Lübnan Hizbullah’ına göre Mekke Anlaşması’yla bölgesel savaş riski azaldı

Hizbullah’ın savaş hesabı, L’Orient-Le Jour’un 19 Kasım analizi Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasındaki Mekke Anlaşması’nı da içeriyor. Scarlett Haddad, örgüte yakın çevrelerin bölgesel savaş riskinin azaldığını düşündüğünü yazdı.

Haberi dinle Sesli okuma hazır
Yazı boyutu Mobil okuma için
Bu haberde

Lübnan gazetesi L’Orient-Le Jour’da 19 Kasım 2026 tarihinde yayımlanan Scarlett Haddad imzalı değerlendirme, Hizbullah’ın bölgesel savaş olasılığına ilişkin son hesabında Türkiye’ye de yer verildiğini aktardı.

Haddad’ın “Pourquoi, pour le Hezbollah, le risque de guerre élargie a reculé” başlıklı yazısına göre örgüte yakın çevreler, çatışmanın Lübnan’a yayılması ihtimalinin önceki haftalara kıyasla zayıfladığını düşünüyor. Türkiye’nin Pakistan ve Suudi Arabistan’la imzaladığı Mekke Anlaşması, bu çevrelerin bölgesel değerlendirmelerinde ayrıca tartışılıyor.

ABD ile İran arasında yeni bir uzlaşma sağlanabileceğine ilişkin beklentileri de bu çevrelerin dile getirdiğini belirtiyor. İsrail’in tutumuyla ilgili kaygılar ve Lübnan’daki silah meselesi ise aynı değerlendirmede tartışılıyor. Ortaya konulan savaş olasılığı, Haddad’ın kaynaklarına atfettiği siyasi görüşü yansıtıyor.

Hizbullah’ın savaş hesabında Mekke Anlaşması nasıl yer aldı?

Haddad, üç ülke arasında imzalanan Mekke Anlaşması’nın Hizbullah çevrelerince bölgesel ülkelerin güvenlikte daha belirgin rol üstlenmeye hazırlandığının işareti olarak görüldüğünü yazdı.

Bu yorumda, ABD’nin Orta Doğu’daki rolünün azalabileceği beklentisi ile üç ülkenin savunma işbirliği birlikte ele alınıyor. Türkiye’nin anlaşmaya taraf olması, Lübnan’daki siyasi dengelerin değerlendirildiği bölümde ayrıca tartışılıyor.

Hizbullah’a yakın kaynaklar, ABD’nin Çin ve Rusya ile diplomatik görüşmelerinin İran ile bir anlaşmayı kolaylaştırabileceğini öne sürüyor. Üçlü savunma anlaşmasını da bu bölgesel değişim beklentisinin parçası sayıyorlar. Haddad, bu görüşleri Hizbullah’a yakın kaynakların yorumları olarak aktarıyor; örgütün özel toplantılarına ilişkin değerlendirmeleri bu çevrelere dayandırıyor.

Mekke savunma anlaşmasının Türkiye’deki hukuki durumu ne?

Ortak Savunma İçin Mekke Anlaşması, Türkiye ile Pakistan ve Suudi Arabistan arasında 7 Ağustos 2026’da imzalandı. TBMM’nin 7597 sayılı kanun kaydına göre anlaşmanın onaylanmasının uygun bulunmasına ilişkin yasa 5 Kasım’da kabul edildi. 14 Kasım 2026 tarihli ve 33430 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan kanunla Türkiye’deki bu onay aşaması tamamlandı.

TBMM Başkanlığının yayımladığı teklif gerekçesine göre metin, üç ülkenin birbirinin bağımsızlığını ve toprak bütünlüğünü korumak amacıyla savunma işbirliği yapmasını düzenliyor.

Metin, askerî yardım kararlarında ülkelerin kendi anayasal ve yasal süreçlerine uyulmasını şart koşuyor. Anlaşmanın uygulanmasına dönük görüşmeler daha önce oluşturulan Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi üzerinden de yürütüldü. TBMM’deki kabul ve Yemen bağlamındaki tartışmalar Transit Haber’de 6 Kasım’da ele alınmıştı.

Mekke Anlaşması’nın Lübnan’da nasıl karşılandığına ilişkin açıklamalar daha önce de yayımlanmıştı. Bilal Erdoğan’ın 14 Kasım Akkar ziyaretinde yaptığı değerlendirmede anlaşmanın Lübnan’ı da içeren bölgenin güvenliğine katkıda bulunacağı görüşü dile getirilmişti. Haddad’ın 19 Kasım yazısında ise aynı anlaşmaya Hizbullah çevrelerinin bakışı aktarılıyor.

ABD–İran görüşmeleri konusunda hangi beklentiler aktarılıyor?

Washington ile Tahran arasında olası bir anlaşma beklentisi, Haddad’ın aktardığı Hizbullah çevrelerinin savaş hesabına da giriyor. Yazara göre örgüte yakın çevreler, ABD’de ve İsrail’de yapılan seçimlerin ardından kamuoyunun yeni bir geniş çaplı çatışmaya daha mesafeli yaklaştığı kanısında. Donald Trump yönetiminin tutumunu öngörmenin güç olduğunu da kabul ediyorlar.

İran’ın nükleer faaliyetleri ve mali varlıkları hakkında kapalı görüşmelerde farklı seçenekler tartışıldığı iddiası da Haddad’ın yazısında bulunuyor. Yazıda, uranyum zenginleştirme düzeyi ve uluslararası denetimlerin yeniden düzenlenmesi ihtimalleri de aynı kaynaklara dayandırılıyor. Bu bilgiler Haddad’ın Hizbullah çevrelerine dayandırdığı diplomatik beklentiler olarak aktarılıyor.

Tahran ile Washington’un görüşme başlıklarının sırası konusunda farklı yaklaşımları bulunduğu, Hizbullah’a yakın çevrelerce ileri sürülüyor. Lübnan’da çatışmaların durdurulması talebi de müzakerelerle ilişkilendiriliyor. İsrail’in Lübnan’a yönelik askeri faaliyetleri ve Hizbullah’ın silahlarının geleceği ise ülke içindeki tartışmaları sürdürürken bölgesel görüşmelerin gündeminde bulunuyor.

Hizbullah hangi üç senaryoya hazırlanıyor?

Yazara göre örgütün özel toplantılarında üç olasılık tartışılıyor. Birincisi çatışmaların yeniden genişlemesi. İkinci ihtimal, bölgedeki aktörler arasında daha kapsamlı bir siyasi uzlaşmaya gidilmesi. Üçüncü senaryo ise çatışmanın tamamen sona ermediği, mevcut gerilimin uzun süre devam ettiği bir durum.

Yazıda ikinci senaryonun kısa sürede gerçekleşmesinin beklenmediği aktarılıyor. Bölgesel ve uluslararası görüşmelerin zaman alabileceği düşünülüyor. Hizbullah çevrelerinin savaş olasılığını daha düşük değerlendirmesi, bu üç senaryonun masada tutulmasıyla birlikte anlatılıyor.

İsrail’deki siyasi tablo, örgütün bölgesel çatışma beklentisiyle ilgili diğer bir unsur. Haddad’a göre örgüt, İsrail toplumundaki sert güvenlik yaklaşımının sürdüğü görüşünde. Örgüte yakın çevreler, Lübnan’da geniş çaplı bir savaş için Washington’un onayının gerekli olacağını düşünüyor. Bu değerlendirme de örgüte yakın çevrelerin ABD–İsrail ilişkilerine bakışını yansıtıyor.

Lübnan Cumhurbaşkanı Aoun hangi çağrıyı yaptı?

Cumhurbaşkanı Joseph Aoun, 17 Kasım’da yayımlanan söyleşisinde Hizbullah’a silahlarını devlete teslim etme çağrısında bulundu. L’Orient-Le Jour’un aktardığı sözlerinde silahların merkezî devletin yetkisinde toplanmasını ve devlet kurumlarının ülkenin güvenliğini üstlenmesini istedi. Aoun, yeni bir savaşın Lübnan halkı için can kaybı ve yerinden edilme sonuçlarına değindi.

İsrail güçlerinin Lübnan topraklarından çekilmesi, Haddad’a göre Hizbullah’ın silah meselesindeki tutumunun ön koşulu. Aoun’un talebi ile örgütün yaklaşımı arasındaki anlaşmazlık, Lübnan iç siyasetindeki müzakerelerin odağında bulunuyor. Gazeteci, Birleşmiş Milletler Lübnan Geçici Görev Gücünün (UNIFIL) geleceği için Lübnan’da ortak müzakere tutumu oluşturulması çağrısını da aktarıyor.

BM’nin 1701 sayılı kararı hangi hükümleri içeriyor?

Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin 1701 sayılı kararı, 2006’da Lübnan ile İsrail arasındaki çatışmaların sona erdirilmesini, Lübnan ordusu ile UNIFIL’in güneyde konuşlanmasını ve İsrail kuvvetlerinin eş zamanlı geri çekilmesini öngördü. Karar, bölgede silahlı grupların faaliyetleri ve Lübnan devletinin sınırları üzerindeki yetkisi için de çerçeve oluşturuyor.

Lübnan’daki Hizbullah çevreleri, Cumhurbaşkanı Aoun’un 1701 sayılı karara dönüş yaklaşımını olumlu değerlendiriyor; önerilecek değişikliklerin dikkatle ele alınmasını istiyor. Lübnan’da ulusal bir müzakere pozisyonu oluşturulması talebiyle örgütün silahlarını devlet denetimine devretmesi konusundaki anlaşmazlık yan yana duruyor. Mekke Anlaşması’nı İsrail karşıtı eksen olarak yorumlayan önceki Yunan analizinin ardından, bu kez Lübnanlı kaynakların anlaşmayı ABD sonrası bölgesel güvenlik düzeni çerçevesinde okuduğu görülüyor.

Kaynaklar

L’Orient-Le Jour / Scarlett Haddad — Pourquoi, pour le Hezbollah, le risque de guerre élargie a reculé, 19 Kasım 2026.

Türkiye Büyük Millet Meclisi — 7597 sayılı Mekke Anlaşmasının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun, kabul 5 Kasım 2026.

T.C. Resmî Gazete — 14 Kasım 2026, sayı 33430, Mekke Anlaşması uygun bulma kanunu.

TBMM Başkanlığı — Mekke Anlaşmasına ilişkin kanun teklifi ve gerekçe, 21 Ekim 2026.

L’Orient-Le Jour — Aoun au Hezbollah: Remettez vos armes, elles ne sont plus utiles, 17 Kasım 2026.

Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi — 1701 sayılı karar, 11 Ağustos 2006.

Anadolu Ajansı — Türkiye’nin Mekke savunma anlaşmasını uygun bulma kanununa ilişkin 14 Kasım haberi.

L’Orient-Le Jour / Scarlett Haddad — Riyad et Ankara au Liban: une convergence qui s’arrête aux portes du Hezbollah, 16 Kasım 2026.

Bu haberi yapay zekaya sor

Kritik vize ve seyahat gelişmelerini kaçırmayın

WhatsApp kanalımızda yalnızca önemli uyarıları, Telegram kanalımızda ise tüm haber akışını paylaşıyoruz.

Bu içerikten yararlanabilirsiniz

Kısa alıntılar; içerik değiştirilmeden, “Transit Haber” kaynak olarak belirtilerek ve bu habere aktif bağlantı verilerek kullanılabilir. İçeriğin tamamının izinsiz yeniden yayımlanmasına izin verilmez.

Yorum yapın

Yorumunuz yayımlanmadan önce incelenir. Yorum kaydına e-posta, website, IP adresi veya tarayıcı bilgisi eklenmez. Görünen ad alanında takma ad kullanabilirsiniz; yorumunuza kişisel veya özel nitelikli bilgi yazmayın. KVKK Aydınlatma Metni

Haberi paylaş

Sıradaki haber

Bilal Erdoğan Türkmen köylerini ziyaret etti: Mekke Anlaşması için Lübnan mesajı

Haber otomatik yüklenemezse normal bağlantısından okuyabilirsiniz.