Liberman Netanyahu’yu Filistin devletinin kurulmasını kabul etmekle suçladı

Netanyahu Filistin devleti tartışması 30 Eylül’de Yisrael Beytenu lideri Avigdor Liberman’ın seçim kampanyası paylaşımıyla yeniden sertleşti. Liberman’ın resmî X hesabındaki paylaşımında seçim için “sağ mı, Filistin mi” çerçevesi kuruldu ve Netanyahu’nun yeniden Filistin devleti kurulmasını kabul ettiği ileri sürüldü. Paylaşımın dayanağını Liberman’ın Netanyahu’nun geçmişteki sözlerini kampanya malzemesine dönüştürmesi oluşturdu.

Netanyahu Filistin devleti tartışması nasıl başladı?

Kavganın ilk aşaması 23 Eylül’de yaşandı. Times of Israel’ın aktardığına göre Liberman, Filistin Yönetimi’nin kontrol ettiği Batı Şeria’daki A ve B bölgelerinde Ürdün’ün güvenlik ve idari sorumluluk üstlenmesini önerdi. Netanyahu buna sert tepki verdi, Liberman’ı siyasi olarak sola kaymakla suçladı ve önerisini geri çekmesini istedi. Liberman da karşılık olarak Netanyahu’nun 2009 Bar-Ilan konuşmasını hatırlattı ve Filistin devleti kurulmasına açık olduğunu söyleyen kişinin Netanyahu olduğunu savundu.

Ynet’in 23 Eylül tarihli haberinde de aynı tartışmanın çerçevesi yer aldı. Liberman, Ürdün’ün A ve B bölgelerinde rol almasını savunurken İsrail’in C Bölgesi üzerindeki kontrolünü korumasını istedi. Netanyahu’nun eleştirisinin ardından Liberman, 2009’daki konuşmayı siyasi karşı saldırının merkezine taşıdı. Böylece Netanyahu Filistin devleti tartışması, Batı Şeria’nın geleceğine ilişkin yeni bir politika önerisinden seçim kampanyasındaki sağ kimlik mücadelesine dönüştü.

Batı Şeria’nın A, B ve C bölgeleri arasındaki yetki dağılımı tartışmanın somut zeminini oluşturuyor. Times of Israel’ın aktardığı mevcut düzende Filistin Yönetimi A Bölgesi’nde sivil ve güvenlik yetkisini, B Bölgesi’nde sivil idareyi yürütüyor; İsrail B Bölgesi’nde güvenlik yetkisini, C Bölgesi’nde ise hem sivil hem güvenlik kontrolünü elinde tutuyor. Liberman ilk açıklamasını daha sonra netleştirerek Ürdün’e önerdiği rolün A ve B bölgelerini kapsadığını, C Bölgesi’nin İsrail kontrolünde kalmasını istediğini söyledi. Netanyahu’nun eleştirisi Ürdün ordusuna Batı Şeria’da rol verilmesi fikrine yöneldi; Liberman’ın cevabı ise Netanyahu’nun geçmişte Filistin devleti seçeneğini kabul ettiği açıklamalar üzerinden geldi.

Liberman hangi eski Netanyahu sözlerini kullanıyor?

Liberman’ın kampanyası Netanyahu’nun Bar-Ilan dönemindeki sözlerine dayanıyor. İsrail Başbakanlık Ofisinin 23 Haziran 2009 tarihli resmî kaydında Netanyahu’ya Bar-Ilan konuşmasında ilk kez Filistin devleti olasılığından söz ettiği hatırlatılıyor. Netanyahu yanıtında İsrail’in Yahudi halkının ulus devleti olarak tanınması ve kurulacak Filistin devletinin İsrail’i tehdit edecek askerî kapasiteye sahip olmaması şartlarını savunuyor. Liberman, 2026 kampanyasında bu geçmiş kaydı Netanyahu’nun sağ seçmene karşı tutarsız davrandığı iddiasına dayanak yapıyor.

23 Eylül’deki tartışmada Liberman, Netanyahu’nun 2009 Bar-Ilan konuşmasına işaret ederek karşılık verdi. 30 Eylül’deki mesaj aynı temayı daha kısa bir seçim sloganına çevirdi. Netanyahu Filistin devleti tartışması böylece sağ seçmenin kimin daha sert çizgide olduğu sorusu üzerinden yürüyen kampanya rekabetinin parçası haline geldi.

27 Ekim seçimi neden bu tartışmayı büyütüyor?

İsrail’de erken genel seçim 27 Ekim’de yapılacak. İsrail Merkez Seçim Komitesi seçim gününü 27 Ekim 2026 olarak belirledi. Seçime haftalar kala Netanyahu’nun Likud’u ile sağ ve merkez sağ rakipleri güvenlik politikası, Batı Şeria, Arap partileriyle olası iş birliği ve Filistin devletine yaklaşım başlıklarında sert bir konum mücadelesi yürütüyor.

Transit Haber’in Netanyahu seçim anketi dosyasında iktidar bloğunun çoğunluk için gereken sandalye sayısına ulaşamadığı son tablo aktarılmıştı. seçim öncesi saldırı uyarısı haberinde de güvenlik başlığının kampanyadaki ağırlığı görülüyordu. Liberman’ın yeni saldırısı, aynı seçim denklemine Filistin devleti ve Batı Şeria yönetimi tartışmasını ekledi.

Liberman'ın çizgisi Filistin Yönetimi için ne öngörüyor?

Jerusalem Post’un 28 Eylül tarihli haberine göre Liberman, Filistin Yönetimi’nin dağıtılması gerektiğini savundu ve Kasım ayında yapılması planlanan Filistin yasama seçimlerinin 2006’daki Hamas zaferine benzer bir sonuç doğurabileceği uyarısında bulundu. Bu pozisyon, 23 Eylül’de Ürdün’e A ve B bölgelerinde rol verilmesi önerisiyle birlikte okunuyor. Liberman’ın çizgisi Filistin Yönetimi’nin dağıtılması ve Ürdün’e A ile B bölgelerinde rol verilmesi önerilerine dayanıyor; Netanyahu eleştirisi de rakibinin geçmişte kabul ettiği Filistin devleti çerçevesini sağ seçmen önünde zayıflık olarak göstermeye yönelik kampanya stratejisini tamamlıyor.

Netanyahu cephesinin kampanya söylemi de rakiplerini sağ bloktan uzaklaşmakla suçlamaya dayanıyor. 23 Eylül’deki karşılıklı açıklamalar sırasında Netanyahu, Liberman’ın Ürdün önerisini gerekçe göstererek onu sol blokla ilişkilendirdi. Transit Haber’in Netanyahu’nun seçim kampanyasındaki güvenlik cephesi dosyası, dış güvenlik başlıklarının iç politikada nasıl kullanıldığını daha önce ele almıştı. Son tartışmada ise ana eksen, geçmişteki Filistin devleti açıklamalarının 2026 seçiminde hangi siyasi kimliğe mal edileceği oldu.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Netanyahu seçim öncesi saldırı uyarısı yaptı