CNI Ceuta’daki kitlesel giriş çağrısını bir gün önce bildirdi

İspanya hükümetinin gizlilikten çıkararak yayımladığı 40 rapor ve iletişim kaydı, Ceuta’da 30 Temmuz’da başlayan kitlesel sınır geçişinden önce güvenlik kurumlarının elindeki bilgileri saat saat ortaya koydu. Belgelerin en açık bölümü 29 Temmuz’a ait. İspanya Ulusal İstihbarat Merkezi CNI, Ceuta’daki hükümet temsilciliğine ertesi gün denizden ve sınır çitinden giriş çağrıları bulunduğunu bildirdi.

La Moncloa’nın yayımladığı WhatsApp dökümüne göre CNI görevlisi 29 Temmuz saat 13.52’de “yarın” için çitten ve denizden giriş çağrısı bulunduğunu, bunun Fas’ın Taht Günü kutlamalarına denk getirildiğini ve iki farklı grubun toplam 180 bin takipçisi olduğunu yazdı. Aynı gün CNI, Guardia Civil’in UCE-3 birimine de ertesi gün yüzerek ve çitten giriş girişimi planlandığı bilgisini iletti. La Moncloa’nın belge dizini bu iki iletişimi de kriz öncesi kayıtlar arasında yayımladı.

CNI 29 Temmuz’da ne biliyordu?

29 Temmuz tarihli CNI “erken uyarı” notunda, Taht Günü haftasında Ceuta’ya hem yüzerek hem çit üzerinden giriş yapılmasına yönelik çeşitli çağrıların planlandığı yazıyor. Belgede “Asalto a la valla de Ceuta” adlı bir WhatsApp grubundan, 160 binden fazla üyeye sahip Ceuta Fnideq adlı Facebook grubundan ve 22 binden fazla üyeli Hraga Ceuta grubundan söz ediliyor. Paylaşımlardan birinde kutlamalar sırasında güvenlik güçlerinin meşgul olacağı savunularak geçiş için çağrı yapıldığı aktarılıyor.

Bu not yalnız İspanyol makamlarında kalmadı. La Moncloa kayıtlarına göre CNI’ın C/10399/29.07.2026 referanslı erken uyarısı 29 Temmuz saat 18.26’da Fas’ın DGST ve DGED istihbarat servislerine gönderildi. CNI’ın açıklanan iki sayfalık notu, yeni bilgi elde edilmesi halinde Fas tarafına yeniden aktarım yapılacağını da belirtiyor.

Polis aynı gün riski “çok yüksek” diye sınıflandırdı

Polis bünyesindeki Centro Nacional de Inmigración y Fronteras, 29 Temmuz tarihli güncellenmiş TIFA-3133 notunda yüzerek girişleri “RIESGO MUY ALTO”, yani “çok yüksek risk” olarak sınıflandırdı. Notta 1-28 Temmuz arasında Ceuta’da 921 yüzerek geçiş kaydedildiği, açık kaynaklarda neopren ve palet satışlarının arttığı ve bazı gruplarda 29 Temmuz gecesi deniz ve kara yöntemlerinin birlikte kullanılmasıyla “en büyük çöküşü” yaratmaya yönelik mesajlar tespit edildiği yazıyor.

Aynı polis raporu önemli bir sınır da koyuyor. Açık kaynaklarda sınır çitine yönelik bağımsız ve örgütlü bir kitlesel saldırıyı kesinleştirecek göstergelerin bulunmadığını, ancak deniz ve kara girişlerinin birleşebileceğini söylüyor. Yani belge, ertesi gün ortaya çıkacak hareketliliğe dair işaretleri kaydediyor fakat 30 Temmuz’da yaşanacak toplam ölçeği rakamsal olarak öngörmüyor. 29 Temmuz tarihli CENIF notu bu ayrımı açık biçimde yapıyor.

Askerî istihbarat “çok muhtemel” dedi ama mesaj öğlene doğru çıktı

Gizlilikten çıkarılan askerî belgeler de farklı bir zaman çizelgesi veriyor. Kara Kuvvetleri elektronik harp biriminin 30 Temmuz tarihli SIGINTREP 01/2026 mesajı, o gün Taht Günü’nden yararlanılarak kitlesel düzensiz giriş yapılmasını “MUY PROBABLE”, yani “çok muhtemel” olarak değerlendiriyor. Ancak mesajın gönderim saati 10.06 UTC; İspanya yarımada saatine göre 12.06. Daha sonra yayımlanan CNI raporu ise krizin yaklaşık 11.00 civarında patladığını yazıyor. SIGINTREP böylece krizden önceki uyarılar arasında değil, olay büyürken gönderilen askerî değerlendirmelerden biri.

CIFAS’ın aynı gün hazırladığı INTREP raporu, Ceuta kıyısındaki durumu “göç kaosu” olarak tanımlıyor ve İspanyol güvenlik güçlerinin doygunluğa ulaştığını belirtiyor. Raporda Fas güçlerinin Ceuta’da pasif kaldığı, Melilla’da ise daha aktif hareket ettiği yönündeki bilgilerin çelişkili olduğu yazıyor. CIFAS SIGINTREP ile INTREP değerlendirmesi aynı günün farklı saatlerinde hazırlanmış iki ayrı askerî istihbarat belgesi.

Belgeler Fas’ın olayı organize ettiğini söylüyor mu?

Hayır. Açıklanan belgelerde Fas’ın kitlesel geçişi doğrudan organize ettiğini kanıtlayan bir tespit bulunmuyor. Buna karşılık güvenlik birimleri Fas makamlarının tutumuna ilişkin sert ve birbiriyle tam örtüşmeyen değerlendirmeler yapıyor. Guardia Civil’in 30 Temmuz tarihli raporunda, bir gün öncesine kadar Fas güvenlik güçlerinin “proaktif ve yeterli işbirliği” gösterdiği, 30 Temmuz’da ise pasiflik gözlendiği ve sınır yakınında 6 bine kadar kişinin toplandığı yazıyor.

CIFAS ise Fas makamlarının göç dalgasını aktif biçimde teşvik etmemesini “çok muhtemel” görüyor; buna karşılık o ana kadar ihmalkâr ve pasif davranmış olabileceklerini değerlendiriyor. Aynı rapor, Rabat’ın Ceuta’daki durumu stratejik çıkarları için kullanma ihtimalinin de dışlanamayacağını yazıyor. Bu ifadeler istihbarat değerlendirmesi niteliğinde; aktif bir Fas operasyonunun kanıtlandığı anlamına gelmiyor. Guardia Civil’in 30 Temmuz raporu da Fas güçlerinin tutumunda bir değişim gözlendiğini kayda geçiriyor.

CNI 30 Temmuz akşamı 20 binden fazla giriş kaydetti

30 Temmuz tarihli ikinci CNI raporu, krizin başlamasının ardından daha ağır bir tablo kaydediyor. Rapora göre yaklaşık 11.00’de “İspanya tarihindeki en büyük kitlesel göçmen hareketi” olarak değerlendirilen olay başladı ve tek günde 20 binden fazla kişi Ceuta sınırına düzensiz biçimde girdi. Belge, güvenlik ve yardım yapılarında tam çöküş yaşandığını, gün boyunca sekiz ölüm kaydedildiğini ve Fas tarafındaki güvenlik unsurlarının kalabalık karşısında etkisiz kaldığını yazıyor.

CNI, sosyal medya etkisinin de büyüdüğünü, başarılı geçiş görüntülerinin yeni kişileri teşvik edeceği ve baskının başka Fas şehirlerinden Ceuta’ya doğru genişleyebileceği öngörülüyor. WhatsApp’ta 15 Ağustos için yeni bir çit geçişi planlaması da tespit edilmiş. CNI’ın 30 Temmuz analizinde Fas makamlarının o gün Ceuta’ya girenlerin ve kapalı sınır dışı dosyası bulunanların geri alınmasını kabul edeceği bilgisi de yer alıyor.

Yüksek Mahkeme kararı haftalar önce “etki çağrısı” riski yaratmıştı

40 belgenin zaman çizelgesi yalnız 29 Temmuz’daki sosyal medya çağrılarından başlamıyor. Guardia Civil, 8 Temmuz tarihli değerlendirmesinde Yüksek Mahkemenin 814/2026 sayılı kararının yüzerek girişlerde sınırda anında geri çevirme yöntemini sınırladığını ve bunun Ceuta ile Melilla’da deniz yoluyla giriş baskısını artırabilecek bir “etki çağrısı” yaratabileceğini yazmıştı. Kurum personel, deniz birimleri ve erken tespit sistemlerinin güçlendirilmesini önermişti.

27 Temmuz tarihli CNI genel göç raporu da Ceuta ve Melilla üzerindeki baskının yükseldiğini, Yüksek Mahkeme kararının özellikle yüzerek girişleri teşvik edebileceğini öngörüyordu. Buna karşılık 29 Temmuz tarihli polis raporu, sosyal medya hacminde mahkeme kararına bağlanabilecek belirgin bir sıçrama saptamadığını kayda geçirdi. Kurumların yorumları burada ayrışıyor: sahadaki yüzerek girişler hızla artarken bunun ne kadarının mahkeme kararından, ne kadarının sosyal medya çağrılarından veya sınır kontrolündeki değişimden kaynaklandığı kesinleştirilemiyor.

40 belge hükümetin savunmasını nasıl etkiliyor?

İspanya Başbakanı Pedro Sánchez daha önce CNI’ın kriz öncesi raporlar hazırladığını kabul etmiş, ancak hiçbir kurumun 30-31 Temmuz’daki hareketin boyutunu öngörmediğini savunmuştu. Açıklanan belgeler, kitlesel giriş çağrıları ile ertesi güne ilişkin somut planların 29 Temmuz’da bilindiğini ortaya koyuyor; buna karşılık 70 bini aşan nihai ölçeğin önceden tahmin edildiğine dair bir belge yayımlanmış değil. Associated Press de dosyaları incelerken CNI’ın krizden önce birden fazla uyarı verdiğini, hükümetin ise uyarıların gerçek büyüklüğü yansıtmadığını savunduğunu aktardı.

Belgelerin açıklanması İspanya’da siyasi tartışmayı bitirmedi. El País, hükümet ile Savunma Bakanlığı arasında CNI’ın uyarılarının nasıl yorumlanacağı konusunda yoğun görüşmeler yapıldığını yazdı. Cadena SER de CNI’ın 29 Temmuz’da Fas istihbaratına uyarı gönderdiğini ve sosyal medya gruplarındaki kitlesel giriş hazırlıklarını bildirdiğini aktardı. Transit Haber daha önce Sánchez’in Ceuta krizinde Fas’ın doğrudan rolüne dair kanıt bulunmadığı açıklamasını ve Ceuta-Melilla konusunda ABD Kongresinde çıkan Fas tartışmasını ayrı haberlerde aktarmıştı.

Belgelerden çıkan zaman çizelgesi

• 8 Temmuz: Guardia Civil, Yüksek Mahkeme kararının yüzerek girişleri artırabileceğini ve deniz sınırının güçlendirilmesi gerektiğini yazdı.
• 27 Temmuz: CNI, Ceuta ve Melilla üzerindeki göç baskısının yükseldiğini bildirdi; Ceuta’daki hükümet temsilciliği ile CNI arasında temas başladı.
• 28 Temmuz: Polis, açık kaynaklarda neopren ve palet satışları ile yüzerek giriş içeriklerinin arttığını kaydetti.
• 29 Temmuz 13.52: CNI, Ceuta’daki hükümet temsilciliğine ertesi gün çit ve deniz üzerinden giriş çağrısı bulunduğunu; iki grubun toplam 180 bin takipçiye ulaştığını bildirdi.
• 29 Temmuz 13.53: CNI, Guardia Civil’e ertesi gün yüzerek ve çitten giriş girişimi bilgisi verdi.
• 29 Temmuz 18.26: CNI erken uyarı notunu Fas’ın DGST ve DGED servislerine gönderdi.
• 30 Temmuz yaklaşık 11.00: CNI raporuna göre kitlesel hareket başladı.
• 30 Temmuz 12.06: Askerî SIGINTREP, aynı gün kitlesel giriş girişimini “çok muhtemel” olarak değerlendirdi.
• 30 Temmuz akşamı: CNI raporu 20 binden fazla düzensiz giriş ve güvenlik/yardım kapasitesinde çöküş kaydetti.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Pedro Sánchez Meclis’te Abascal’a yanıt verdi: “Köpek olabilirim ama sahibim yok”