Karadeniz’de en az dokuz gemi vuruldu: AB’den 50 milyon avroluk güvenlik hamlesi
Karadeniz’de gemi saldırıları ekimde en az dokuz ticari gemiyi hedef aldı. AB, Romanya ve Bulgaristan’ın ortak deniz güvenliği merkezi için 50 milyon avroya kadar kaynak ayıracağını açıkladı.

Karadeniz’de gemi saldırıları nedeniyle Romanya ve Bulgaristan kıyılarındaki saldırılar, Avrupa Birliğini ortak gözetleme ağının kuruluşunu hızlandırmaya yöneltti. Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, 10 Kasım 2026’da Bulgaristan’ın Varna kentinde, iki ülkenin ortak deniz güvenliği merkezi için 50 milyon avroya kadar destek verileceğini açıkladı. Reuters’a göre ekim ayında bu iki NATO ülkesinin yakınlarındaki denizlerde en az dokuz ticari gemi deniz dronlarıyla vuruldu; bazı denizciler yaşamını yitirdi, bazıları kayıp olarak bildirildi.
10 Kasım tarihli Reuters haberinde von der Leyen’in Romanya ve Bulgaristan ile merkezin kuruluşunu hızlandırmak üzere anlaştığı aktarılıyor. Komisyon Başkanı, çalışmanın takvime bağlanmasını istedi. Bükreş’te 9 Kasım’da yaptığı açıklamayı ertesi gün Varna’da yineleyen von der Leyen, ticari gemilere yönelik saldırılardan sonra denizde seyir serbestisinin korunmasını öncelikleri arasında saydı.
Karadeniz'de gemi saldırıları: Ekim ayında en az dokuz gemi vuruldu
Ekim ayına ilişkin Reuters derlemesine göre ekimde Bulgaristan ve Romanya çevresindeki ticari rotalarda en az dokuz yük gemisi deniz dronlarının saldırısına uğradı. Olayların bir kısmında mürettebat kayıpları yaşandı. 28 Ekim’de Bulgaristan’ın münhasır ekonomik bölgesinde Yunan şirketine ait Contship Jet adlı konteyner gemisinin batması, deniz trafiğini koruma ihtiyacını yeniden gündeme getirdi. Reuters’ın 5 Kasım araştırmasına göre gemideki kişiler saldırıdan önce tahliye edildi ve kurtuldu.
Aynı Reuters araştırması, Romanya’da konuşlandırılan Fransız Atlantique 2 deniz karakol uçağının saldırıdan önce üç deniz dronunu tespit ettiğini bildirdi. Fransız uçak ekibinin uyarısının ardından Bulgar makamları ve gemi bilgilendirildi. Karakol uçağının görevi hedefleri tespit ve takip etmek; Fransız komutan, kullanılan uçakla deniz dronlarını etkisiz hâle getiremediklerini anlattı. Fransa, saldırılar nedeniyle uçağın Romanya’daki görev süresini uzattı. Uçak ilk olarak 18 Ekim’de Mihail Kogălniceanu Hava Üssü’ne gönderilmişti.
Bükreş yönetimi, Karadeniz’de gemi saldırıları hakkında yaptığı açıklamada sivil gemilere yönelik sistematik saldırılardan Rusya’yı sorumlu tuttu. Romanyalı yetkililer, tek tek olayların failini belirlemek için adli inceleme gerektiğini de bildirdi. Bulgaristan hükümeti doğrudan fail açıklaması yapmazken saldırıların bazı sonuçlarının Rusya’nın çıkarına olduğunu değerlendirdi. Moskova suçlamaları reddetti. Tarafların açıklamaları, 3 Kasım tarihli Karadeniz saldırıları araştırmasında da kaynaklarıyla aktarılmıştı.
AB'nin 50 milyon avroluk deniz güvenliği merkezi nerede kurulacak?
Komisyonun 10 Kasım basın bilgilendirmesinde sözcü Paula Pinho, 50 milyon avroya kadar finansmanın Bulgaristan ve Romanya’nın birlikte geliştirdiği Karadeniz Deniz Güvenliği Merkezine ayrılacağını bildirdi. Komisyon, merkezin 2027’de faaliyete geçmesini hedefliyor. Tarafların oluşturacağı ortak çalışma grubu, uygulama planını, teslim edilecek aşamaları ve takvimi hazırlayacak.
Varna ile Romanya’nın Köstence kentindeki kıyı ve donanma tesisleri, kurulan ağın ana merkezleri arasında sayılıyor. Sözcülüğün aynı günkü ikinci açıklamasında Romanya’daki bir hava üssünün de sisteme entegre edileceği belirtildi. Merkezin tek bir binadan yönetilmesi yerine farklı kurumların verilerini bir araya getiren bir yapı üzerinde çalışılıyor. AB, tesislerin görev paylaşımı ve kesin açılış gününe ilişkin ayrıntılı programı henüz yayımlamadı.
Merkezde deniz trafiğinin izlenmesi, şüpheli hareketlerin paylaşılması, kritik altyapının korunması ve erken uyarı kapasitesinin artırılması planlanıyor. Plan, limanlar, deniz altı kabloları ve enerji altyapısına ilişkin tehdit verilerini de kapsıyor. Avrupa Komisyonunun Mayıs 2025 Karadeniz stratejisinde önerdiği merkez için Romanya ile Bulgaristan daha sonra ortak bir tasarım geliştirdi.
Türkiye deniz güvenliği planının neresinde?
Temmuz 2026’da yayımlanan Avrupa Komisyonu ve AB Dış İlişkiler Yüksek Temsilciliği ortak raporu, Karadeniz merkezini Romanya ve Bulgaristan’ın eş güdümünde kurulacak sivil ağırlıklı bir kurumlar arası yapı olarak tanımlıyor. Rapor, Türkiye, Ukrayna ve Moldova’yı merkezin işbirliği geliştirmesi öngörülen ilk bölgesel ortaklar arasında sayıyor. AB’nin ortak uygulama belgesi, Karadeniz ülkelerinin deniz gözetleme sistemlerinden gelecek bilgilerin birlikte değerlendirilmesini hedefliyor.
Paula Pinho, 10 Kasım’da yaptığı açıklamada Türkiye, Romanya ve Bulgaristan arasındaki deniz güvenliği işbirliğini olumlu karşıladıklarını söyledi. Bu üç ülke, sürüklenen mayınların oluşturduğu tehlikeye karşı Karadeniz Mayın Karşı Tedbirleri Görev Grubu kapsamında zaten ortak çalışıyor. AB belgesi mayın tedbirleri grubunu deniz ticaret yollarının güvenliği bakımından işleyen bölgesel güvenlik mekanizmaları arasında sayıyor. Yeni merkezin çalışma modeli ise ortak grubun hazırlayacağı uygulama planıyla şekillenecek.
Türkiye kıyılarında, Karadeniz’de gemi saldırıları sırasında hasar alan gemiler için kurtarma operasyonları yürütüldü. Ekimde hasar alan iki tankerin İstanbul’un kuzey kıyısında karaya oturması üzerine yürütülen kurtarma çalışmalarını Banda ve Grace Romavictor gemileriyle ilgili haber ayrıntılandırmıştı. Bulgaristan açıklarında Ekim ortasında vurulan iki geminin mürettebat durumu da 13 Ekim saldırıları hakkındaki önceki kayıtta aktarıldı.
Kurtarma fonu ile NATO'nun gözetim planı
Von der Leyen, deniz güvenliği merkezine ayrılacak finansmanın yanında Romanya’ya denizde arama ve kurtarma kapasitesi için 9 Kasım’da ayrıca 10 milyon avro destek açıkladı. Bulgaristan için de 10 Kasım’da benzer büyüklükte ayrı kurtarma desteği duyuruldu. Bu kaynaklar, 50 milyon avroluk ortak merkez finansmanından farklı kalemler olarak açıklandı. Amaç, denizde kaybolan personele ulaşmak ve saldırılardan sonra hızla müdahale edebilmek.
Reuters’a göre NATO, Karadeniz’de gemi saldırıları sonrasında doğu kanadındaki deniz gözetimini güçlendirmek amacıyla karakol uçakları, radarlar ve insansız sistemlerle kapasitesini artırmayı planlıyor. Fransız Atlantique 2 uçağının Romanya’da uzatılan görevi, bu alandaki fiilî gözetim faaliyetlerinden biri. AB’nin kurmayı hedeflediği merkez ise ülkeler ve ilgili kurumlar arasında toplanan bilgilerin ortak değerlendirilmesi için tasarlandı.
AB’nin yeni güvenlik planı, Karadeniz’de gemi saldırıları nedeniyle riskin arttığı Ukrayna tahıl ve ticari yük güzergâhlarına odaklanıyor. Von der Leyen, Karadeniz rotasında taşınan gıda ürünlerinin Avrupa ve başka ülkelere ulaşmasındaki önemi anlattı. Ortak merkezin çalışmaya başlama hedefi 2027; kuruluş aşamalarını belirleyecek çalışma grubunun takvimi beklenecek.
Kaynaklar
- Avrupa Komisyonu — Karadeniz Deniz Güvenliği Merkezi, 10 Kasım 2026 basın toplantısı
- Avrupa Komisyonu — Varna ve Köstence tesislerine ilişkin 10 Kasım 2026 ek açıklama
- Avrupa Komisyonu ve AB Dış İlişkiler Yüksek Temsilciliği — JOIN(2026) 15 ortak uygulama raporu
- Avrupa Komisyonu — Ursula von der Leyen’in 9–10 Kasım Romanya ve Bulgaristan ziyaretleri
- Reuters — Karadeniz güvenlik merkezi için 50 milyon avro açıklaması, 10 Kasım 2026
- Reuters — Fransa’nın Karadeniz karakol uçağının görev süresini uzatması, 5 Kasım 2026
- Euronews — Romanya ve Bulgaristan’da güvenlik merkezi planı, 10 Kasım 2026
- AGERPRES — Romanya için ek arama ve kurtarma desteği, 9 Kasım 2026
- 2EU Brussels — Bulgaristan için 10 milyon avro arama ve kurtarma desteği, 11 Kasım 2026
WhatsApp kanalımızda yalnızca önemli uyarıları, Telegram kanalımızda ise tüm haber akışını paylaşıyoruz.
Kısa alıntılar; içerik değiştirilmeden, “Transit Haber” kaynak olarak belirtilerek ve bu habere aktif bağlantı verilerek kullanılabilir. İçeriğin tamamının izinsiz yeniden yayımlanmasına izin verilmez.
Sıradaki haber
Karadeniz’de 317 gemi saldırıya uğradı: NATO sınırları tehlikeli bir biçimde test ediliyorHaber otomatik yüklenemezse normal bağlantısından okuyabilirsiniz.
Haber yükleniyor…