Doğu Timor’da turist vizesiyle çalışan 19 kişi için sınır dışı hazırlığı

Doğu Timor’da turist vizesiyle çalışma nedeniyle yapılan denetimlerde 19 yabancı tespit edildi. İçişleri Bakanı Francisco da Costa Guterres, 14 Ekim 2026’da bu kişilerin ülkelerine gönderilmesine yönelik işlemlerin hazırlandığını söyledi. Başkent Dili’deki kontroller eylül ayından bu yana otellerde, karaoke işletmelerinde ve masaj salonlarında yürütülüyor.

Portekiz haber ajansı Lusa’nın Observador’da yayımlanan haberine göre Guterres, Maliye Bakanlığında düzenlenen 2027 Bütçe Görünümü semineri sırasında gazetecilerin sorularını yanıtladı. Göç görevlilerinin turistik amaçlı giriş izniyle ücretli iş yapan yabancıların durumunu izlediğini ve tespit edilen vakalara ilişkin dosyaların hazırlandığını anlattı.

Dili’deki denetimlerde kaç kişi tespit edildi?

Lusa’nın 12 Ekim haberinde, Dili’deki otel ve karaoke işletmelerinde 16 yabancı kadının gözaltına alındığı bildirildi. İçişleri Bakanlığı, bu kişiler hakkında turist vizesiyle çalışma ve ticari faaliyet şüphesi bulunduğunu açıkladı.

Guterres, açıklamasında Çin, Kamboçya ve Endonezya’dan gelen bazı yabancıların turistik giriş iznini kullanarak başka faaliyetler yürütmesine ilişkin kaygılardan söz etti. Bakan, çalışma vizesinin yalnız izin verilen mesleki faaliyet için kullanılmasını istedi.

Turist vizesiyle çalışma hangi yasa maddesine aykırı?

Göç İdaresinin internet sitesinde yayımlanan 11/2017 sayılı Göç ve İltica Kanunu, turist vizesini ülkeye turistik ziyaret amacıyla gelen yabancılar için tanımlıyor. Kanunun 35. maddesi, turist vizesiyle çalışma yasağını düzenliyor ve bu vizeyle mesleki faaliyeti yasaklıyor. Ücret karşılığında bir işverene bağlı çalışma veya hizmet sözleşmesiyle mesleki faaliyet yürütme hakkı ise 37. maddede düzenlenen çalışma vizesinin konusu.

37. maddeye göre çalışma vizesi en fazla bir yıllık süre için verilebiliyor ve aynı sürelerle uzatılabiliyor. İzin, kişinin başvurusuna dayanak oluşturan mesleki faaliyete bağlı. Uzun süreli gönüllü çalışma da aynı maddede ayrıca düzenleniyor: Bir yılda 120 günden fazla gönüllülük yapacak yabancıların çalışma vizesi alması öngörülüyor.

Çalışma vizesi başvurusunda hangi belgeler bulunuyor?

Aynı kanunun 43. maddesi, çalışma vizesi talebinde iş veya hizmet sözleşmesini ve mesleki yeterlilik kanıtlarını sayıyor. Başvuruda seyahat belgesi, ülkede nerede kalınacağına ilişkin bilgi ve ayrılış için ulaşım kanıtı aranıyor. İşveren ya da şirketle bağlantılı ticari kayıt, ekonomik faaliyet izni ve iş ilişkisinin belgelendirilmesi de bu vize için öngörülen unsurlar arasında. Sağlık durumuna ilişkin kayıtlarla başvuru sahibinin geldiği ülkeden veya uzun süre yaşadığı ülkeden alınan adli sicil belgesi de istenen belgelerden. Kanunun 46. maddesine göre çalışma vizesine ilişkin karar alınırken istihdamdan sorumlu kamu kurumunun gerekçeli görüşü gerekiyor.

Doğu Timor hükümeti 19 Haziran 2024’te, yurt dışındaki göç ataşelerine çalışma vizesi de dahil olmak üzere çeşitli vize türlerini düzenleme yetkisi verdiğini duyurdu. Yetki tanınan diplomatik temsilcilikler Singapur, Endonezya, Portekiz, Çin, Malezya, Filipinler ve Avustralya’da bulunuyor. Hükümet açıklamasına göre bu görev değişikliği, vize düzenleme işlemlerinin yurt dışındaki temsilciliklerde de yapılabilmesini amaçlıyor.

Gümrük İdaresi, turistlerden ülkeye varışta en az altı ay geçerli pasaport, konaklama bilgisi ve dönüş ya da sonraki yolculuğa ilişkin belge istiyor. Turistik giriş ile ücretli çalışma ayrı izin işlemleri kapsamında yürütülüyor.

Eylül verilerinde 311 vize ihlali kayda geçmişti

17 Eylül 2026’da Göç İdaresi Başkanı Jorge Monteiro kurumun yılın ocak-ağustos dönemine ilişkin verilerini açıkladı. Media Democracia’nın aktardığı basın toplantısında 311 yabancının vize koşullarını ihlal ettiği bildirildi. Monteiro, turist vizesini çalışmak veya ticari faaliyet yürütmek amacıyla kullanan yabancıların denetimlerde tespit edildiğini anlattı. Göç İdaresi, turist vizesiyle çalışma vakalarında işverenleri de denetliyor.

Aynı toplantıda turist vizesiyle çalışma ihlalleri nedeniyle dokuz işletmeye idari yaptırım uygulandığı kaydedildi. Göç İdaresi, izne aykırı çalışan kişilere 200 ila 540 ABD doları, yabancıları bu şekilde çalıştırmak üzere getiren kişi ve işletmelere ise 750 ila 1.500 dolar arasında para cezası uygulanabildiğini açıkladı. Monteiro’nun verdiği bilgilere göre denetlenen sektörler arasında karaoke işletmeleri, barlar ve inşaat şirketleri de bulunuyordu.

Jorge Monteiro’nun 17 Eylül’deki basın toplantısında, ocak-ağustos 2026 döneminde ülkeye 282.304 yabancının giriş yaptığı ve 135.170 turist vizesi düzenlendiği açıklandı. Göç İdaresi ayrıca aynı sekiz aylık dönemde giriş koşullarını karşılamayan 82 yabancının ülkeye alınmadığını bildirdi. Kurum, ülkeye giriş kontrolleriyle birlikte turistik vizeyi çalışma veya ticaret amacıyla kullanan yabancıların bulunduğu işletmelerde de denetim yapıyor.

Bölgedeki diğer çalışma izni denetimleri

Endonezya’nın Bali adasında turist vizesiyle villa pazarlayan yabancıya uygulanan sınır dışı kararı daha önce Transit Haber’de yayımlandı. Aynı ülkede çalışma izni koşullarını ihlal eden iki Çin vatandaşının sınır dışı edilmesi de ayrı bir denetime konu olmuştu.

Malezya’nın Johor Bahru bölgesinde ise 22 işletmeye yönelik denetimde 73 yabancı çalışanın gözaltına alınması hakkında ayrı bir haber bulunuyor.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Cook Adaları’nda 6 aylık çalışma-tatil izni önerisi: Turizm sektörü hızlı onay istiyor

Cook Adaları’nda vize uzatma ücretleri düştü: Avustralyalılara 90 gün, işçilere üç yıla kadar izin

Avustralya’da kura başlamadan yabancı işçiler ayrıldı: Ekinleri tarlada kalan çiftçiler vize sistemine isyan etti

Avustralya İngilizlerin kırsalda çalışma muafiyetini görüşmeye açtı