Pakistan “Mekke Anlaşması’nı uygulama zamanı geldi” dedi

Savunma Bakanı Khawaja Asif, Suudi Arabistan’a yönelik Husi saldırılarının ardından Türkiye’nin de taraf olduğu Mekke Ortak Savunma Anlaşması için şimdiye kadarki en açık mesajlarından birini verdi. Geo News’e konuşan Asif, “Mekke Anlaşması’nı uygulama zamanının geldiğini” düşündüğünü söyledi ve Pakistan’ın Suudi Arabistan ile kutsal şehirlerin savunmasına ilişkin yükümlülüklerini yerine getireceğini belirtti.

Asif’in sözlerinin ardından Pakistan Dışişleri Bakanlığının 17 Eylül basın brifinginde iki ayrı savunma düzenlemesi ayrıntılı biçimde anlatıldı. Sözcü Sajjad Haider Khan, Türkiye-Pakistan-Suudi Arabistan arasında 7 Ağustos’ta imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nın bölgesel barış ve istikrarı güçlendirmeyi amaçlayan savunma niteliğinde bir anlaşma olduğunu söyledi. Eğitim, kapasite geliştirme, savunma teknolojileri ve ortak caydırıcılık anlaşmanın çalışma alanları arasında sayıldı.

Pakistan-Suudi Arabistan anlaşması ikili, Mekke Anlaşması üçlü

İslamabad’ın aynı brifingde sözünü ettiği Strategic Mutual Defence Agreement ise Pakistan ile Suudi Arabistan arasında iki taraflı bir düzenleme. Dışişleri Bakanlığı, bu ikili anlaşmanın geçen yıl imzalandığını, iki ülke arasındaki savunma işbirliğinin 1970’lere ve 1980’lere uzandığını, mevcut mekanizma kapsamında bazı kuvvet konuşlandırmalarının bulunduğunu açıkladı. Türkiye bu ikili anlaşmanın tarafı değil.

Arab News Pakistan da 17 Eylül’de Pakistan-Suudi ikili savunma anlaşmasının “operasyonel” olduğuna ilişkin Dışişleri açıklamasını aktardı. Haberde Pakistan’ın bazı konuşlandırmaları doğruladığı, ancak operasyonel ayrıntı vermediği belirtildi. Aynı açıklamada İslamabad, Türkiye ve Suudi Arabistan’la imzaladığı üçlü Mekke Anlaşması’nı da “niyetine ve ruhuna uygun biçimde” uygulama taahhüdünü yineledi.

Khawaja Asif’in açıklaması Husi saldırılarının ardından geldi

Pakistan Savunma Bakanı, Suudi Arabistan’a ve Mekke çevresine yönelen Husi saldırılarından sonra anlaşmanın uygulanması gerektiğini söyledi. Asif, Pakistan’ın kutsal şehirlerin korunmasını yalnız anlaşma yükümlülüğü olarak görmediğini, bunun ayrıca ulusal ve dinî sorumluluk sayıldığını belirtti. Pakistan’ın Suudi Arabistan’ın mesajını İran’a ilettiğini de açıkladı.

İslamabad yönetimi aynı gün üçlü anlaşma kapsamında hangi kuvvetin nerede görev yapacağına ilişkin ayrıntı yayımlamadı. Açıklamalarda Türkiye’nin asker gönderdiği, ortak operasyon emri verildiği veya üç ülkenin müşterek hedef listesi oluşturduğu yönünde bir bilgi yer almadı. İslamabad’ın verdiği somut operasyon bilgisi, Pakistan-Suudi ikili anlaşması kapsamındaki mevcut konuşlandırmalarla sınırlı kaldı.

Üçlü mekanizma İstanbul toplantısıyla kurumsallaşmaya başladı

31 Ağustos’ta İstanbul’da yapılan Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi toplantısının ortak açıklamasına göre Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan Mekke Anlaşması altında kalıcı kurumsal yapı kurma kararı aldı. Suudi Arabistan’da bir sekretarya oluşturulacak; ilk üç yıl genel sekreter Pakistan’dan olacak. Üç ülke ortak faaliyetler, savunma sanayii işbirliği, ortak teknoloji geliştirme ve silahlı kuvvetlerin uyumunu artıracak çalışmalar yürütecek.

Pakistan Dışişleri 17 Eylül’de sonraki toplantıların Pakistan, Suudi Arabistan ve Türkiye’de sıralı biçimde yapılacağını söyledi. Böylece üçlü yapının karar ve koordinasyon mekanizması henüz kuruluş aşamasındayken, Husi saldırıları anlaşmanın kolektif savunma boyutunu gündemin ön sırasına taşıdı.

Pakistan’ın tonu bir haftada değişti

Transit Haber, daha önce Mekke Anlaşması ve Suudi Arabistan’a yönelik Husi saldırıları dosyasında Pakistan Dışişlerinin askerî karşılığın henüz görüşülmediğini söylediğini aktarmıştı. Asif’in 16 Eylül’deki “uygulama zamanı geldi” sözleri ile 17 Eylül Dışişleri brifingi, İslamabad’ın önceki haftaya göre daha açık bir uygulama mesajı verdiğini ortaya koydu.

Üçlü mekanizmanın sonraki adımı, Ankara, İslamabad ve Riyad’ın Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi üzerinden alacağı ortak kararlarla şekillenecek. Pakistan’ın Suudi Arabistan’la mevcut ikili konuşlandırmaları sürerken, Mekke Anlaşması’nın müşterek askerî uygulamasına ilişkin yeni kararlar üç ülkenin ortak kanallarından açıklanacak.

Üçlü anlaşmanın İstanbul’daki ilk komite toplantısına dışişleri ve savunma bakanlarının yanı sıra üç ülkenin genelkurmay düzeyindeki askerî temsilcileri de katıldı. Ortak açıklamada kolektif caydırıcılığın güvenilirliğini artırma, savunma sanayii işbirliğini genişletme ve ortak teknoloji geliştirme hedefleri sıralandı. Bu yapı, tek seferlik siyasi bildiri yerine düzenli toplantı ve sekretarya üzerinden çalışacak bir savunma mekanizmasına dönüşüyor.

Suudi Arabistan’la ikili savunma ilişkisi ise onlarca yıllık geçmişe sahip. İslamabad’ın 17 Eylül açıklamasında geçen mevcut konuşlandırmalar bu eski ikili hattın parçası olarak anlatıldı. Mekke Anlaşması buna ek olarak Türkiye’yi de içine alan üçlü kolektif savunma çerçevesi kuruyor. Husi saldırılarının Mekke çevresine yaklaşması, Pakistan’da iki mekanizmanın aynı günlerde yeniden gündeme gelmesine yol açtı.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Türkiye Mekke saldırısını kınadı: Husilere ‘derhal sona erdirin’ çağrısı

İsrail basınında Türkiye tartışması büyüdü: Suriye için üç ayrı senaryo yazıldı