İran heyeti Doha’dan ayrıldı: Hürmüz için iki günlük teklif masada
Doha görüşmeleri anlaşmayla sonuçlanmadı. İran, Hürmüz Boğazı için sunduğu yedi aşamalı planın iki günde uygulanabileceğini açıkladı; arabuluculuk devam ediyor.
- Doha görüşmeleri sonunda hangi teklif masada kaldı?
- Hürmüz Boğazı için iki günlük planda hangi şartlar var?
- İran heyetinin Katar’dan ayrılmasının ardından temaslar nasıl sürüyor?
- Nükleer görüşmeler ne zaman gündeme gelecek?
- Katar arabuluculuğu ve Körfez’de deniz taşımacılığı
- Çin ve Rusya görüşmeler hakkında ne söyledi?
Doha görüşmeleri, İran ile ABD arasında Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması ve karşılıklı adımların sıralanması üzerinde anlaşma sağlanmadan sona erdi.
Reuters’ın 2 Kasım 2026 tarihli haberine göre Katar’daki arabulucularla temas yürüten İran heyeti 1 Kasım Pazar günü ülkeden ayrıldı. Tahran, eylül ayında sunduğu yedi aşamalı planın uygulama süresinin iki güne indirilebileceğini bildirirken Washington’un yanıtını bekliyor.
Reuters’ın görüşmeler hakkında bilgi sahibi bir yetkiliye dayandırdığı haberde yeni anlaşma taslağının tarafların değerlendirmesine sunulduğu ve başka bir toplantının yapılabileceği aktarılıyor. Yetkili, İran heyetinin Doha’dan ayrılışını müzakerelerde yaşanan belirli bir anlaşmazlığa bağlamadı. ABD ile İran arasındaki mesaj alışverişi Katar üzerinden sürüyor; önerinin üzerinde uzlaşılan bir nihai metne dönüşmesi için görüşmeler devam ediyor.
Doha görüşmeleri sonunda hangi teklif masada kaldı?
İran Dışişleri Sözcüsü İsmail Bekayi, 2 Kasım’daki haftalık basın toplantısında görüşmelerin temelinin eylülde hazırlanan yedi aşamalı öneri olduğunu söyledi. Bekayi’ye göre bu çerçeve, ABD’nin belirli yükümlülükleri yerine getirmesi koşuluyla iki günlük takvimde uygulanabilecek. İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi de Katar’da arabulucularla mesajların iletilmesi için temas yürüttü.
Bekayi’nin basın toplantısında aktardığı temel koşul, ABD’nin İran limanlarına yönelik deniz ablukasını kaldırması. Sözcü, Hürmüz’de güvenli geçişin yeniden başlamasını Washington’un bu adımı atmasına ve Tahran’ın diğer taleplerine bağladı. İran hükümeti, teklifin daha kısa sürede uygulanabilmesini diplomatik bir esneklik olarak nitelendiriyor.
Abbas Arakçi, 1 Kasım’da Katar’la yürütülen görüşmelere ilişkin açıklamasında önerilen iki günlük sıra konusunda daha ayrıntılı konuştu. İran Dışişleri Bakanına göre ilk gün ABD’nin üzerinde anlaşılan işlemleri tamamlaması, ikinci gün ise Hürmüz Boğazı’nda gemi geçişlerinin eski düzenine dönmesi öngörülüyor. Arakçi, takvimin bu şekilde kısaltılmasının Katar’ın önerileri ve Pakistan’la temaslar sonrasında gündeme geldiğini anlattı.
Hürmüz Boğazı için iki günlük planda hangi şartlar var?
İran tarafının Doha görüşmeleri kapsamında kamuya açıkladığı taleplerde Amerikan ablukasının sona erdirilmesi ve petrol satışına yönelik yaptırımların hafifletilmesi bulunuyor. Arakçi ayrıca dondurulan varlıkların serbest bırakılmasını, petrol ihracatına yeniden muafiyet getirilmesini ve bölgedeki Amerikan askerî varlığının azaltılmasını istedi.
Tahran, Lübnan’daki çatışmaların durması talebini daha geniş ateşkes çerçevesinde dile getirdi.
Associated Press’in 2 Kasım tarihli dosyasında, İran’ın yeniden açılacak Hürmüz’de İran ile Umman tarafından belirlenen güzergâhın kullanılmasını ve gemi geçişlerinin İran gözetiminde yürütülmesini istediği kaydediliyor. Ajans, ilk yedi günlük teklifin şartlarının korunduğunu, esas değişikliğin adımların tamamlanması için öngörülen sürede olduğunu bildiriyor.
Bölgeye giriş ve çıkışta kullanılan bu deniz yolu, Körfez ülkelerinin petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz ihracatında önemli yer tutuyor. Şubat sonunda başlayan savaş ve gemilere yönelik saldırılar nedeniyle taşımacılıkta aksaklıklar yaşandı. Ekim ayında Hürmüz’de yaşanan tanker saldırılarına ilişkin Transit Haber dosyası, deniz güvenliğindeki önceki gelişmeleri ve ticari gemilere verilen zararları ele alıyor.
İran heyetinin Katar’dan ayrılmasının ardından temaslar nasıl sürüyor?
Katar’dan dönen İran heyetinin 1 Kasım’daki ayrılışından sonra Doha görüşmeleri yeni taslak üzerinden sürdü. Reuters’a konuşan yetkili taslağın iletildiğini ve yeni görüşmenin yapılabileceğini belirtti. Dışişleri Bakanı Arakçi de İran parlamentosuna yaptığı açıklamada iki günlük öneri üzerinde görüşmelerin sürdüğünü ve nihai sonucun Washington’dan gelecek yanıtlara bağlı olduğunu söyledi.
Bu temaslar İran tarafınca dolaylı diplomasi olarak tanımlanıyor. Arakçi, heyetin Katar’da Amerikan delegasyonuyla doğrudan bir toplantı için bulunmadığını açıkladı. Önceki aylarda arabuluculuk kapsamında Türkiye’nin adı da geçmişti. 29 Ekim tarihli Türkiye ve Katar görüşme seçenekleri haberinde ABD Başkan Yardımcısı JD Vance’in İran’a gönderdiği mektup ve olası toplantı yerleri anlatılmıştı.
Eylül ayında hazırlanan öneriye ilişkin mesaj trafiği ekimde de sürmüştü. İran Dışişleri Bakanlığı 12 Ekim’de Amerikan yanıtının değerlendirildiğini bildirdi. Ağustos sonunda ise Tahran, normal deniz trafiği için koşullarını yazılı hale getirmeyi kabul etmişti. Transit Haber’in Hürmüz’deki deniz trafiği dosyası, o dönemde Katar ve Umman üzerinden yürütülen temasları aktarıyor.
Nükleer görüşmeler ne zaman gündeme gelecek?
Takvim, önce Amerikan ablukasının kaldırılmasını, ardından Hürmüz’de geçişlerin başlamasını öngörüyor. Reuters’ın 2 Kasım haberine göre Tahran, nükleer görüşmelere yeniden başlanmasını diğer şartlarının yerine getirilmesinin doğrulanmasına bağlıyor.
İranlı yetkililer, zenginleştirilmiş uranyum stokunun yurt dışına gönderilmesi yönündeki önerilere de karşı çıktıklarını açıkladı. ABD tarafının nükleer programı daha erken gündeme alma isteği, eylül ayından beri müzakere sıralamasında tartışılan konular arasında.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Doha görüşmeleri kapsamındaki Katar temaslarının devam ettiğini kabul etti ve Washington’un diplomatik çözüme açık olduğunu söyledi. Donald Trump ise 3 Kasım’daki ABD ara seçimlerinden önce İran’a yeni saldırı düzenlemeyeceğini bildirdi; seçim sonrasına ilişkin askerî seçenekleri dışlamadı. Bu açıklamalar, Washington’un diplomatik temaslarla askerî hazırlıkları aynı dönemde sürdürdüğü bir ortamda yapıldı.
Katar arabuluculuğu ve Körfez’de deniz taşımacılığı
Katar, Doha görüşmeleri sırasında Tahran ve Washington arasında yürütülen mesaj trafiğini iki başkentteki temaslarla destekliyor. Reuters’ın 31 Ekim ve 1 Kasım haberlerine göre Katarlı yetkililer önce Tahran’da görüşmeler yaptı; ardından İran heyeti Doha’da arabulucularla bir araya geldi. Pakistan da Arakçi’nin sözünü ettiği temas kanalları arasında bulunuyor. Görüşmeler ateşkes koşullarına ve deniz taşımacılığının yeniden başlamasına odaklanıyor.
Körfez’deki güvenlik koşulları enerji taşımacılığını doğrudan etkiliyor. Reuters, 2 Kasım’da petrol fiyatlarının diplomatik girişimlere yönelik beklentiyle gerilediğini, Katar’a ait bir sıvılaştırılmış doğal gaz tankerinin ise önceki günlerde denizde saldırıya uğradığının bildirildiğini aktardı.
LNG tankerini işleten Nakilat şirketi olay hakkında 1 Kasım’da açıklama yaptı. İran’ın iki günlük önerisinin merkezindeki Hürmüz güzergâhı, bu ticaret akışının yeniden başlaması bakımından tarafların müzakere ettiği somut başlıklardan biri.
Çin ve Rusya görüşmeler hakkında ne söyledi?
Çin Dışişleri Bakanlığı 2 Kasım’da İran, Suudi Arabistan ve Umman’ı ziyaret edecek özel temsilci gönderileceğini açıkladı. Associated Press’in aktardığına göre Pekin, temasların bölgesel gerilimi azaltmaya yönelik olacağını bildirdi. Rusya Dışişleri Bakanlığı da yeni askerî saldırı haberlerinden duyduğu kaygıyı dile getirerek siyasi görüşmelerin sürmesini istedi.
Taraflar, arabulucuların ilettiği taslağı Doha görüşmeleri sonrasında incelemeyi sürdürüyor. Tahran uygulama takvimini iki güne indirmeyi öneriyor. Katar üzerinden iletilen talep ve yanıtların değerlendirilmesi devam ediyor. İran Dışişleri Bakanlığı, Hürmüz Boğazı’nın açılmasını Amerikan ablukasının kaldırılması şartına bağlıyor; Reuters’a konuşan görüşme kaynağı ise taslak hakkında yeni bir toplantı yapılabileceğini bildiriyor.
Kaynaklar
- Reuters — Iran says contacts over ending war continue after talks finish with no breakthrough (2 Kasım 2026)
- İran Dışişleri Sözcüsü İsmail Bekayi — 2 Kasım basın toplantısı; Tasnim News Agency
- Associated Press — Iran has a 2-day plan to reopen Strait, resume nuclear talks with US (2 Kasım 2026)
- Al Jazeera — Mediators continue US-Iran negotiations amid war rhetoric: What we know (1 Kasım 2026)
- İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi — İran Parlamentosuna açıklamalar; Iran Press (1 Kasım 2026)
- Reuters — Iran says it will reply to US response on Hormuz proposal once review over (12 Ekim 2026)
WhatsApp kanalımızda yalnızca önemli uyarıları, Telegram kanalımızda ise tüm haber akışını paylaşıyoruz.
Kısa alıntılar; içerik değiştirilmeden, “Transit Haber” kaynak olarak belirtilerek ve bu habere aktif bağlantı verilerek kullanılabilir. İçeriğin tamamının izinsiz yeniden yayımlanmasına izin verilmez.
Sıradaki haber
Snapchat bağımlılık davasında iki gençle uzlaştıHaber otomatik yüklenemezse normal bağlantısından okuyabilirsiniz.
Haber yükleniyor…