ABD, Yunanistan limanlarını incelemeye aldı

Yunanistan limanları, ABD merkezli CSIS’in 10 Kasım araştırmasında Panama, Peru ve Sri Lanka ile birlikte mercek altına alındı. Pire’de COSCO’nun payı yüzde 67; rapor Çin bağlantılı yük ağını da ele alıyor.

Haberi dinle Sesli okuma hazır
Yazı boyutu Mobil okuma için
Bu haberde

ABD merkezli düşünce kuruluşu CSIS, 10 Kasım 2026 tarihli araştırmasında Yunanistan limanları ile Panama, Peru ve Sri Lanka’daki deniz taşımacılığı altyapısını inceledi. Yunanistan’daki Pire Limanı, Çinli COSCO’nun çoğunluk hissesine sahip olduğu işletmeyle yönetiliyor. CSIS araştırması, limanların ABD’nin bölgedeki ticari ve askerî lojistiği açısından taşıdığı rolü değerlendiriyor. Araştırma, Washington’un denizaşırı limanlarda ticari varlığını güçlendirmesine yönelik politika seçeneklerini değerlendiriyor.

Romina Bandura, Emily Wilson ve Thomas Bryja imzasını taşıyan CSIS ülke incelemeleri, dört ayrı ülkenin liman altyapısını karşılaştırmalı biçimde ele alıyor. Çalışma, limanların ticaret, askerî sevkiyat ve kuvvet hareketliliğindeki lojistik işlevlerini birlikte ele alıyor. Ana raporu kaleme alan Bandura, ABD şirketlerinin yabancı liman işletmeciliğindeki sınırlı konumunu Amerikan ekonomik ve güvenlik çıkarları açısından zayıflık olarak değerlendiriyor.

ABD, Yunanistan limanları arasında neden Pire’yi inceliyor?

Atina yakınındaki Pire Limanı, Akdeniz üzerinden Avrupa’nın iç kesimlerine giden konteyner taşımacılığının önemli merkezlerinden biri. Liman işletmesindeki paylar, Çinli COSCO Shipping grubunun Yunanistan’da ne kadar güçlü bir ticari konum elde ettiğinin somut göstergesi. Bu yüzden Yunanistan limanları hakkında yürütülen araştırmalar, yük hacmi ve taşıma hatları kadar limanları yöneten şirketlerin karar yetkilerini de kapsıyor.

Pire Liman İdaresinin 7 Ekim 2021 tarihli resmî ortaklık bildirimi, COSCO Shipping (Hong Kong) şirketinin payının yüzde 51’den yüzde 67’ye yükseldiğini kaydediyor.

İşlemle şirket, Yunan özelleştirme idaresinden ek yüzde 16 hisse aldı. Çinli ana grubun Pire Liman İdaresindeki dolaylı oy hakkı da yüzde 67’ye ulaştı. Haziran 2026 tarihli mali tablolarda da COSCO’nun çoğunluk payı yüzde 67 olarak kayıtlı.

COSCO, Pire’deki konteyner terminallerinin işletmesine 2009 yılında girdi. Liman yönetimindeki çoğunluğu ise 2016’daki özelleştirme işlemiyle elde etmeye başladı. 2021’de tamamlanan hisse devriyle yönetim kontrolü güçlendi. Liman, konteynerlerin yanı sıra otomobil taşımacılığı, kruvaziyer ve yolcu seferleri, gemi onarımı ile serbest bölge hizmetleri de sunuyor. İdare, bu hizmetlerin yürütülmesi ve altyapı yatırımlarının planlanmasında görev alıyor.

Çinli COSCO’nun Pire’deki yük ve gemi bağlantılarında payı

2026’da Journal of Transport Geography dergisinde yayımlanan bağımsız akademik çalışma, COSCO’nun Pire üzerinden Yunanistan’ın deniz ticareti bağlantılarına ne ölçüde etki edebildiğini ölçtü. Araştırma, devlet şirketlerinin liman işletmesi, terminal yönetimi ve deniz taşımacılığı alanlarındaki faaliyetlerini ayrı değerlendirdi. Yazarların vardığı sonuç, COSCO’nun Pire’deki işletmecilik ve taşıma ağının Çin’e Yunanistan karşısında ekonomik etki imkânı sağladığı yönünde.

Akademik çalışmada kullanılan 2024 verilerine göre Pire’ye uğrayan 3 bin 331 geminin 853’ü COSCO filosundaydı. Böylece şirketin gemi uğraklarındaki payı yüzde 25,6 olarak hesaplandı. Şirketin gemi uğraklarındaki payı 2018 yılında yüzde 14,8 olarak hesaplanmıştı. Aynı araştırmada, COSCO gemilerinin terminallerin 2024 yılı elleçleme hacminin yüzde 38,7’sini taşıdığı bildirildi. Aynı şirketin hisse oranı ile limandaki yıllık gemi uğrağı ve yük taşıma payları, araştırmanın ayrı veri kümelerinde ölçülüyor.

Doğrudan sefer bağlantıları da incelemenin ayrı bir bölümünü oluşturdu. Araştırmacılar, 2024’te Pire’den ara limana uğramadan ulaşılan 51 liman belirledi. Şirket, bazı bağlantılarda tek doğrudan sefer sağlayıcısı konumunda; başka hatlarda da yüksek payla çalışıyor. Bu ağ, Yunanistan’a gelen konteynerlerin Avrupa içindeki sonraki taşımalarını ve düzenli hat seçimini etkileyen bir altyapı oluşturuyor.

ABD’nin Elefsina seçeneği ve Çin ile liman rekabeti

Kasım 2025’te ABD’nin Atina Büyükelçisi Kimberly Guilfoyle, Pire’deki Çin ağırlığına karşı bölgede Amerikan altyapı yatırımlarının artırılabileceğini söyledi. Reuters kaynaklı Kathimerini haberinde büyükelçinin, başka limanların geliştirilmesini olası seçeneklerden biri olarak gündeme getirdiği aktarıldı.

Atina yakınındaki Elefsina Limanı, ABD’nin alternatif yatırım arayışlarında adı geçen tesislerden biri. Elefsina, ticaret, lojistik, enerji ve savunma kullanımları için değerlendirilen bir tesis. Yunanistan limanları üzerine daha önce yayımlanan değerlendirmelerde Selanik ve Dedeağaç da demiryolu ve Balkan güzergâhları nedeniyle ayrı başlıklar olarak ele alınıyor. Yunanistan limanları, CSIS’in 10 Kasım tarihli dört ülkeli karşılaştırmasının Avrupa ayağını oluşturuyor.

Çin’in Atina Büyükelçiliği, Kasım 2025’te Pire’deki ortaklık payının satılmasının gündeme getirilmesine karşı çıkmıştı. Kathimerini’nin Reuters’a dayandırdığı haberde Çin tarafı limanın jeopolitik rekabete konu yapılmasına itiraz etti. Böylece aynı liman üzerinde mevcut yatırımın korunmasını savunan Çin açıklamalarıyla ABD’nin alternatif yatırımlara yönelme çağrıları farklı siyasi tutumlar olarak kayda geçti.

CSIS araştırması Panama, Peru ve Sri Lanka’yı da kapsıyor

CSIS’in 10 Kasım’da yayımladığı iki belgede farklı kapsamlar bulunuyor. Ana rapor denizaşırı liman altyapısında ABD’nin ekonomik ve güvenlik çıkarlarını ele alırken, ona eşlik eden ülke incelemeleri Yunanistan’ın yanı sıra Panama, Peru ve Sri Lanka’daki liman altyapısını karşılaştırıyor. Bandura, Wilson ve Bryja’nın hazırladığı ülke dosyaları, dört ülkedeki yatırım yapıları ve Amerikan katılımını güçlendirme fırsatları üzerine kurulmuş durumda.

Deniz ticaretindeki ticari anlaşmazlıklar Transit Haber’in önceki haberlerine de yansıdı. Panama bayrağı taşıyan gemilerin Çin limanlarındaki denetimleri hakkındaki dosya, bir limandaki işlem kurallarının taşıma şirketlerine etkisini ele alıyordu. 10 Kasım CSIS araştırmasında ise esas karşılaştırma, liman tesislerinin işletme ve yatırım yapıları üzerinden yapılıyor.

Doğu Akdeniz’de limanlar, enerji hatları ve taşımacılık

Bu limanın Doğu Akdeniz’deki konumu, Çin’in Avrupa’ya yönelen konteyner taşımacılığıyla ilişkilidir. COSCO’nun demiryolu lojistiği ve aktarma terminallerine yaptığı yatırımlar, Asya’dan gelen yüklerin Balkanlar ve Orta Avrupa’ya dağıtılmasını hedefliyor. Pire Liman İdaresi, Haziran 2026’daki Posidonia denizcilik fuarı sırasında yaptığı açıklamada limandaki modernizasyon ve dijitalleşme yatırımlarını öne çıkardı.

Bölgedeki stratejik deniz altyapısının başka bir yönünü, Çin araştırma gemilerinin denizaltı kablo hatları yakınındaki faaliyetleri üzerine CSIS araştırmasını aktaran önceki Transit Haber dosyası oluşturuyor. CSIS’in 10 Kasım liman çalışması, deniz ticareti tesislerinin işletme yapısını, yatırımlarını ve yük bağlantılarını konu alıyor.

Türkiye’nin Avrupa’ya uzanan ticaret yollarında kendi gündemi de var. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın Körfez’den Avrupa’ya uzanan güzergâhı Basra ve Türkiye üzerinden tarif ettiği açıklaması daha önce haberleştirilmişti. Pire Limanı üzerinden Avrupa’ya uzanan konteyner ağları, Doğu Akdeniz’deki taşımacılığın başka bir kolunu oluşturuyor. CSIS’in Yunanistan limanları üzerine hazırladığı bölüm, bu coğrafyada liman işletmeciliğini ABD–Çin rekabeti açısından değerlendiriyor.

Kaynaklar

  • CSIS — Strategic Shores: Country Case Studies; Romina Bandura, Emily Wilson, Thomas Bryja; 10 Kasım 2026
  • CSIS — Strategic Shores: Strengthening Overseas Port Infrastructure; Romina Bandura; 10 Kasım 2026
  • Piraeus Port Authority — 7 Ekim 2021 tarihli ortaklık payı bildirimi
  • Journal of Transport Geography — Çin kamu şirketlerinin limanlarda oluşturduğu etki; Pire vaka araştırması; 2026
  • Kathimerini / Reuters — Pire Limanı’nın satışı ve ABD-Çin açıklamaları; 20 Kasım 2025
  • Hellenic Ports Association / Piraeus Port Authority — Posidonia 2026 açıklaması

Bu haberi yapay zekaya sor

Kritik vize ve seyahat gelişmelerini kaçırmayın

WhatsApp kanalımızda yalnızca önemli uyarıları, Telegram kanalımızda ise tüm haber akışını paylaşıyoruz.

Bu içerikten yararlanabilirsiniz

Kısa alıntılar; içerik değiştirilmeden, “Transit Haber” kaynak olarak belirtilerek ve bu habere aktif bağlantı verilerek kullanılabilir. İçeriğin tamamının izinsiz yeniden yayımlanmasına izin verilmez.

Yorum yapın

Yorumunuz yayımlanmadan önce incelenir. Yorum kaydına e-posta, website, IP adresi veya tarayıcı bilgisi eklenmez. Görünen ad alanında takma ad kullanabilirsiniz; yorumunuza kişisel veya özel nitelikli bilgi yazmayın. KVKK Aydınlatma Metni

Haberi paylaş

Sıradaki haber

Yunan akademisyenden Türkiye uyarısı: İsrail’le askerî işbirliği sürmeli

Haber otomatik yüklenemezse normal bağlantısından okuyabilirsiniz.