Milei Arjantin’in felaketi olma yolunda: 32 bin 290 işletme kapandı, tekstilde makineler durdu

Arjantin ekonomisi hakkında Reuters’ın 2 Kasım 2026’da yayımladığı saha araştırması, tüketimin zayıflaması ve ithalat rekabetinin yerli üreticiler üzerindeki etkisini Buenos Aires’teki işletmeler üzerinden ele aldı. Araştırmada, Javier Milei’nin göreve geldiği döneme kıyasla ülkede 32 bin 290 daha az işveren işletmesi bulunduğu ve tüketimin 2026’nın ilk dokuz ayında yıllık yüzde 2,7 düştüğü verileri kullanıldı. Reuters muhabiri Nicolás Misculin’in görüştüğü Eseka adlı aile şirketi, Cocot ve Dufour markaları için ayda yaklaşık 3 milyon tekstil ürünü üretiyor. Şirketi kardeşiyle yöneten Ricardo Kuchikian, Aralık 2023’ten beri satışlarının yaklaşık yüzde 40 gerilediğini anlattı. Fabrikadaki yuvarlak örgü makinelerinin yarısından fazlası kullanılmıyor. İşletme, önceki yıl zarar bildirdi ve çalışan sayısını yaklaşık yüzde 30 azalttı. Kuchikian, Reuters’a bu dönemde iç pazardaki talebin gerilemesinin makinelerin kullanımını ve işe alımları etkilediğini anlattı.

Arjantin ekonomisi için 32 bin 290 işletme kaybı

Araştırma kuruluşu Fundar’ın aylık işletme izleme verilerine göre, Kasım 2023’te 512 bin 357 olan kayıtlı işveren işletmesi sayısı Temmuz 2026’da 480 bin 67’ye indi. Aradaki 32 bin 290 işletmelik net azalma yüzde 6,3’e karşılık geliyor. Hesap, işveren olarak en az bir kayıtlı çalışanı bulunan kişi ve şirketlerin Sosyal Riskler Denetim Kurumu (SRT) kayıtlarına dayanıyor. Arjantin ekonomisi için bu veri, kayıtlı işveren işletmelerinin dönem sonundaki toplamını ölçüyor.

Fundar, yalnızca Temmuz ayında işletme sayısının 948 azaldığını; Temmuz 2025’e kıyasla da 15 bin 475 işletmelik düşüş yaşandığını kaydetti. Veri, dönemler arasındaki kayıtlı işveren sayısı farkını ölçüyor. Reuters 2 Kasım analizinde sonucu yaklaşık 32 bin 300 olarak yuvarladı. EFE ise 10 Ekim tarihli haberinde aynı 32 bin 290 rakamını CEPA’nın değerlendirmesi üzerinden aktarmıştı.

Tüketim 2026’nın ilk dokuz ayında yüzde 2,7 düştü

Pazar araştırma şirketi Scentia’nın Arjantin ekonomisi için hazırladığı süpermarket, küçük perakendeci ve çevrim içi alışveriş verilerini izleyen ölçümünde, Ocak–Eylül 2026 tüketim hacmi önceki yılın aynı döneminden yüzde 2,7 düşük çıktı. Hanehalkı tüketimi, ülkenin gayrisafi yurt içi hasılasının yaklaşık üçte ikisine karşılık geliyor.

Tekstil dağıtım şirketi Dakuba’nın yöneticisi Martin Abigador da Reuters’a satışlarının 2023 sonuna göre yaklaşık yüzde 40 gerilediğini söyledi. Abigador, şirketinin daha ucuz ithal mallarla, özellikle Çin’den gelen ürünlerle rekabet etmekte zorlandığını anlattı. Hükümetin ithalat kısıtlamalarını gevşetmesi, şirketlerin maliyet ve fiyat koşullarını değiştiren adımlardan biri olarak haberde yer aldı.

Sanayi ve inşaat verilerinde son durum

Arjantin Ulusal İstatistik ve Sayım Enstitüsü INDEC’in ekim ayında yayımladığı ağustos sanayi verilerine göre imalat üretimi geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 3,2 azaldı. Aynı kurumun inşaat faaliyetleri göstergesi ağustosta yıllık yüzde 4,4 düşüş kaydetti. Bu ölçümler farklı sektörleri ve farklı gösterge tanımlarını kapsıyor. İmalat üretiminde önceki sekiz ayın toplamı 2025’in aynı döneminden yüzde 2,7 düşük gerçekleşti. Ulaştırma alanında ise Flybondi’nin alacaklı koruması başvurusu ve 35 havalimanındaki iç hat ücret değişikliği ayrı işlemler olarak gündeme gelmişti. Ulusal istatistik kurumunun ağustos ayı aylık ekonomik faaliyet tahmininde mevsimsellikten arındırılmış seri önceki aya göre yüzde 0,1 arttı; yıllık değişim ise eksi yüzde 1,7 oldu. Aylık ve yıllık karşılaştırmalarda farklı sonuçlar ortaya çıktı. Reuters’ın görüştüğü şirketlerin deneyimleri de bu resmî üretim ve tüketim verileriyle birlikte ele alındı.

Ekonomistler üçüncü çeyrek için daralma bekliyor

Danışmanlık şirketi Analytica’nın yöneticisi Ricardo Delgado, ekonominin 2026 üçüncü çeyreğinde yaklaşık yüzde 1,5 küçülmüş olabileceğini tahmin etti. Reuters’a göre gayrisafi yurt içi hasıla ikinci çeyrekte bir önceki çeyreğe kıyasla yüzde 0,6 geriledi. Üçüncü çeyrek için belirtilen oran ekonomistin öngörüsü; resmî çeyreklik sonuçlar henüz açıklanmamıştı. Analytica, daralma hesabını sıkı para politikası ve iç talepteki gelişmelerle ilişkilendirdi. Arjantin ekonomisi için bu beklenti henüz resmî büyüme verisiyle kesinleşmiş değil. Santa Fe merkezli CICEC’in eylül ayına ilişkin bileşik faaliyet endeksi de üçüncü çeyrek toplamında yüzde 0,6 azalma gösterdi. Endeksin eylül aylık değişimi eksi yüzde 0,2, yıllık değişimi ise eksi yüzde 0,4 olarak açıklandı. Bu endeks, resmî GSYH hesabından farklı yöntemle hazırlanan bir öncü gösterge niteliğinde.

İhracata çalışan sektörlerde farklı tablo

Reuters’ın görüştüğü ekonomistlere göre petrol ve doğal gaz, madencilik ve tarımsal üretimle birlikte ihracat gelirleri ve yatırımlardan destek alırken tekstil, otomotiv ile perakende ve inşaat daha zayıf talep koşullarında çalışıyor. Hükümet sözcüsü, toparlanmanın sektörler arasında farklı hızlarla gerçekleştiğini söyledi.

INDEC’in ağustos istatistiklerine göre madencilik sanayi üretimi yıllık yüzde 8,4 arttı. Aynı ay Arjantin ekonomisi için yayımlanan imalat üretiminde yıllık düşüş yüzde 3,2 düzeyindeydi. Bir yanda maden üretimi artarken imalat sektörünün aynı dönemde küçüldüğü kaydedildi. Ülkenin ihracat odaklı sektörlerine ilişkin ölçümler ve iç pazardaki işletme kaybı, Reuters’ın 2 Kasım analizinde birlikte incelendi.

2027 seçimleri öncesinde ekonomi göstergeleri

Yıllık fiyat artışının yavaşlamasıyla tüketim ve istihdam performansı farklı seyrediyor. Reuters, yıllık enflasyonun çok yüksek seviyelerden yaklaşık yüzde 30’a indiğini aktardı. Latin Amerika’nın bir başka büyük ekonomisine ilişkin Brezilya kamu borcu verileri de bölgede farklı göstergelerle yapılan tartışmalardan biri. 2027 Ekim ayındaki başkanlık seçimine giden dönemde ekonomi verileri siyasi tartışmanın da parçası. Reuters’ın aktardığı Giacobbe y Asociados araştırmasında Milei’ye verilen destek ekimde yüzde 36, karşıt görüş bildirenlerin oranı yüzde 56 ölçüldü. Bu oranlar ilgili anketin bulguları; işletme ve tüketim verilerinden ayrı bir araştırmanın sonuçları. Hükümetin sözcüsü ise Reuters’a ekonomi programının değişmeyeceğini bildirdi.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Lula’yı bekleyen dev sorun: Brezilya’nın kamu borcu millî gelirin yüzde 83’üne denk geliyor

Foreign Policy: Machado döndü, Venezuela’da seçim takvimi tartışılıyor

Bolivya’da 114 bin aileyi vuran kuraklık: Ulusal acil durum ilan edildi

Flávio Bolsonaro’nun Brezilya’dan Arjantin üzerinden kaçışı yargıda: Kamera kayıtları istendi