İran ablukası Hazar rotasına yöneldi: INSS üçüncü uçak gemisinin konumunu açıkladı

İran ablukası hakkında INSS’nin 8–15 Kasım raporu, iki Amerikan uçak gemisi, 13 muhrip ve üçüncü uçak gemisinin Hint Okyanusu’ndaki konumunu açıkladı. CENTCOM kara sınırları ve Hazar Denizi için Iron Gate ekibini oluşturdu.

Haberi dinle Sesli okuma hazır
Yazı boyutu Mobil okuma için
Bu haberde

İsrail Ulusal Güvenlik Araştırmaları Enstitüsünün (INSS) İran ablukası hakkında 15 Kasım 2026’da yayımladığı askerî durum raporunda, ABD’nin deniz kuvvetleri ve kara sınırlarına yönelik yeni görev gücü birlikte incelendi. Enstitünün 8–15 Kasım verilerine göre Amerikan Merkez Kuvvetler Komutanlığının (CENTCOM) sorumluluk sahasında iki uçak gemisi, 13 muhrip ve bir kruvazör bulunuyor. Üçüncü uçak gemisi USS Theodore Roosevelt ise 13 Kasım’da Hint Okyanusu’ndaydı.

INSS’nin haftalık konuşlanma raporu, denizdeki gücün mart ayındaki düzeye yakın olduğunu, kara konuşlu hava unsurlarının ise aynı ölçekte bulunmadığını belirtiyor. Raporda USS George Washington ve USS George H.W. Bush uçak gemileriyle bunlara eşlik eden gemilerin konumları açık kaynak takibine dayanarak listelendi. Akdeniz’de ayrıca ABD Altıncı Filosuna bağlı dört muhrip kaydedildi.

Rapora göre 11 muhrip ile bir kruvazör Umman Denizi’ndeki görev alanında, iki muhrip Kızıldeniz’de bulunuyor. CENTCOM bölgesinde bunlara ilave olarak USS Miguel Keith seferî deniz üssü gemisi de görev yapıyor. INSS, gemi sayılarını 15 Kasım’da sona eren raporlama döneminin fotoğrafı olarak veriyor.

İran ablukası kara sınırları ve Hazar Denizi'nde nasıl genişletiliyor?

İran ablukası kapsamında ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı, 7 Kasım’da Task Force Iron Gate adlı yeni bir görev gücünün kurulduğunu açıkladı. CENTCOM tarafından yayımlanan resmî bilgilendirmeye göre ekip, Florida’nın Tampa kentinde görev yapan yaklaşık 20 askerî ve sivil personelden oluşuyor. Görevi, İran’ın kara sınırları ile Hazar Denizi üzerinden ileri silah sistemleri, çift kullanımlı teknolojiler ve yaptırım kapsamındaki malların taşınmasına karşı kurumlar arası çalışmaları koordine etmek.

Yeni görev gücü, İran ablukası için 13 Nisan’da başlatılan ve hazirandaki mutabakatla askıya alındıktan sonra 14 Temmuz’da yeniden uygulanan İran limanlarına yönelik deniz ablukasının devamı niteliğinde. CENTCOM, 7 Kasım açıklamasında ablukanın İran’ın 25 milyar doları aşan ham petrol ihracatını engellediğini bildirmişti. INSS’nin sonraki haftalık raporunda ABD makamlarına atfedilen tahmin 30 milyar doların üzerine çıktı.

Iron Gate görevi, İran ablukası çerçevesinde İran’a giren ve ülkeden çıkan sevkiyatların izlenmesi ile ilgili Amerikan kurumları arasında bilgi paylaşılmasını kapsıyor. Uygulamanın kara sınırlarında hangi geçiş noktalarında veya Hazar kıyısındaki hangi limanlarda yürütüleceğine ilişkin ayrıntı 7 Kasım duyurusunda yer almadı. Washington yönetimi girişimin koordinasyon merkezini Tampa olarak açıkladı.

RFE/RL’nin İran ablukası üzerine 14 Kasım’da yayımladığı incelemede, Hazar üzerinden Rusya’dan İran’a giden deniz yükleri, Orta Asya’dan kamyon sevkiyatları ve Çin’den hava kargosu üzerinden taşınan ekipman ele alındı. Haberde, Amerikan görev gücünün İran’ın malzeme tedarik ağlarını izlemesine yönelik hedefi ile bölge ülkelerinin katılımına ilişkin belirsizlikler ayrı aktarıldı.

Reuters’ın 7 Kasım haberinde, İran’ın Ocak 2025-Haziran 2026 döneminde en az 2 milyar dolarlık askerî bağlantılı malzeme ithal ettiğini saptayan önceki araştırmasının sonuçları hatırlatıldı. Transit Haber’de yayımlanan İran ve ABD mühimmat tedariki değerlendirmesi de bölgedeki askerî malzeme ve üretim kapasitesine ilişkin ayrı çalışmaları aktarıyor.

Üçüncü uçak gemisi nerede görüldü?

8–9 Kasım’da USS Theodore Roosevelt uçak gemisi grubu Singapur’dan ayrılıp Malakka Boğazı’nı geçti. Grupta USS Chosin kruvazörü ve USS Decatur muhribi bulunuyor. 13 Kasım’da Hint Okyanusu’nda izlenen grubun CENTCOM sorumluluk sahasına yöneldiği kaydedildi. Aynı dönemde USS Paul Hamilton muhribinin Güney Çin Denizi’ne ayrıldığı belirtildi.

Theodore Roosevelt’in gelişinde görev devri ile eş zamanlı takviye ihtimalleri INSS raporunda ayrı seçenekler olarak sıralandı. USS George H.W. Bush’un görev süresinin uzatıldığı, ailelere 9 Kasım’da bildirildiği aktarılıyor.

9 Kasım’da USS Boxer amfibi hazır görev grubu Hint Okyanusu’nun Lakkadiv Denizi yakınlarında kaydedildi.

7 Kasım’da USS Makin Island amfibi grubunun Japonya’nın Yokosuka limanından ayrıldığı ve 12 Kasım’da sona eren Malabar tatbikatından sonra Yedinci Filo sahasında bulunduğu bildirildi. Bu gemiler uçak gemisi kategorisinden ayrı bir amfibi görev grubuna bağlı.

Havada 200 tanker uçağı, bombardıman filosunda farklı tablo

Haftalık INSS verilerine göre 8–15 Kasım arasında bölgeye yeni Amerikan savaş uçağı veya bombardıman uçağı konuşlanması tespit edilmedi. Raporda kara konuşlu yaklaşık 200 savaş uçağı bulunduğu, F-22 uçaklarının yaz aylarından beri bölgede görülmediği belirtildi. Mart ayında İngiltere’deki RAF Fairford Üssü’nde bulunan 18 bombardıman uçağından ise son B-1B uçaklarının 4–5 Ekim’de ayrıldığı kaydedildi.

Buna karşılık Avrupa ile CENTCOM sahasına dağıtılmış KC-135 ve KC-46 havada yakıt ikmal uçaklarının toplamının yaklaşık 200 olduğu bildirildi. Açık kaynak takipçilerinin 11 Kasım için hesapladığı sayı 203–205 aralığında. ABD Hava Kuvvetleri, 9 Kasım’dan itibaren İngiltere’deki RAF Mildenhall’dan bazı tanker uçaklarını Almanya ile İspanya’daki üslere, ayrıca İskoçya’ya dağıttı.

INSS, Akdeniz’de ABD Altıncı Filosuna bağlı dört muhrip bulunduğunu yazdı. İspanya’daki Rota Üssü’nde 2023 anlaşmasıyla altı muhribe çıkarılan kuvvetin son gemisi de 2026’da ulaştı. ABD Hava Kuvvetlerinin Mildenhall’dan bazı tanker uçaklarını İspanya’ya dağıtması aynı raporda yer alan hava faaliyetleri arasında bulunuyor.

Bahreyn'deki radar için İran ve ABD'den farklı açıklamalar

13 Kasım’da İran Devrim Muhafızları Bahreyn’deki Amerikan erken uyarı radarını hedef aldığını ve imha ettiğini ileri sürdü. CENTCOM ise iki İran tek yönlü saldırı İHA’sının Bahreyn’e doğru gönderildiğini, Amerikan kuvvetlerince düşürüldüğünü; yaralanan veya hasar gören bulunmadığını bildirdi. Reuters ve Associated Press aynı gün tarafların açıklamalarını aktardı. İran Devrim Muhafızları, 15 Kasım’da da Bahreyn’e ayrı bir İHA saldırısı düzenlediğini iddia etti.

8–15 Kasım haftasında Hürmüz Boğazı’ndaki ticari deniz trafiğine yönelik saldırı ve tehditler de sürdü. INSS’nin aktardığına göre 10 Kasım’da Birleşik Arap Emirlikleri açıklarında bir ADNOC gemisi hasar gördü; başka bir tankerde mühimmat isabeti sonucu mürettebattan yaralananlar oldu. Rapordaki UK Maritime Trade Operations kayıtlarına göre 28 Şubat’tan beri 163 çatışmayla bağlantılı deniz olayı bildirilmişti; bunların sekizi 8–15 Kasım haftasına aitti. Deniz ticareti üzerindeki baskıya ilişkin INSS tahmininde Hürmüz’deki gemi trafiği savaş öncesi düzeyin yaklaşık yüzde 65 altında gösterildi. İranlı yetkililer bazı gemilerin mayına çarptığını ileri sürerken, bu olayların bir bölümüne ilişkin bağımsız teyit sağlanamadı. Denizcilik otoriteleri ve haber ajansları olay bazında kendi kayıtlarını yayımlamayı sürdürdü.

Türkiye'nin komşuluğundaki güzergâhlar ve diplomatik temaslar

Türkiye, İran’ın kara komşularından biri. Diğer komşuları Irak, Ermenistan, Azerbaycan, Türkmenistan, Afganistan ile Pakistan. Görev gücünün açıklandığı hafta İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, 10 Kasım’da Rusya’nın Tahran Büyükelçisi ile Hazar Denizi ve Iron Gate hakkında görüştüğünü açıkladı. İran tarafı, iki ülkenin Amerikan girişimine karşı işbirliğini değerlendirdiğini bildirdi.

Türkiye ve Suudi Arabistan hakkında İran ablukası üzerine hazırlanan 8–15 Kasım INSS raporunda Türkiye ve Suudi Arabistan’ın Washington ile Tahran arasındaki gerilimde itidal çağrılarını sürdürdüğü bilgisi de yer aldı. Türkiye’nin Lübnan ve İran eksenindeki diplomatik temaslarına ilişkin daha önce yayımlanan ayrı haber ise Ankara’nın bölgesel görüşmelerini ele alıyor. İsrail merkezli INSS’nin Suudi Arabistan ve Türkiye’nin savunma temaslarına ilişkin diğer değerlendirmesi farklı bir anlaşma dosyasına odaklanıyor. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, 13 Kasım’da ekonomik baskı nedeniyle yeni büyük çaplı askerî harekâta ihtiyaç duymadıklarını açıkladı.

Kaynaklar

İsrail Ulusal Güvenlik Araştırmaları Enstitüsü (INSS) — Stéphane Cohen, US Force Posture in the Middle East vis-à-vis Iran: Situation Report, 8–15 Kasım 2026.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) / DVIDS — Task Force Iron Gate kuruluş duyurusu, 7 Kasım 2026.

Reuters — İran kara güzergâhlarına yönelik Iron Gate görev gücü, 7 Kasım 2026.

Radio Free Europe/Radio Liberty — İran tedarik ağları ve Hazar Denizi, 14 Kasım 2026.

Reuters — Bahreyn radar iddiası ve CENTCOM açıklaması, 13 Kasım 2026.

Associated Press — Bahreyn yönündeki iki İHA’nın düşürülmesi ve İran açıklaması, 13 Kasım 2026.

Bu haberi yapay zekaya sor

Kritik vize ve seyahat gelişmelerini kaçırmayın

WhatsApp kanalımızda yalnızca önemli uyarıları, Telegram kanalımızda ise tüm haber akışını paylaşıyoruz.

Bu içerikten yararlanabilirsiniz

Kısa alıntılar; içerik değiştirilmeden, “Transit Haber” kaynak olarak belirtilerek ve bu habere aktif bağlantı verilerek kullanılabilir. İçeriğin tamamının izinsiz yeniden yayımlanmasına izin verilmez.

Yorum yapın

Yorumunuz yayımlanmadan önce incelenir. Yorum kaydına e-posta, website, IP adresi veya tarayıcı bilgisi eklenmez. Görünen ad alanında takma ad kullanabilirsiniz; yorumunuza kişisel veya özel nitelikli bilgi yazmayın. KVKK Aydınlatma Metni

Haberi paylaş

Sıradaki haber

Danimarka vizesinde sıra ekime geldi: Büyükelçilik yeni tarihi açıkladı

Haber otomatik yüklenemezse normal bağlantısından okuyabilirsiniz.