İsrail’de hükümet arayışında yeni aşama: Herzog sonuçları aldı, partileri dinleyecek

İsrail’de hükümet kurma görüşmeleri, 27 Ekim parlamento seçiminin ardından 4 Kasım’da resmî aşamaya geçti. Merkez Seçim Komitesi, seçim sonuçlarını onayladı; komite başkanı Yüksek Mahkeme Yargıcı Noam Sohlberg, sonuçları Cumhurbaşkanı Isaac Herzog’a teslim etti. Herzog, partilerin kimi başbakan adayı olarak önerdiğini dinleyeceği görüşmelerin başlangıcını 4 Kasım İsrail saatiyle 17.00 olarak belirledi. 120 sandalyeli Knesset’te hiçbir siyasi blok tek başına 61 sandalyelik çoğunluğa ulaşamadı.

Cumhurbaşkanlığının 2 Kasım tarihli resmî açıklamasına göre, istişareler 4 Kasım Çarşamba ve 5 Kasım Perşembe günlerine yayılıyor. Herzog, bu kez küçük partilerin temsilcilerini önce dinlemeyi kararlaştırdı. İlk görüşme Dini Siyonizm–Zehut temsilcileriyle yapılacak. Cumhurbaşkanı, partilerin tavsiyelerini aldıktan sonra hükümeti kurma görevini vereceği milletvekilini açıklayacak.

İsrail’de hükümet kurma görüşmeleri hangi sandalye dağılımına dayanıyor?

İsrail Meclisinin yayımladığı seçim sonuçlarında, Başbakan Binyamin Netanyahu’nun Likud partisi 27 milletvekiliyle ilk sırada yer aldı. Gadi Eisenkot’un Yashar listesi 21, Naftali Bennett’in B’Yachad partisi 12 sandalye kazandı. Birleşik Liste 11, Yair Golan liderliğindeki Demokratlar sekiz, Ra’am sekiz ve Avigdor Liberman’ın Yisrael Beytenu partisi yedi sandalyeye ulaştı.

Netanyahu’yla birlikte hareket eden Likud, Otzma Yehudit, Birleşik Tevrat Yahudiliği, Şas ve Dini Siyonizm–Zehut partilerinin toplamı 53 sandalye. Eisenkot’un Yashar partisiyle Bennett, Golan ve Liberman’ın partileri birlikte 48 sandalyeye sahip. Arap partileri Birleşik Liste ile Ra’am ise toplam 19 milletvekili çıkardı. Seçim gecesinden kesin sayımın tamamlanmasına kadar yayımlanan veriler, Transit Haber’in seçim sonuçlarına ilişkin önceki yayınında tarih sırasıyla yer alıyor.

Merkez Seçim Komitesi, 4 Kasım sabahı sonuçları 15 kabul, iki ret ve 14 çekimser oyla onayladı. Kurul, siyasi partilerden gelen şikâyetleri de değerlendirdi. Komite, seçim sonucunu değiştiren veya oy verme sürecinin bütünlüğünü bozan bir usulsüzlük bulmadığını duyurdu. Likud’un seçim sonuçlarına ilişkin usulsüzlük iddiaları, Transit Haber’in 29 Ekim tarihli dosyasında polis ve Seçim Komitesi açıklamalarıyla birlikte yer almıştı. Associated Press’in 4 Kasım haberine göre seçim kurulunun incelemesi sonuçları değiştiren bir usulsüzlük ortaya koymadı; iç güvenlik kurumu Şin Bet’in yabancı müdahale iddialarıyla ilgili incelemesi ise sürüyor.

İsrail’de hükümet kurma görüşmeleri: Muhalefet liderleri 3 Kasım’da ne kararlaştırdı?

Gadi Eisenkot, Naftali Bennett, Yair Golan ve Avigdor Liberman, 3 Kasım’da Herzliya’da yaptıkları toplantının ardından koalisyon müzakerelerini derhal başlatma konusunda anlaştı. Toplantıya B’Yachad partisi yöneticisi Yair Lapid de katıldı. Partiler, yeni Knesset’in gelecek hafta göreve başlaması öncesinde Mecliste birlikte hareket etme kararı da aldı. The Times of Israel’ın aktardığı ortak açıklamada, Netanyahu hükümetinin yerine başka bir hükümet kurulması hedefi ifade edildi.

Dört partinin mutabakatında, Eisenkot’un ortaya koyduğu ortak ilkeler de yer aldı. Açıklamada İsrail’in Yahudi ve demokratik devlet olarak tanınması, Bağımsızlık Bildirgesi’nin değerlerine bağlılık, herkes için zorunlu askerlik ve Hamas’ın askerî kapasitesi ile Gazze’deki yönetiminin sona erdirilmesi talepleri sıralandı. Partilerin 3 Kasım ortak açıklaması, koalisyon müzakerelerine başlanacağını bildiriyor. Siyasi liderler henüz hükümetin bileşimi ve bakanlık paylaşımı konusunda bir anlaşma açıklamadı.

İsrail’de hükümet kurma görüşmeleri sırasında muhalefet içindeki temel anlaşmazlıklardan biri Arap partileriyle işbirliğinin biçimi. Demokratlar lideri Golan, 3 Kasım’da Birleşik Liste temsilcileri Yousef Jabareen ve Ahmad Tibi ile görüştü. Demokratlar, görüşmede Meclis çalışmaları ve Netanyahu hükümetinin değiştirilmesi için eşgüdüm seçeneklerinin konuşulduğunu açıkladı. Eisenkot, Bennett ve Liberman’ın partileri Arap partileriyle aynı hükümette yer alma konusunda farklı çekinceler dile getiriyor. Liberman, Arap partilerinin dışarıdan desteğine dayanan bir azınlık hükümetine de karşı çıkıyor.

İsrail’de hükümet kurma görüşmeleri: Netanyahu geniş kabine arıyor

Netanyahu, 2 Kasım’da kendi liderliğinde geniş katılımlı bir kabine kurmak için görüşmelere başladığını açıkladı. Likud lideri, seçimin en çok sandalye kazanan partisi olduklarını vurgularken başka partilere de kendi önderliğindeki hükümete katılma çağrısında bulundu. Buna karşılık Yashar, B’Yachad, Demokratlar ve Yisrael Beytenu liderleri, Netanyahu’nun başbakanlığındaki bir kabineye katılmayacaklarını bildirdi.

İsrail’de hükümet kurma görüşmeleri sırasında partilerin Cumhurbaşkanına vereceği tavsiyelerle Mecliste güvenoyu için gereken milletvekili sayısı ayrı aşamalar. Eisenkot’un çevresindeki dört partinin 48 sandalyesi bulunuyor. Birleşik Liste ile Ra’am’ın 19 sandalyesi eklendiğinde matematiksel toplam 67’ye çıkıyor. Ancak bu partiler arasında kurulacak hükümetin bileşimi ve Meclis desteğinin koşulları konusunda henüz açıklanmış bir anlaşma yok. Transit Haber’in 28 Ekim tarihli koalisyon seçenekleri haberinde bu sayıların farklı hükümet modellerine nasıl yansıyabileceği ele alınmıştı.

İsrail’de hükümet kurma görüşmeleri nasıl sonuçlanacak?

İsrail’de hükümet kurma görüşmeleri Hükümet Temel Yasası’nın belirlediği takvime göre yürütülüyor. Cumhurbaşkanı, sonuçların yayımlanmasını izleyen yedi gün içinde partilerle görüştükten sonra bir milletvekilini hükümeti kurmakla görevlendiriyor. Görevi alan kişinin 28 günü var; Cumhurbaşkanı bu süreyi toplam 14 gün daha uzatabiliyor. Görevli milletvekili hükümeti kurmayı başaramazsa yasanın öngördüğü sonraki görevlendirme usulleri devreye giriyor.

İsrail’de hükümet kurma görüşmeleri kapsamında partilerin tavsiyeleri, Herzog’un ilk görevi kime vereceğinin belirlenmesinde kullanılacak. İsrail basınında Eisenkot’un ilk görevi alma ihtimali tartışılıyor; nihai karar Cumhurbaşkanlığı tarafından açıklanacak. Yeni hükümet, bakanları ve programıyla Knesset’in güvenoyunu aldıktan sonra göreve başlayacak. O zamana kadar görevdeki Netanyahu kabinesi yürütme faaliyetlerini sürdürecek.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Likud seçimlerin çalındığını öne sürdü, polis kanıt bulamadı: Katar tartışması da sürüyor

Netanyahu hükümet kuramazsa Türkiye-İsrail ilişkileri: Al-Monitor, Ankara’nın iki beklentisini yazdı

RUSI: Netanyahu’nun kripto para planı ekonomiyi yaptırımlardan koruyamaz