Girit’te Fransız gemisi hala NAVTEX bekliyor: Yunanistan neden NAVTEX ilan edemedi?

Yunanistan ile Kıbrıs Rum Kesimi arasında planlanan deniz altı elektrik bağlantısı için araştırma yapacak Fransız bayraklı Abeille Marengo, 27 Ekim’de ulaştığı Girit’in İraklio Limanı’nda bekliyor. Great Sea Interconnector (GSI) projesinde deniz tabanı ölçümlerine başlanması, araştırma sahasını tanımlayacak NAVTEX denizcilik duyurusuna bağlı. Yunanistan merkezli Dnews’in 2 Kasım 2026 tarihli haberine göre geminin denize açılabilmesi için beklenen duyuru henüz yayımlanmadı.

Kathimerini yazarı Vassilis Nedos’un 1 Kasım tarihli analizinde geminin bekleyişi, Türkiye–Yunanistan ilişkileri ve Fransa’nın kablo projesindeki rolüyle birlikte ele alınıyor. Nedos, yeni NAVTEX’in yayımlanmasının Paris ile Ankara arasındaki temasların seyrine ilişkin bir gösterge olarak Atina’da izlendiğini yazdı. Yazar bu değerlendirmeyi Yunanistan’ın Birleşmiş Milletlerde Türkiye–Libya deniz yetki alanları anlaşmasına yönelttiği itirazların ardından yaptı.

Abeille Marengo neden İraklio Limanı’nda bekliyor?

Yunanistan Sahil Güvenlik Teşkilatının 14 Ekim tarihli duyurusu, Fransız bayraklı Abeille Marengo için Girit ile Kıbrıs Rum Kesimi arasındaki elektrik bağlantısında kullanılmak üzere istisnai gemi izni talep edildiğini kayda geçiriyor. IMO numarası 9388613 olan araştırma gemisi, su altından yüksek gerilimli doğru akım kabloları geçirilmesi amacıyla deniz tabanında ölçüm yapacak. Nexans’ın araştırma izin başvurusuna ilişkin önceki gelişmede talebin 8 Ekim’de ilgili Yunan kurumlarına iletildiği aktarılmıştı.

Yunan haber ajansı ANA-MPA’nın 27 Ekim’de yayımladığı bilgiye göre gemi, İtalya’dan Girit’e geldi. Araştırmanın planlanan güzergâhı, Girit’in İraklio bölgesindeki Korakia kıyısından Kıbrıs Rum Kesimi yönüne uzanıyor. Deniz tabanının derinliği, eğimleri ve jeolojik yapısı ölçülerek kablonun yerleştirilmesine uygun hat belirlenecek. Gemide çok ışınlı sonar, yandan taramalı sonar, manyetometre ve su altı görüntüleme sistemleri kullanılacak; çalışma programında jeoteknik örnekler de bulunuyor.

ANA-MPA, 27 Ekim haberinde geminin deniz tabanında 700 metreye kadar derinliklerden örnek alacağını aktardı. Kathimerini’nin 28 Ekim haberinde, geminin çalışmaya başlamadan önce Yunan donanmasının ilgili birimlerine en az 72 saat önceden bilgi vermesi gerektiği aktarılıyor. Araştırmalar sürerken geminin çevresinde diğer deniz araçları için bir deniz mili mesafe kuralı uygulanacak. Bildirim, denizdeki çalışma alanını ve gemi hareketlerini denizcilere duyurmayı sağlayan NAVTEX üzerinden yapılacak.

Türkiye ve Yunanistan deniz araştırmalarında neden anlaşamıyor?

GSI araştırmalarının başlayacağı saha, Doğu Akdeniz’de iki ülkenin deniz yetki alanlarına ilişkin farklı görüşlerinin bulunduğu bölgeyle bağlantılı. Yunanistan, araştırma güzergâhına ilişkin gerekli duyuruları kendi kurumlarının yayımlayacağını söylüyor. Ankara ise araştırma gemilerinin koordinat ve faaliyet bilgilerini Türkiye’ye yazılı iletmesini istiyor. Bu açıklamalar, Hakan Fidan’ın Ekim ayındaki görüşmeleri ve Atina’nın yanıtını konu alan önceki haberde karşılıklı açıklamalarıyla aktarılmıştı.

Türk Dışişleri Bakanlığının 20 Ekim açıklaması, Libya Temsilciler Meclisinin 2019 tarihli Türkiye–Libya deniz yetki alanları mutabakatına ilişkin kararını memnuniyetle karşıladı. Bakanlık, anlaşmanın iki ülkenin hak ve çıkarlarını uluslararası hukuk ve hakkaniyet temelinde güvence altına aldığını savundu. Yunanistan ise anlaşmaya karşı çıkıyor ve Girit ile çevresindeki adaların deniz alanlarının dikkate alınması gerektiğini öne sürüyor.

29 Ekim’de Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinde deniz güvenliği oturumuna başkanlık eden Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis, Türkiye–Libya mutabakatını eleştirdi. Türkiye’nin BM Daimî Temsilcisi Ahmet Yıldız ise deniz yetki alanları konusundaki Türk görüşünü dile getirdi. Miçotakis ile Ahmet Yıldız arasındaki BM tartışması ayrıca yayımlandı. Kathimerini’nin 1 Kasım değerlendirmesi, bu diplomatik gündem ile Girit’te bekleyen araştırma gemisinin takvimini aynı dönemin iki gelişmesi olarak işliyor.

GSI projesinde Fransız şirketleri hangi işleri yürütüyor?

Great Sea Interconnector, Girit ile Kıbrıs Rum Kesimi arasında deniz altından elektrik taşınmasını amaçlayan yüksek gerilimli bağlantı projesi. Kabloların döşenmesinden önce deniz tabanının ayrıntılı haritasına ihtiyaç duyuluyor. Fransız Nexans şirketi kablonun üretim ve döşeme çalışmalarında görev alırken, araştırma işini İtalyan Next Geosolutions Europe üstleniyor. Kathimerini’nin 28 Ekim tarihli haberinde araştırma çalışmalarının bu şirket üzerinden yürütüldüğü belirtildi. Fransız yatırım kuruluşu Meridiam da projenin ortakları arasında.

Yunan basınının verdiği bilgilere göre kablo güzergâhı derin deniz geçişleri içeriyor. Deniz tabanı ölçümleri, kablonun yerleştirileceği ve korunacağı güzergâhın belirlenmesinde kullanılacak. Bazı kesimlerde deniz tabanındaki dik eğimler ile yüzeyin jeolojik niteliği kurulumu zorlaştırıyor. Abeille Marengo’nun yapacağı ölçümler, kablo döşeme ve koruma çalışmalarına teknik veri sağlayacak.

NAVTEX için son takvim ve Fransa–Türkiye temasları

Yunan ekonomi yayını Euro2day, 1 Kasım’da Abeille Marengo için 8 Ekim’de yapılan başvurunun olağan işlem süresini aştığını yazdı. Haber, benzer taleplerin yaklaşık 15 günde sonuçlandırılabildiğini aktarırken deniz araştırmalarının yeniden başlamasının hâlâ NAVTEX’e bağlı olduğunu bildirdi. 2 Kasım tarihli Dnews haberinde de geminin İraklio Limanı’nda beklediği ve çalışma sahasının belirlenmesi için ilgili duyurunun çıkarılmasının beklendiği kaydedildi. Resmî duyuruya ilişkin sonraki gelişme, geminin araştırma sahasına hareketini belirleyecek.

Kathimerini yazarı Nedos’a göre Fransa, bir yandan Nexans ile Meridiam’ın yer aldığı projeyi ilerletmeye çalışırken diğer yandan Türkiye ile diplomatik temas yürütüyor. Yazar, yeni NAVTEX kararının bu görüşmelerle bağlantılı olarak Atina’da yakından izlendiğini belirtiyor. Böylece 27 Ekim’de limana gelen geminin faaliyet takvimi, deniz araştırması başvurusunu yapan şirketlerin hazırlıkları ve üç başkent arasındaki diplomatik görüşmelerin eşzamanlı yürüdüğü bir aşamaya gelmiş durumda.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Bakanlık, Hakan Fidan’ın Yunan gazetesine röportaj vermediğini açıkladı

İsrail’in Atina Büyükelçisinden Türkiye–Libya anlaşmasına itiraz

Miçotakis BM’de harita gösterdi, Ahmet Yıldız itiraz etti: Türkiye–Libya tartışması