Mekke Anlaşması’na karşı 5 ülkelik rakip ittifak kurmak istiyorlar

Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan’ın 7 Ağustos’ta Mekke’de imzaladığı ortak savunma anlaşmasının yankısı İsrail ve Yunanistan’da yeni bir aşamaya geçti. Ynet’e konuşan üst düzey bir İsrailli yetkili, paktın İsrail’i de hedeflediğini savunarak Yunanistan ve Kıbrıs Rum Kesimi ile mevcut güvenlik bağlarına Hindistan ile Birleşik Arap Emirlikleri’nin eklenmesini istedi. Aynı gün Yunan devlet yayıncısı ERT de bu çıkışı “alternatif ittifaklar” çağrısı olarak öne çıkardı.

İsrailli yetkiliden beş ülkeli hat çağrısı

Ynet’in haberindeki ismi açıklanmayan üst düzey yetkili, “Şii ekseninin zayıfladığını, Sünni ekseninin ise güçlendiğini” ileri sürdü. İsrail’in buna karşı kendi ortaklıklarını büyütmesi gerektiğini söyleyen yetkili, özellikle “Helen ekseni” diye tanımladığı Yunanistan ve Kıbrıs Rum Kesimi’nin yanına Hindistan ile BAE’yi koydu. İsrail’in de bu yapının merkezinde yer alması düşünülünce, ortaya beş ülkeli bir iş birliği çerçevesi çıkıyor.

Yetkilinin sözleri İsrail hükümetinin ilan edilmiş yeni ittifak politikası değil. Bu ayrım önemli; ortada beş ülkenin imzaladığı yeni bir savunma anlaşması bulunmuyor. Buna karşılık açıklama, Tel Aviv’de Mekke’deki imzanın artık yalnız Suudi Arabistan-İsrail normalleşmesi üzerinden değil, Doğu Akdeniz ve Hindistan bağlantılı daha geniş bir güvenlik hesabının parçası haline geldi.

Atina aynı hesabı IMEC üzerinden yapıyor

Yunanistan tarafındaki kaygının merkezinde sadece askerî denge yok. Kathimerini’nin 11 Ağustos tarihli analizinde, Hindistan-Orta Doğu-Avrupa Ekonomik Koridoru’nun (IMEC) gerçekleşme ihtimalinin uzaklaştığı ve İsrail’in Yunanistan, BAE ve Hindistan’la iş birliğini derinleştirmek için Atina üzerinde daha fazla baskı kurabileceği değerlendirmesi yapıldı.

Yunanistan’ın in.gr sitesi bugün bu tartışmayı bir adım daha ileri taşıdı. Haberde Suudi Arabistan’ın IMEC’in kilit ülkelerinden biri olduğu, Türkiye’nin ise ilk güzergâh tasarımının dışında kaldığı hatırlatıldı. Ankara ile Riyad arasındaki daha sıkı stratejik ilişkinin, Türkiye’ye IMEC’in merkezindeki Suudi Arabistan üzerinde daha fazla nüfuz alanı açabileceği görüşü aktarıldı.

IMEC, Hindistan’ı Körfez üzerinden İsrail’e ve oradan Avrupa’ya bağlamayı hedefleyen ekonomik koridor projesi. Yunanistan projeyi kendi limanları ve Doğu Akdeniz’deki konumu için stratejik fırsat olarak görüyordu. Mekke’de kurulan yeni savunma bağı, Atina’daki tartışmada yalnız askerî bir gelişme değil, Yunanistan’ın yıllardır yatırım yaptığı bölgesel güzergâhların önüne çıkan yeni bir değişken olarak okunuyor.

Karşı ittifak kurulmuş değil

İsrail, Yunanistan, Kıbrıs Rum Kesimi, Hindistan ve BAE arasındaki ilişkiler yeni değil. İsrail-Yunanistan-Kıbrıs Rum Kesimi üçlüsü Doğu Akdeniz’de güvenlik ve enerji başlıklarında yıllardır temas halinde; İsrail’in Hindistan ve BAE ile de ayrı stratejik ortaklıkları var. Bugünkü tartışmanın yeni tarafı, bu bağlantıların Mekke Anlaşması’na karşı tek bir “denge hattı” içinde düşünülmeye başlanması.

Ynet’teki çıkış bir üst düzey yetkilinin önerisi, Yunan basınındaki metinler ise analiz ve beklenti. Fakat iki farklı başkentte aynı ülkelerin yan yana anılması, anlaşmanın ilk haftasında bölgesel aktörlerin yeni güvenlik ve ekonomi hesapları yaptığını ortaya koyuyor.

Mekke Anlaşması neden yeni denge arayışını tetikledi?

Pakistan Dışişleri Bakanlığının yayımladığı ortak açıklamaya göre anlaşma, üç ülkeden birine yönelik silahlı saldırının üçüne birden yapılmış sayılmasını öngörüyor. Metin ayrıca savunma iş birliğinin bütün alanlarda genişletileceğini söylüyor. Pakistan Dışişleri Bakanlığı 12 Ağustos’taki basın toplantısında da paktı “tamamen savunma amaçlı” olarak tanımladı.

Transit Haber daha önce anlaşmanın kamuya açıklanmayan noktalarını ve altı açık soruyu, İsrail’de ilk günlerde oluşan tepkileri ve üç ülkenin askerî kapasitesini ayrı dosyalarda incelemişti. Bugünkü İsrail-Yunanistan hattı ise tartışmayı başka bir yere taşıyor: imzanın karşısında resmî bir blok henüz yok, ama hangi ülkelerin birbirine daha fazla yaklaşabileceği artık açıkça konuşuluyor.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

İran için kapıyı kapatmadılar: Mekke Anlaşması için önünde 4 büyük engel var

Husiler Mekke Anlaşması’nı test etti, 3 Pakistanlıyı öldürdüler

İran Mekke Anlaşması’ndan endişe duymadığını söylese de birkaç çatlak ses çıktı

Mekke Anlaşması’na imza atan 3 ülke yan yana kondu: 1,4 milyon asker, 6 bin tank