Türkiye, Suudi Arabistan–Yunanistan veri kablosu için Rum NAVTEX’ine itiraz etti

Türkiye, Suudi Arabistan ile Yunanistan arasında veri bağlantısı kurmayı amaçlayan EMC veri kablosu için Kıbrıs Rum Kesimi tarafından yayımlanan denizcilik bildirimine 6 Kasım 2026’da itiraz etti. Antalya NAVTEX istasyonunun 1100/26 sayılı duyurusunda, Larnaka’dan çıkarılan 337/26 sayılı araştırma ilanındaki alanın Türk kıta sahanlığına girdiği savunuldu. Kobi Ruegg araştırma gemisine ilişkin çalışma takvimi ise 2–15 Kasım olarak duyurulmuştu.

Kıyı Emniyetinin yayımladığı 1100/26 sayılı resmî denizcilik duyurusu, 337/26 sayılı bildirimdeki deniz alanının 18 Mart 2020’de Birleşmiş Milletlere A/74/757 numarasıyla bildirilen kıta sahanlığı sınırları içinde bulunduğu görüşüne dayanıyor. Ankara ayrıca bildirimin yetkisiz bir istasyon tarafından çıkarıldığını ileri sürdü. Kıbrıs Rum Kesimi makamlarının duyurusunda ise bölge kendi münhasır ekonomik bölgesi olarak tanımlanıyor.

EMC veri kablosu için Kobi Ruegg’e hangi araştırma takvimi verildi?

Kıbrıs Rum Kesimi’nin Larnaka Arama Kurtarma Koordinasyon Merkezince yayımlanan 337/26 sayılı özgün seyir uyarısı, S/V Kobi Ruegg adlı geminin East to Med Corridor kablo sistemi için jeofizik araştırmalar yapacağını bildiriyor. Mesaj 2 Kasım saat 18.00 UTC kaydını taşıyor. Larnaka istasyonu, araştırma dönemini 2–15 Kasım 2026 olarak duyurdu. NAVTEX’in iptal saati 16 Kasım 00.01 UTC.

EMC veri kablosu için yayımlanan belgede iki araştırma hattının koordinatları ayrı dizilerde sıralanıyor. Her bir hattın sağında ve solunda beşer deniz mili genişlik esas alınıyor; böylece on deniz millik çalışma koridoru tanımlanıyor. Bölgede seyreden diğer deniz araçlarından araştırma güzergâhına beş deniz mili mesafe bırakmaları isteniyor. Larnaka bildirimi, daha önceki 302/26 sayılı denizcilik mesajının yerine geçiyor.

Yunanistan makamları da aynı geminin Girit’in güneydoğusundaki su altı araştırmaları için 7–11 Kasım tarihleri arasında geçerli ayrı bir NAVTEX yayımladı. Kıbrıs Haber Ajansının haberini aktaran RIK, iki makamın ilanlarının fiber optik veri hattının farklı bölümlerine ilişkin olduğunu bildirdi. İki kıyı yönetimi araştırmaları kendi deniz yetki alanları olarak tanımladıkları bölgelerde duyurdu.

Türkiye 1100/26 sayılı karşı NAVTEX’te neye itiraz etti?

Antalya istasyonunun Türkçe metni dört maddeden oluşuyor. İlk maddede, 337/26 numaralı ilanla açıklanan sahanın Türk NAVTEX hizmet bölgesine ve Türkiye’nin Birleşmiş Milletlere bildirdiği kıta sahanlığı dış sınırlarına girdiği savunuluyor. Ankara, Larnaka kaynaklı duyuruyu yetkisiz istasyon işlemi olarak nitelendiriyor. Bu ifade, Türkiye’nin denizcilik duyurularını hangi makamın yayımlamaya yetkili olduğuna ilişkin resmî tutumu. İkinci maddede Türk makamları, Rum yönetiminin duyurusunda kullanılan “Kıbrıs” adının 1960’ta kurulan devletle aynı anlama gelmediği görüşünü ortaya koyuyor. Türkiye, bu adlandırmanın Kıbrıs Rum Kesimi yönetimini tanıdığı biçiminde yorumlanmasını kabul etmeyeceğini bildiriyor. Üçüncü maddede de Rum yönetiminin deniz yetki alanı iddiaları reddediliyor. Son maddede karşı duyurunun 16 Kasım saat 00.01 UTC’de iptal edileceği kaydediliyor.

Cyprus Mail’in 6 Kasım akşamı yayımladığı Eleni Panayiotou imzalı haber, Antalya istasyonunun 1100/26 sayılı duyurusunu Larnaka’nın MA86-337/26 mesajına doğrudan yanıt olarak aktardı. Gazete, tarafların kıta sahanlığı iddialarını ve 2020 tarihli BM sınır bildirimini de karşılaştırdı. Kobi Ruegg ile 2–15 Kasım takvimi, iki denizcilik makamının resmî kayıtlarında bulunuyor.

Ankara aynı EMC araştırmalarını daha önce nasıl duyurmuştu?

20 Ekim’de Antalya’dan yayımlanan 1032/26 sayılı NAVTEX, EMC veri kablosu kapsamında Kobi Ruegg için ilk araştırma güzergâhını ilan etmişti. Yunanistan ertesi gün 1337/26 ve 1343/26 numaralı mesajlarla karşılık vererek kendi kıta sahanlığına ilişkin tutumunu ve çalışma dönemlerini duyurdu. Transit Haber’in 22 Ekim tarihli Kobi Ruegg dosyası, bu karşılıklı ilanların koordinatlarını ve deniz araştırması takvimini karşılaştırmıştı.

Antalya istasyonu 26 Ekim’de yayımladığı 1050/26 sayılı revizyonla, EMC veri kablosu araştırmaları için Türk makamlarının muvafakatiyle belirlenen yeni hatları açıkladı. Bu bildirimin kapsamına göre Kobi Ruegg için 23 Ekim’den başlayıp ikinci bir duyuruya kadar sürecek jeofizik araştırma programı bulunuyor. Yeni koordinatlar, 1032/26 sayılı ilk bildirimin yerini aldı. Seyir uyarısında diğer gemilerin araştırma teknesinden en az beş mil uzak durması isteniyor.

28 Ekim tarihli 1067/26 sayılı başka bir Türk duyurusu da Kobi Ruegg’in Türkiye’nin kıta sahanlığı olarak belirttiği bölgede, Türk makamlarının muvafakatiyle çalıştığını kayda geçiriyor. Böylece 6 Kasım tarihli 1100/26 sayılı itirazın konusu, Larnaka makamının duyurusu ve bu duyuruda ileri sürülen deniz yetkisi talebi olarak somutlaşıyor. Kıbrıs Rum Kesimi’nin 337/26 sayılı bildiriminde ise aynı araştırma gemisi için farklı yetki tanımı kullanılıyor.

EMC veri kablosu hangi ülkeleri bağlayacak?

East to Med Corridor, denizaltı fiber optik hatlarını karasal bağlantılarla birleştirmeyi amaçlayan bir telekomünikasyon projesi. Geliştiricisi TTSA’nın yayımladığı proje bilgilerine göre altyapı Asya ve Orta Doğu üzerinden Suudi Arabistan’a, oradan Doğu Akdeniz üzerinden Yunanistan’a ve Avrupa’ya veri iletim güzergâhı oluşturacak. Kurucu ortaklar arasında Suudi Arabistan merkezli STC/Center3, Yunan enerji grubu PPC ve TTSA bulunuyor.

TTSA’nın yatırım bilgilerine göre EMC-West ve EMC-East bölümlerinin toplam değeri bir milyar doların üzerinde. Şirketin proje takviminde resmî başlangıç Mayıs 2024 olarak gösteriliyor. EMC veri kablosu, deniz tabanında elektronik haberleşme trafiği taşımak için tasarlanıyor. Yayımlanan güncel denizcilik ilanları ise Kobi Ruegg’in proje güzergâhını ölçmesine yönelik jeofizik faaliyet alanlarını belirliyor.

EMC ile GSI kablosu arasındaki fark ne?

EMC veri kablosu internet ve telekomünikasyon altyapısı için planlanırken Great Sea Interconnector (GSI) elektrik şebekeleri arasında bağlantı kurmayı hedefliyor. GSI kapsamında kullanılan araştırma gemisi Abeille Marengo; 6 Kasım’da Yunanistan’ın yayımladığı NAVTEX ise 1411/26 numarasını taşıyor. Türkiye bu elektrik hattı için aynı gün 1105/26 numaralı ayrı bir karşı bildirim çıkardı.

Bu eşzamanlı duyuruların her birinde farklı gemi, proje ve geçerlilik takvimi bulunuyor. Transit Haber’in 6 Kasım GSI araştırma izni haberi, Abeille Marengo’ya verilen 6 Mart 2027’ye kadar uzanan deniz araştırması süresini aktarıyor. 7 Kasım’daki Yunan askerî analizine ilişkin haber de elektrik bağlantısına yönelik olası Türkiye tepkilerini konu alıyor. EMC güzergâhındaki Kobi Ruegg içinse Larnaka duyurusunun bitişi 15 Kasım.

Denizcilik duyurularının yürürlük tarihleri

6 Kasım tarihli Türk karşı bildiriminin bitiş kaydı 16 Kasım saat 00.01 UTC. Larnaka’nın 337/26 sayılı ilanında araştırma için son gün 15 Kasım olarak yazılıyor; Yunanistan’ın aynı telekomünikasyon projesine ilişkin duyurusu ise 7–11 Kasım dönemini kapsıyor. Denizcilik makamları, gemileri bu tarihlerdeki çalışma alanları hakkında bilgilendirdi.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Türkiye ile Yunanistan arasındaki kablo krizinde 4 senaryo

Yunan basını: Türk İHA’sı Kerpe açıklarında kablo güzergâhını izledi

Yunanistan GSI kablosu için NAVTEX yayımladı: Fransız geminin araştırma takvimi belli oldu

Yunan Bakan’dan açıklama: Türkiye engellerse karşısında bizi bulacak