AB’den göçte sert adım: Geri gönderme merkezleri ve yeni sınır dışı kuralları — AB, düzensiz göçmenlerin ve oturum hakkı bulunmayan kişilerin daha hızlı geri gönderilmesini hedefleyen yeni düzenlemede uzlaştı. Geri gönderme merkezleri ise tartışma yarattı.

Yayın tarihi: 4 Haziran 2026 18:31

Avrupa Birliği, ülkede kalma hakkı bulunmayan göçmenlerin daha hızlı geri gönderilmesini amaçlayan yeni düzenleme üzerinde siyasi uzlaşıya vardı. “Geri Dönüş Tüzüğü” olarak adlandırılan düzenleme, AB üyesi ülkelerin sınır dışı kararlarını daha hızlı uygulamasını, kararların diğer üye ülkeler tarafından da tanınmasını ve bazı durumlarda göçmenlerin AB dışındaki üçüncü ülkelere gönderilebilmesini öngörüyor. İşte AB göç politikasıyla ilgili tartışmalar.

Bu haberde

Yeni sistem ne getiriyor?
AB Göç Politikası için insan hakları eleştirileri büyüyor
ICE nedir, neden eleştiriliyor?

Yeni sistem ne getiriyor?

Avrupa Komisyonu, yeni sistemin “daha hızlı, daha basit ve daha etkili” geri dönüş prosedürleri oluşturacağını savunuyor. Komisyon’a göre AB’de kalma hakkı bulunmayan kişilerin geri gönderilme oranı 2025’te yüzde 28’e yükseldi ancak bu oran hâlâ yetersiz görülüyor. Yeni düzenleme, özellikle iltica başvurusu reddedilen veya oturum hakkı bulunmayan kişilerin dosyalarının daha hızlı sonuçlandırılmasını hedefliyor.

Düzenlemenin en tartışmalı başlıklarından biri ise “geri gönderme merkezleri” oldu. Bu model, AB’de kalma hakkı bulunmayan kişilerin, AB dışındaki üçüncü ülkelerde kurulacak merkezlere gönderilebilmesinin önünü açıyor. Reuters’a göre bu merkezler, kişinin gönderileceği ülkeyle kişisel bağı bulunmasa bile kullanılabilecek. Avrupa Komisyonu ise bu tür anlaşmaların uluslararası hukuk, insan hakları standartları ve geri göndermeme ilkesiyle uyumlu olması gerektiğini belirtiyor.

Yeni düzenleme, AB içinde alınan geri dönüş kararlarının diğer üye ülkeler tarafından da tanınmasını hedefliyor. Böylece bir ülkede hakkında sınır dışı kararı verilen kişinin başka bir AB ülkesine geçerek süreci yeniden başlatmasının önüne geçilmesi amaçlanıyor. Üye ülkeler ayrıca, ülkede kalma hakkı bulunmayan kişilere yönelik denetimleri artırabilecek ve geri dönüş kararlarının uygulanmasını hızlandırmak için daha koordineli hareket edebilecek.

Bu değişiklik, Avrupa’da son yıllarda giderek sertleşen göç politikasının yeni halkası olarak görülüyor. Birçok AB ülkesi, artan iltica başvuruları, sınır kontrolleri, kamu hizmetleri üzerindeki baskı ve aşırı sağ partilerin yükselişi nedeniyle göç konusunda daha kısıtlayıcı adımlar atıyor. Yeni tüzük de bu siyasi atmosfer içinde, “ortak Avrupa göç sistemi” hedefinin güvenlik ve geri dönüş boyutunu güçlendiren bir adım olarak değerlendiriliyor.

AB Göç Politikası için insan hakları eleştirileri büyüyor

Ancak düzenleme insan hakları örgütleri ve bazı Avrupa Parlamentosu üyelerinden sert eleştiri aldı. Guardian, yeni sistemin Avrupa’da ABD’deki ICE benzeri bir göçmen denetim mekanizması yaratabileceği yönündeki eleştirileri gündeme taşıdı. Eleştiriler, ev aramaları, daha uzun idari gözetim süreleri, çocuklu ailelerin alıkonulması ve üçüncü ülkelerde kurulacak merkezlerde hak ihlali riski üzerinde yoğunlaşıyor.

Le Monde da yeni düzenlemeyi AB’nin bugüne kadarki en sert göç adımlarından biri olarak yorumladı. Habere göre düzenleme, giriş yasaklarının uzatılması, gözetim sürelerinin artırılması ve sınır dışı süreçlerinde üye ülkelere daha geniş yetkiler verilmesi gibi başlıklar içeriyor.

İlgili HaberAB Göç ve İltica Paktı 12 Haziran’da yürürlüğe giriyor

Yeni kuralların yürürlüğe girmesi için metnin Avrupa Parlamentosu ve AB Konseyi tarafından resmen onaylanması gerekiyor. Ancak siyasi uzlaşının sağlanmış olması, AB’nin göç politikasında daha sıkı geri gönderme odaklı bir döneme geçtiğini gösteriyor.

Düzenleme özellikle Avrupa’da iltica, oturum ve düzensiz göç süreçlerini takip edenler için önemli sonuçlar doğurabilir. AB yönetimi bunu “etkili geri dönüş sistemi” olarak tanımlarken, eleştirenler düzenlemenin Avrupa’nın insan hakları taahhütleriyle çelişebileceğini savunuyor.

ICE nedir, neden eleştiriliyor?

Guardian’ın aktardığı eleştirilerde geçen ICE benzetmesi, ABD’deki Immigration and Customs Enforcement kurumuna gönderme yapıyor. ICE, ABD’de göçmenlik yasalarının uygulanması, sınır dışı işlemleri ve gözaltı süreçlerinde görev yapan federal kurum olarak biliniyor. Avrupa’daki insan hakları savunucuları, AB’nin yeni geri dönüş düzenlemesinin benzer şekilde daha sıkı denetim, daha fazla gözaltı ve daha hızlı sınır dışı süreçleri yaratabileceğini savunuyor. AB tarafı ise düzenlemenin amacının insan haklarını ihlal etmek değil, ülkede kalma hakkı bulunmayan kişiler için daha etkili ve ortak bir geri dönüş sistemi kurmak olduğunu belirtiyor.