Feridun Sinirlioğlu BM Genel Sekreterliğine aday gösterildi: Azerbaycan ile yeni ve gereksiz bir gerilime sebep oldu

Türkiye, Feridun Sinirlioğlu için Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreterliği adaylık bildirimini 30 Ekim 2026’da yaptı. Türkiye’nin BM Daimî Temsilcisi Ahmet Yıldız, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın imzaladığı adaylık yazısını Genel Kurul ve Güvenlik Konseyi başkanlıklarına ilettiğini açıkladı. Envoy Magazine’e yaptığı açıklamada Yıldız, resmî başvurunun o gün gönderildiğini bildirdi. Adaylık, bir gün önce Azerbaycan basınında Birleşik Arap Emirlikleri’nin (BAE) adayı üzerinden başlayan tartışmanın ardından resmileşti.

27 Ekim’de Azerbaycan Dışişleri Bakanlığının BAE adayı Lana Zaki Nusseibeh için yayımladığı olumlu açıklama, Türkiye’deki bazı yorumlarda Feridun Sinirlioğlu’na destek verilmemesi üzerinden eleştirilmişti. Azerbaycan ajansı APA, 30 Ekim sabahı yayımladığı değerlendirmede o sırada Türkiye’nin resmî adaylık sunmadığını ve Bakü’ye destek talebi ulaşmadığını savundu. Türkiye’nin resmî adaylık yazısı da 30 Ekim tarihini taşıyor; kamuoyuna 31 Ekim’de duyuruldu.

Feridun Sinirlioğlu BM Genel Sekreterliğine nasıl aday gösterildi?

Anadolu Ajansının Dışişleri Bakanlığı kaynaklarına dayandırdığı 31 Ekim tarihli habere göre Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın aday gösterme yazısı, Türkiye’nin BM temsilciliğince örgütün ilgili makamlarına sunuldu. Ahmet Yıldız, adaylık belgelerine Feridun Sinirlioğlu’nun öz geçmişinin ve görev için hazırladığı vizyon belgesinin eklendiğini Hürriyet Daily News’e de anlattı. Yazı, 30 Ekim Cuma günü Güvenlik Konseyindeki son gayriresmî oylamanın ardından gönderildi. Yıldız, başvurunun gerekçesini devam eden seçim sürecinde ortak aday üzerinde uzlaşı sağlanamamasıyla ilişkilendirdi. Türkiye’nin Latin Amerika ve Karayipler bölgesinden bir adayın seçilmesine yönelik beklentiyi daha önce gözettiğini, ancak Konseyde sonuç alınamaması nedeniyle Sinirlioğlu’nun aday gösterildiğini ifade etti.

Azerbaycan, BAE’nin adayı için ne demişti?

27 Ekim 2026’da bir basın sorusunu yanıtlayan Azerbaycan Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Ayhan Hacızade, BAE’nin Devlet Bakanı Lana Zaki Nusseibeh’i BM Genel Sekreterliği için aday göstermesini memnuniyetle karşıladıklarını bildirdi. Azerbaycan Dışişleri Bakanlığının resmî açıklaması, seçimde adayların mesleki niteliklerinin, diplomatik tecrübelerinin, tarafsızlıklarının ve üye devletler arasında uzlaşı sağlama kapasitelerinin değerlendirilmesini istiyordu.

APA’nın 30 Ekim tarihli analizinde hangi iddialar yer aldı?

APA, 30 Ekim saat 13.13’te (Bakü saati) yayımladığı siyasi analizinde Türkiye’deki bazı medya kuruluşları ve sosyal medya kullanıcılarının, Bakü’nün BAE adayına verdiği karşılığı Türkiye’ye karşı tutum gibi yorumladığını savundu. APA, bu eleştirileri daha önce Azerbaycan–İsrail ilişkileri ve başörtüsü konularında ortaya çıktığını savunduğu tartışmaların devamı olarak değerlendirdi.

APA, Feridun Sinirlioğlu’nun resmî adaylığının o tarihte kayda geçirilmediğini, ayrıca Azerbaycan’a Türkiye’den diplomatik destek talebi ulaşmadığını yazdı. Ajans, BAE’nin adayını resmen sunduğunu ve Bakü ile diplomatik temas kurduğunu iddia etti. Sinirlioğlu’nun resmî adaylık yazısı 30 Ekim’de BM makamlarına iletildi. Associated Press başvuruyu 31 Ekim’de duyurdu.

Ajans, önceki gerginlikleri anlatırken başörtüsü ve İsrail konularına da yer verdi. Bu tartışmalara ilişkin Yeni Azerbaycan Partisinin AK Parti’ye yönelik 16 Ekim tepkisi, Türkiye’de ayrıca haber olmuştu. APA’nın 30 Ekim metni ise doğrudan BM Genel Sekreterliği adaylarının nasıl karşılandığına ve Türk medyasındaki eleştirilere odaklandı.

Türkiye–Azerbaycan ilişkilerindeki tartışmanın önceki başlıkları

Ekim ayında iki ülkenin kamuoyunda Azerbaycan’ın İsrail ile ilişkileri ve Türkiye’deki siyasi açıklamalara verilen yanıtlar da konuşuldu. Azerbaycan makamları 19 Ekim’de Türkiye’de yaşayan yedi kişi hakkında gıyabi tutuklama kararı aldıklarını duyurdu.

İki gün sonra 31 Türk vatandaşına ülkeye giriş yasağı getirildiğine ilişkin ayrı bir resmî açıklama yayımlandı. APA’nın 30 Ekim analizi, BM adaylığına ilişkin tartışmayı bu yakın tarihli medya gündemi içinde ele aldı.

Feridun Sinirlioğlu’nun diplomatik geçmişi

Feridun Sinirlioğlu, Aralık 2024’ten beri Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatının (AGİT) Genel Sekreteri. AGİT’in yayımladığı öz geçmişe göre 2016–2023 arasında Türkiye’nin BM Daimî Temsilcisi olarak görev yaptı. 2015’te geçici hükümet döneminde dışişleri bakanlığı yaptı; öncesinde Dışişleri Bakanlığı müsteşarlığı görevini yürüttü. BM Genel Sekreteri António Guterres, 25 Nisan 2023’te Sinirlioğlu’nu Afganistan hakkında bağımsız değerlendirme yürütmek üzere özel koordinatör olarak atamıştı. AGİT Bakanlar Konseyinin 6 Aralık 2024 tarihli kararı ise görev süresini üç yıl olarak belirledi. Bu süre Aralık 2027’ye kadar uzanıyor; BM Genel Sekreterliği için yeni görev dönemi 1 Ocak 2027’de başlayacak.

BM Genel Sekreteri hangi usulle seçiliyor?

BM Şartı’nın 97. maddesine göre Genel Sekreter, Güvenlik Konseyinin tavsiyesi üzerine Genel Kurul tarafından atanıyor. Konseyin 15 üyesinden en az dokuzunun desteği gerekiyor. ABD, Rusya, Çin, Fransa ve Birleşik Krallık’tan oluşan beş daimî üyeden herhangi birinin veto kullanması, Konseyin aday üzerinde tavsiyede bulunmasını engelleyebiliyor. Genel Kurul son atama kararını veriyor.

Birleşmiş Milletlerin seçime ilişkin resmî sayfası, 2027’de başlayacak görev dönemi için aday ülkelerini ve her adayın sunduğu yazıları duyuruyor. Bölgesel rotasyon uygulaması kapsamında Latin Amerika ve Karayipler bölgesinden aday seçilmesi yönünde diplomatik beklenti bulunuyor. Associated Press’in 31 Ekim haberinde Yunanistan ve İsrail’den gelebilecek itirazlar olasılık olarak değerlendirildi; bu bölüm muhtemel diplomatik tutumlara ilişkin haber ajansının değerlendirmesi.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Tokayev: Türk Devletleri Teşkilatı askeri bir ittifaka dönüşmemeli… Rusya’yı da katmayı önerdi

Ermenistan’dan Azerbaycan’a barış mesajı: Mirzoyan 2026 sonunda imzaya hazır olduklarını söyledi

Erdoğan, Erhürman’la Ankara’da görüştü: Türk devletleriyle doğrudan temas çağrısı

Miçotakis BM’de harita gösterdi, Ahmet Yıldız itiraz etti: Türkiye–Libya tartışması