu. Atina daha sonra Ankara’ya diplomatik girişimde bulundu.

12 mil ifadesinin son demarşta açık biçimde yer alması, mevcut Yunan tezinin diplomatik notanın içine taşınması anlamına geliyor. Yunanistan İyon Denizi’nde karasularını daha önce 12 mile çıkarmıştı; Ege ve Doğu Akdeniz’in tamamı için aynı yönde alınmış yeni bir karar bulunmuyor. Türkiye ise Ege’de karasularının 12 mile çıkarılmasını uzun süredir iki ülke arasındaki temel anlaşmazlıklardan biri olarak görüyor. Yeni not fiilî bir genişletme kararı değil; iki tarafın deniz yetki alanları konusundaki farklı pozisyonlarını diplomatik kayda taşıyor.

GSI kablosu ve Mavi Vatan başlığı da aynı dosyada

Aynı Kathimerini haberinde 12 mil tartışmasının yanında üç yakın dönem sürtüşme alanı daha sıralandı. Atina, kendi deniz mekânsal planlamasını uygulayacak cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin yayımlanmasını bekliyor. Yunan tarafı ayrıca Türkiye’de “Mavi Vatan” yaklaşımını kanun düzeyine taşıyabilecek olası bir düzenlemeyi izliyor. Üçüncü başlık, Girit ile Kıbrıs Rum Kesimi arasında planlanan Great Sea Interconnector elektrik bağlantısında deniz dibi araştırmalarının yeniden başlaması.

Transit Haber’in GSI dosyasında, Ankara’nın projeyi engellemek istemediğini ancak Türkiye’nin hak iddia ettiği alanlarda tek taraflı fiilî durum oluşturulmasına karşı çıkacağını söyleyen Türk kaynaklarının açıklamaları aktarılmıştı. Yunan hükümeti ise Türkiye’den izin alınmasının gerekmediğini savunuyor. Araştırma faaliyetlerinin yeniden başlaması halinde tarafların aynı deniz sahasında farklı hukuki tezleri yeniden karşı karşıya gelebilir.

12 mil kararı alındı mı?

Hayır. 10 Eylül 2026 itibarıyla Yunanistan’ın Ege veya Doğu Akdeniz’in tamamında karasularını 12 mile çıkaran yeni bir karar ilan edilmedi. Miçotakis ve Gerapetritis, Yunanistan’ın böyle bir hakkı bulunduğunu savunuyor ve bu hakkın uygun görülen zamanda kullanılacağını söylüyor. Yeni olan unsur, Miçotakis’in açıklamasına ve Kathimerini’nin haberine göre bu pozisyonun Türkiye’ye deniz parkları konusunda verilen diplomatik notada açık biçimde kayda geçirilmiş olması.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Yunan basını İbrahim Kalın’ın Atina’da Miçotakis’le görüştüğünü ve bunun gizlendiğini iddia etti

Yunan Bakan’a “Türkiye ile sıcak çatışmadan korkuyor musunuz?” diye soruldu

Miçotakis Sisi görüşmesi neden şimdi oldu? Türkiye’yi ilgilendiren dört dosya masadaydı