Lowy: ABD’nin Pasifik vize kısıtlamaları Çin’e yeni alan açabilir

Pasifik vize kısıtlamaları, Lowy Institute’un 12 Kasım analizinde ABD–Çin rekabetinin yeni başlığı oldu. Kayly Ober ve Debbra Goh, Pekin’in iklim göçüne yönelik geçici çalışma yolları açabileceğini savunuyor; Çin’in COP33 ev sahipliğinden vazgeçtiği de aynı gün bildirildi.

Haberi dinle Sesli okuma hazır
Yazı boyutu Mobil okuma için
Bu haberde

Pasifik vize kısıtlamaları, ABD ile Çin arasındaki bölgesel rekabette yeni bir tartışma başlığına dönüştü. Avustralya merkezli Lowy Institute’un 12 Kasım 2026’da yayımladığı değerlendirmede Carnegie Endowment araştırmacıları Kayly Ober ve Debbra Goh, Washington’ın bazı ada ülkelerinin vatandaşlarına yönelik giriş koşullarını ağırlaştırırken Pekin’in iklim nedeniyle yer değiştirmek zorunda kalabilecek topluluklara yeni seçenekler sunabileceğini savundu. Yazarlara göre geçici çalışma yolları, planlı yer değiştirmeye destek ve iklim finansmanı aynı dış politika yaklaşımında buluşabilir.

Lowy Institute’un The climate card China has yet to play başlıklı yazısı, Çin hükümetinin açıkladığı yeni bir vize kararını duyurmuyor. Ober ve Goh, Pasifik ada hükümetlerinin ihtiyaçlarından hareketle Pekin için olası bir politika geliştirme alanı tarif ediyor. Önerileri yalnız sınır geçişlerine değil, insanların yaşadıkları yerde kalabilmesine, gerektiğinde başka bölgelere taşınmasına ve geçim için çalışabilmesine odaklanıyor. Bu bakış, bölgedeki göç kararlarının aynı zamanda diplomatik ortaklıkları nasıl etkilediği sorusunu gündeme taşıyor.

Pasifik vize kısıtlamaları hangi ülkelerde nasıl uygulanıyor?

ABD Dışişleri Bakanlığının 2 Ekim 2026 tarihli vize teminat listesinde Tuvalu ile Tonga ve Vanuatu bulunuyor. Liste, bu ülkelerin belirli vize başvurularında konsolosluk tarafından mali teminat istenebilmesine dayanıyor. Teminat uygulamasının kapsamı, ABD’ye girişin bütün vize türleri için toptan durdurulmasıyla aynı değil. Diğer göçmenlik koşulları ülke ve başvuru türüne göre ayrıca düzenlenmiş durumda. Ekim güncellemesi, ilgili Pasifik ülkelerinin güncel teminat uygulamasını doğruluyor.

Tonga için daha ağır bir başka kural da var. ABD’nin 1 Ocak 2026’da yürürlüğe giren 10998 sayılı başkanlık kararı; Tonga vatandaşlarına göçmen vizeleri ile B-1/B-2 ziyaretçi ve F, M, J eğitim-değişim vizelerinin düzenlenmesini belirli istisnalarla askıya aldı. Geçerli vizeler ve yasal daimi oturum sahiplerine ilişkin istisnalar kararda ayrı düzenlenmiş durumda. Lowy yazarlarının işaret ettiği Pasifik vize kısıtlamaları izin kategorilerine ve ülkelere göre farklı hukuki sonuçlar doğuruyor. Fiji, yıl içinde değişen bir kararın konusu oldu. ABD, 21 Ocak 2026’da Fiji dahil 75 ülke vatandaşına göçmen vizesi düzenlenmesini geçici olarak durdurmuştu. Dışişleri Bakanlığının ağustos güncellemesine göre göçmen vizesi durdurması, mahkeme kararı uyarınca 21 Ağustos 2026 itibarıyla sona erdi. Fiji, ayrı vize teminat listesindeki ülkeler arasında yer almaya devam ediyor. Bu iki uygulamanın tarihleri ve kapsamları farklı; Lowy’nin karşılaştırmasındaki Fiji başlığı bu güncel durumla okunmalı.

Çin için hangi göç ve çalışma izni öneriliyor?

Ober ve Goh, Pasifik vize kısıtlamaları tartışmasında Çin’in Pasifik ülkelerine geçici çalışma yolları açmasını ve iklim kaynaklı yer değiştirme planlamasını finanse etmesini öneriyor. Pekin’in kıyı koruma, erken uyarı ve afet izleme teknolojilerini de bu ilişkiye dahil edebileceğini yazıyorlar. Böyle bir yaklaşımda göç yolu, iklim uyumunun yanında iki ülke arasında kalıcı temas yaratan bir araç haline gelir. İşçi kabulü, ikamet süresi, başvuru koşulları ve kontenjan açısından ilan edilmiş bir Çin programı henüz bulunmuyor.

Çin, Mayıs 2025’te Pasifik’te iklim işbirliği için iki milyon dolar ve üç yılda 100 küçük ölçekli toplum projesi planını duyurdu.

Yazarlar, sel baskınlarını azaltmak amacıyla geliştirilen sünger kent uygulamalarını da aktarılabilecek deneyimler arasında görüyor. Çin’in 2015–2020 dönemindeki büyük ölçekli iç yer değiştirme programına atıfta bulunurken zorunlu taşınmanın insan hakları ve topluluk rızası bakımından tartışmalı yönlerinin bulunduğunu da değerlendiriyorlar. Önerilen programda toplulukların onayı ile haklarının korunması da finansman kadar önemli bir başlık.

Tuvalu ve Avustralya arasındaki anlaşma neden örnek gösteriliyor?

Tuvalu ile Avustralya arasındaki Falepili Union anlaşması, göç diplomasisinin mevcut bir örneği. Pasifik vize kısıtlamaları tartışmasında incelenen bu model, oturum yolunu güvenlik işbirliğiyle aynı hukukî metinde düzenliyor. İki ülke 2023’te imzaladıkları anlaşmayı Ağustos 2024’te yürürlüğe aldı. Avustralya Dışişleri Bakanlığına göre anlaşmaya bağlı özel oturum yolu, Tuvalu vatandaşlarına Avustralya’da yaşama, eğitim alma ve çalışma hakkı veriyor.

2026’daki ikinci dönem kura kaydı 1 Mayıs’ta başlayıp 1 Haziran’da kapandı; o yıl için en fazla 280 kişilik kontenjan vardı.

Aynı anlaşmada iklim değişikliği nedeniyle Tuvalu’nun devlet olarak varlığının sürmesi de tanınıyor. Güvenlik ve savunma alanındaki üçüncü ülkelerle yapılacak düzenlemelerin Avustralya ile karşılıklı mutabakatla yürütülmesine ilişkin hüküm bulunuyor. Lowy yazarları, göç kanalı ile güvenlik ilişkisinin bu şekilde bir araya gelmesini Çin açısından diplomatik sonuç üretebilecek bir örnek olarak ele alıyor. Tuvalu anlaşmasındaki oturum yolu uygulanıyor; Çin için anlatılan çalışma izni yolu ise araştırmacıların tavsiyesi aşamasında.

Pasifik ülkeleri iklim nedeniyle yer değiştirmeye nasıl hazırlanıyor?

Bölgedeki hükümetleri bir araya getiren Pasifik Adaları Forumu, 2023’te bölgesel iklim hareketliliği çerçevesini kabul etti; 2025’te de uygulama planı onaylandı. Birleşmiş Milletlerin 2026 tarihli değerlendirmesine göre program; risk analizleri, Climate Mobility Action Hub adı verilen ortak destek mekanizması, planlı taşınma deneyimlerinin paylaşılması ve ulusal uygulamaların finansmanı gibi alanları kapsıyor. Çerçeve, kıyıda kalmayı seçen toplulukların uyum ihtiyaçlarıyla başka bölgeye taşınanların haklarını birlikte ele alıyor.

Fiji ve Vanuatu, planlı yer değiştirme konusunda ulusal adımlar geliştiren ülkeler arasında bulunuyor. Alçak rakımlı adalarda yükselen deniz seviyesi ve fırtınaların sıklaşması, konut, tarım ve altyapı güvenliğini etkiliyor. Ober ile Goh’un önerdiği Çin desteği, bu hükümetlerin ihtiyaç duyduğu teknik kapasite ve finansmanı mevcut bölgesel plana bağlayabilir. Araştırmacılar, Pasifik devletlerinin kararlarını ve toplulukların tercihlerini esas alan bir modelin diplomatik karşılığını tartışıyor.

COP33 için Çin’in ev sahipliği hesabı nasıl değişti?

COP33 gündemi, Pasifik vize kısıtlamaları tartışmasına da uzandı. 12 Kasım tarihli Lowy değerlendirmesi hazırlanırken Çin’in 2028’de düzenlenecek COP33 iklim zirvesine ev sahipliği yapmayı değerlendirdiğine ilişkin haberler gündemdeydi. Ancak The Guardian’ın 12 Kasım akşamı yayımladığı habere göre Pekin ev sahipliğinden vazgeçti. Zirvenin Asya-Pasifik bölgesinden başka bir ülkede düzenlenmesi bekleniyor; hangi ülkenin ev sahipliği yapacağı kesinleşmiş değil. Böylece Lowy yazarlarının Çin’in bir COP başkanlığı altında iklim hareketliliği girişimi açıklaması önerisi, ev sahipliği olasılığından bağımsız bir diplomasi tartışması olarak kaldı.

Ober ve Goh, Pasifik ada ülkelerinin Birleşmiş Milletlerdeki oyları ve iklim müzakerelerindeki etkisi nedeniyle göç diplomasisinin büyük ülkeler için önemli olabileceğini savunuyor. Çin’in geçici çalışma izni yolunu benimsemesi halinde hangi ülkeleri kapsayacağı, çalışma hakları ve geri dönüş düzeninin nasıl kurulacağı henüz belirlenmiş değil. Yazarların sorusu, ABD’nin göç kanallarındaki daralmasının bölgesel işbirliği üzerindeki etkisini ve Çin’in bu alanda nasıl bir teklif geliştirebileceğini konu alıyor.

Türkiye’den Pasifik’e gidecekler için hangi bilgiler geçerli?

Türkiye’den bölgeye seyahat edenler için ABD’nin Pasifik vize kısıtlamaları ayrı bir inceleme konusu. Kurallar esas olarak belirtilen ada ülkelerinin vatandaşlarına yönelik. Türkiye pasaportuyla bölgeye seyahat etmek isteyenler için giriş ve aktarma koşulları güzergâha göre kontrol ediliyor. Transit Haber’in Kuzey Mariana Adaları’nda Çin vatandaşlarına yönelik vize muafiyetinin sona ermesi haberi, ABD’ye bağlı başka bir Pasifik bölgesindeki kararı ele alıyor. Mikronezya giriş şartları rehberinde ABD aktarmaları; Türk pasaportuyla vizesiz gidilebilen ülkeler listesinde ise Tuvalu, Tonga, Fiji ve Vanuatu için turistik seyahat bilgileri bulunuyor.

12 Kasım’daki Lowy değerlendirmesinin yayımlandığı gün, Çin’in zirve ev sahipliği planına ilişkin yeni haberin de geldiği gün oldu.

Amerikan makamlarının yürürlükteki uygulamaları, Avustralya–Tuvalu oturum anlaşması ve Pasifik ülkelerinin iklim hareketliliği programı somut düzenlemeler olarak izlenebiliyor. Çin’in çalışma yolu açması ise Ober ve Goh’un geliştirdiği politika önerisi olarak tartışılıyor.

Kaynaklar

Lowy Institute / The Interpreter — Kayly Ober ve Debbra Goh, The climate card China has yet to play, 12 Kasım 2026

ABD Dışişleri Bakanlığı — Countries Subject to Visa Bonds, 2 Ekim 2026

ABD Dışişleri Bakanlığı — Presidential Proclamation 10998: Suspension of Visa Issuance, 2 Şubat 2026

ABD Dışişleri Bakanlığı — Immigrant Visa Processing Updates, 28 Ağustos 2026

Avustralya Dışişleri ve Ticaret Bakanlığı — Australia–Tuvalu Falepili Union Treaty ve Mobility Pathway

Birleşmiş Milletler — Climate Security in the Pacific: Emerging trends, priorities and solutions, 2026

The Guardian — China rules out hosting COP33 climate summit in 2028, 12 Kasım 2026

Bu haberi yapay zekaya sor

Kritik vize ve seyahat gelişmelerini kaçırmayın

WhatsApp kanalımızda yalnızca önemli uyarıları, Telegram kanalımızda ise tüm haber akışını paylaşıyoruz.

Bu içerikten yararlanabilirsiniz

Kısa alıntılar; içerik değiştirilmeden, “Transit Haber” kaynak olarak belirtilerek ve bu habere aktif bağlantı verilerek kullanılabilir. İçeriğin tamamının izinsiz yeniden yayımlanmasına izin verilmez.

Yorum yapın

Yorumunuz yayımlanmadan önce incelenir. Yorum kaydına e-posta, website, IP adresi veya tarayıcı bilgisi eklenmez. Görünen ad alanında takma ad kullanabilirsiniz; yorumunuza kişisel veya özel nitelikli bilgi yazmayın. KVKK Aydınlatma Metni

Haberi paylaş

Sıradaki haber

Antalya’da COP31 sonuç bildirgesi çıkmadı: AB son taslağı reddetti

Haber otomatik yüklenemezse normal bağlantısından okuyabilirsiniz.