Reuters: Silivri’de metan gazı bulutları uydu verilerinde, Bakanlık ölçüme itiraz etti

7 Kasım 2026 tarihli Reuters araştırmasında Seymen metan sızıntısı, uyduyla ölçülen yüksek atık sahası emisyonlarının örneklerinden biri olarak yer aldı. Kaliforniya Üniversitesi Los Angeles (UCLA) araştırmacıları, İstanbul’un Silivri ilçesindeki Seymen düzenli depolama sahasında gözlenen metan bulutlarından saatlik ortalama yaklaşık 7,4 tonluk salım hızı hesapladı. Türkiye’deki en yüksek ortalama salım hızına sahip 10 atık sahasında toplam 70 ayrı metan bulutu kaydedildi. Çevre Bakanlığı ile tesis işletmecileri, uydu gözlemlerinin ölçüm yöntemi ve sahanın durumu hakkında Reuters’a yanıt verdi.

Ali Küçükgöçmen imzalı Reuters özel haberi, İstanbul’un batısındaki Seymen sahasını Antalya’da yapılacak COP31 öncesinde mercek altına aldı. Carbon Mapper, Tanager-1 uydusunun gözlem sonuçlarını kamuya açık veri olarak yayımladı. UCLA listesine, Türkiye’de birden fazla gözlemde yüksek metan salım hızı ölçülen atık sahaları girdi. Araştırmacılar belirli uydu geçişlerindeki salım hızlarının ortalamasını hesapladı.

Seymen metan sızıntısı uydudan nasıl ölçüldü?

UCLA Emmett Institute’un STOP Methane araştırmasında, 1 Ocak 2025 ile 1 Haziran 2026 arasındaki uydu görüntüleri incelendi. Araştırmacılar, bir sahayı listeye alırken en az iki ayrı metan bulutunun gözlenip nicel olarak ölçülmüş olmasını esas aldı. On tesis için hesaplanan ortalama emisyon hızları, saatte 841 kilogram ile yaklaşık 7,4 ton arasında değişiyor. On tesisin üçü İstanbul yakınında bulunuyor. Diğerleri Ankara çevresinde, ayrıca İzmir ile Antalya yakınında bulunuyor. Seymen metan sızıntısı için belirtilen 7,4 ton/saat, araştırmanın ölçüm dönemindeki uydu gözlemlerinden türetilmiş ortalama hız. UCLA, 2025 küresel listesinde ilk sırada bulunan çöp sahası için 7,6 ton/saatlik ortalama belirledi. Araştırma ekibi, tesisleri işleten kurumların kimliklerini kamuya açık belgelere dayanarak belirledi.

Bakanlık ve İSTAÇ uydu bulgularına nasıl yanıt verdi?

Bakanlık, Seymen metan sızıntısı konusunda Reuters’ın sorularına yanıt verirken uydu verilerinin kesintisiz ölçüm oluşturmadığını bildirdi. Bakanlığın değerlendirmesine göre bu veriler tek başına Seymen’in yıllık toplam metan emisyonunun hesaplanmasında kullanılamaz. Bakanlık, Sıfır Atık girişiminin depolamaya giden atık miktarını azaltmayı hedeflediğini de bildirdi. Ülkedeki atık geri kazanım oranının 2017’de yüzde 13 iken 2025’te yüzde 37,53’e çıktığını Reuters’a aktardı.

Seymen metan sızıntısı ölçümlerine yanıt veren işletmeci İSTAÇ’ın yetkilisi Ayşen Erdinçler, sahada salım hızlarının çoğunlukla saatte 4–6 ton arasında gözlendiğini Reuters’a söyledi. Erdinçler, bir gün 12 ton/saat olarak kaydedilen uydu ölçümünün dönem ortalamasını yükselttiğini savundu.

İSTAÇ Genel Müdürü Fatih Uğur ise o gün yaklaşık 30 hektarlık alanın gaz toplama borularındaki çalışma nedeniyle örtüsüz kaldığını ve düşük atmosfer basıncının ölçümü etkilediğini aktardı.

İSTAÇ’ın resmî tesis tanıtımında, Silivri-Seymen ve Odayeri sahalarının yanı sıra Kömürcüoda sahalarında oluşan gazın toplanarak elektrik üretiminde kullanıldığı anlatılıyor. Organik atıkların ayrışmasıyla ortaya çıkan gaz, motorlarda yakıt olarak kullanılıyor. İBB Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi de Seymen’i belediyenin çöp gazından elektrik üreten tesisleri arasında listeliyor. İSTAÇ, depolama gazını borularla toplayıp enerji tesisine aktarıyor. UCLA ise sahanın üstündeki atmosfere ulaşan metanı uydudan ölçtü.

Seymen tesisinde ne kadar atık işleniyor?

Seymen metan sızıntısı araştırması için Reuters’a iletilen İSTAÇ verilerine göre İstanbul’da günde ortalama 20 bin ton evsel atık oluşuyor; bunun yaklaşık 8 bin 500 tonu Seymen’e gönderiliyor. Sahada toplanan gazdan elektrik üreten tesis 2020 yılında açıldı. Reuters’ın aktardığı 2025 tarihli enerji sektörü haberine göre aylık elektrik üretimi yaklaşık 22 bin megavatsaat. Şirket yetkilisi Erdinçler, sahadaki gazın yaklaşık yüzde 25’inin kaçtığını söyledi. İSTAÇ bu oranı şirketin sahadaki kayıplara ilişkin tahmini olarak Reuters’a iletti.

Reuters’ın görüştüğü Carbon Mapper atık sektörü sorumlusu Tia Scarpelli, kaçakları azaltmak için organik atığın depolama sahasına ulaşmadan ayrıştırılması gerektiğini söyledi. Scarpelli ayrıca gaz toplama kuyularının onarılmasını, sahayı örten katmanlardaki çatlakların giderilmesini ve yakalama sistemlerinin veriminin artırılmasını önerdi.

Türkiye’de atık kaynaklı metan emisyonu 10 yılda nasıl değişti?

Avrupa Komisyonunun EDGAR veri tabanından derlenen ve Reuters’ın Dünya Bankasına atıfla aktardığı karşılaştırmada Türkiye’nin atık sektöründen kaynaklanan metan emisyonları 2014–2024 arasında yaklaşık yüzde 25 arttı. Aynı dönemde küresel artış yüzde 6,5 olarak verildi.

Türkiye’nin atık kaynaklı emisyonu 2020’den bu yana yılda yaklaşık 21 milyon ton karbondioksit eşdeğeri seviyesinde seyretti. Ülke toplamı EDGAR envanterine, Seymen’deki saatlik değer ise UCLA uydu gözlemlerine dayanıyor.

Metan, 20 yıllık değerlendirme ufkunda karbondioksite kıyasla birim kütle başına 80 kattan fazla ısınma etkisine sahip. Küresel Metan Taahhüdü’ne katılan ülkeler, 2030’a kadar dünya genelindeki insan kaynaklı metan emisyonlarını 2020 seviyesine göre en az yüzde 30 azaltmaya yönelik ortak hedefi destekliyor. Türkiye, taahhüdün katılımcı ülkeler listesinde yer almıyor. Taahhütte azaltım hedefi küresel toplam üzerinden tanımlanıyor.

Antalya COP31 gündeminde atık kaynaklı metan

Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Sekretaryasının takvimine göre Antalya COP31, 9–20 Kasım 2026 tarihlerinde düzenlenecek. İklim Değişikliği Başkanlığının 6 Haziran açıklaması da sıfır atık ve metan azaltımının zirvenin tematik başlıkları arasında olacağını belirtiyor. Başkanlık, organik atıkların depolandığı sahalardaki emisyonları azaltmaya yönelik çalışmalar yürütüldüğünü duyurdu. UCLA’nın saha bazındaki ölçümleri ise COP31 öncesi Türkiye’nin atık yönetimi verileriyle eşzamanlı yayımlandı.

Transit Haber’in Guardian ve Türkiye–Avustralya kömür politikaları haberinde, COP31 başkanlığı ile enerji politikaları tartışıldı. Hindistan’ın AB karbon sınır vergisine itirazını konu alan yayında ticaret anlaşmazlığının Antalya müzakerelerine yansıması işlendi. Kayıp ve zarar fonuna ilişkin diğer haber, iklim finansmanındaki ödeme ve başvuru rakamlarını ele alıyor. Bu üç dosyanın araştırma alanları, Reuters’ın atık sahası verileriyle aynı COP31 takviminde buluşuyor.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Guardian: Antalya COP31 öncesi Türkiye ve Avustralya’nın kömür politikaları tartışılıyor

Küresel ısınma mağdurları için ayrılan paralar nerede? Yerle bir olan Nepal hala bekliyor

Rum lider Hristodulidis’ten Selanik’te Ankara’ya mesaj: Kıbrıs politikasını anlattı

Hakan Fidan’ın iki devletli çözüm açıklaması Rum basınında: BM toplantısı 9 Kasım’da