Danimarka: NATO’ya Rus saldırısı riski artıyor

Danimarka Savunma İstihbarat Servisi (FE), Rusya‘nın NATO ülkelerine yönelik askerî tehdidi hakkında 24 Eylül’de yeni ve gizlilik derecesi bulunmayan bir değerlendirme yayımladı. FE'nin duyurusuna göre Rusya’nın önümüzdeki aylarda NATO ve Batılı ülkelere karşı hibrit faaliyetlerini daha da artırması bekleniyor. Servis, Ukrayna’daki savaş sürerken Rusya’nın bir NATO ülkesine sınırlı askerî saldırı düzenleme riskini düşük fakat yükselmekte olarak tarif etti. Rus ordusunun bir NATO ülkesini tam kapsamlı işgal etmeye kalkışmasını ise olası bulmadığını, buna rağmen böyle bir senaryoyu artık bütünüyle dışlayamadığını açıkladı.

Kurumun yayımladığı metinde üç ayrı risk başlığı birbirinden ayrılıyor. Hibrit faaliyetlerin artacağı beklentisi en yakın dönemle ilişkilendiriliyor. Servis, bir NATO ülkesine sınırlı askerî saldırı olasılığını düşük gördüğünü bildirdi. Geniş kapsamlı işgal ise düşük ihtimalli ancak tamamen reddedilemeyen bir senaryo olarak sunuluyor. Rapor, Rusya’nın kesin bir tarihte NATO ülkesine saldırma kararı verdiğini veya belirli bir işgal operasyonunun başladığını bildirmiyor.

Hibrit faaliyetlerde artış beklentisi

İstihbarat servisi, önümüzdeki aylarda Rusya kaynaklı hibrit faaliyetlerde tırmanma beklediğini duyurdu. Hibrit faaliyetler, konvansiyonel birliklerin geniş çaplı savaşa girmediği; siber operasyonlar, sabotaj, bilgi operasyonları ve farklı türden baskı yöntemleriyle yürütülen eylemleri kapsayabiliyor. FE’nin kamuya açık duyurusunda değerlendirmesinin tam metnine ulaşılabilecek yayın bağlantısı da yer aldı. Bu belgedeki risk sınıflandırması, kamuoyuyla paylaşılan istihbarat değerlendirmesi niteliğinde; gizli operasyonel istihbaratın tamamı yayımlanmış değil.

FE, Rusya’nın Ukrayna’daki savaşını sürdürmesinin sınırlı saldırı ihtimalini ortadan kaldırmadığını özellikle kaydetti. Bir NATO ülkesine yönelik sınırlı askerî saldırı ile o ülkenin tamamını işgal etmeye yönelik geniş kapsamlı harekât farklı askerî kapasite ve siyasi kararlar gerektiriyor. Danimarka’nın açıklamasında bu iki senaryoya verilen risk düzeyleri de farklı. Birini diğeriyle eşitlemek raporun sunduğu bilgiyi değiştirir.

Tam kapsamlı işgal olası görülmüyor

FE, Rusya’nın NATO ülkelerinden birine yönelik gerçek bir işgal girişimini hâlâ olası görmediğini yazdı. Buna karşın söz konusu ihtimali artık tümüyle dışlayamadığını açıkladı. Servis, bunun ne zaman gerçekleşeceğine ilişkin kesin bir saldırı tarihi ilan etmedi. Değerlendirmeye ilişkin uluslararası habercilikte sınırlı saldırı riski ile geniş çaplı işgal ihtimalinin ayrı ele alınması gerekiyor. The Guardian'ın 24 Eylül tarihli haberinde, sınırlı askerî saldırıya ilişkin uyarı habere konu edildi.

Raporun açıklanması, Danimarka’nın NATO üyeliği ve Baltık Denizi çevresindeki askerî güvenlik tartışmalarının sürdüğü döneme denk geldi. Aynı gün NATO Genel Sekreteri Mark Rutte New York’ta yaptığı konuşmada Danimarka'nın değerlendirmesine atıf yaptı. Rutte, Rusya’nın tam kapsamlı bir NATO işgaline girişmesinin oldukça düşük ihtimalli olduğuna ilişkin görüşe katıldığını bildirdi. Rusya’nın askerî üretimini artırdığını söyleyerek NATO’nun hazırlıklarını sürdürmesini istedi.

NATO Genel Sekreteri rapora aynı gün yanıt verdi

Rutte’nin açıklaması, FE’nin raporundan birkaç saat sonra geldi. NATO Genel Sekreteri, ittifakın müttefik topraklarını savunmaya hazır olduğunu ve Rusya’nın bunu bildiğini söyledi. NATO ülkelerinin savunma harcamalarını artırmasını ve Ukrayna’ya desteğin sürdürülmesini istedi. İttifakın hibrit olaylara karşı kullanabileceği yanıt seçenekleri olduğunu, bunların tamamının kamuoyuna açıklanmadığını belirtti. Rutte’nin NATO adına dile getirdiği askerî ve siyasi hazırlık, Danimarka istihbaratının tehdit olasılıklarını sınıflandıran raporundan ayrı bir açıklama.

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron da 18 Eylül'de yayımlanan Élysée açıklamasında, Rusya’dan kaynaklandığını söylediği hibrit tehditlerin yoğunlaşması karşısında ülkesinin kritik altyapısını korumak için yeni tedbirler hazırladığını bildirmişti. Fransa’nın siber ve dron saldırılarına yönelik koruma planı, FE’nin açıklamasından önce duyuruldu. Danimarka’nın 24 Eylül raporu ise Rusya’nın NATO’ya karşı muhtemel askerî davranışını risk başlıklarına ayıran yeni ve tarihli bir istihbarat belgesi.

Raporun açıkladığı ve açıklamadığı konular

Danimarka servisi raporunu gizlilik derecesi bulunmayan bir tehdit değerlendirmesi olarak yayımladı. Kamuya açık duyuru Rusya’nın hibrit faaliyetleri, sınırlı saldırı olasılığı ve tam kapsamlı işgal senaryosu olmak üzere üç ana sonuca yer veriyor. Rusya’nın saldırıya kesin olarak karar verdiğini, NATO’nun belirli bir ülkeyi tahliye etme kararı aldığını veya ittifakın savaş ilan ettiğini söylemiyor. Değerlendirme, Danimarka makamlarının o tarih itibarıyla kamuoyuna açıkladığı istihbarat tahminini yansıtıyor; sonraki güvenlik olayları ve yeni istihbaratla değişebilir.

FE’nin 24 Eylül değerlendirmesinin ardından NATO’nun ya da Danimarka’nın yeni bir seferberlik takvimi ilan ettiği yönünde resmî açıklama yayımlanmadı. Kamuoyuna duyurulan somut gelişme, Rusya kaynaklı hibrit faaliyetlerde tırmanma beklentisi ile sınırlı askerî saldırı riskindeki yükselişin ilk kez aynı yeni raporda bir araya getirilmesi.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Rus savaş gemisi Danimarka helikopterine işaret fişeği attı: Komutan ödüllendirildi

Rutte’den Putin’e: NATO her karış toprağını savunacak

Tarihi an: ABD, Danimarka ve Grönland birlikte imzaladı