Türkiye’nin Haiti’ye iade etmediği Cumhurbaşkanı suikastı sanığı Samir Handal için ABD’de tutukluma kararı

Samir Handal, Haiti Cumhurbaşkanı Jovenel Moïse’in 2021’de öldürülmesiyle ilgili soruşturmada Türkiye ve ABD’de yürütülen iki ayrı yargı sürecinin merkezinde bulunuyor. İstanbul’da 15 Kasım 2021’de yakalanan Handal’ın Haiti’ye iadesi 4 Temmuz 2022’de reddedilmişti. Florida Güney Bölgesi Federal Mahkemesi ise 9 Ekim 2026’da Handal’ın tutuklu yargılanmasına hükmetti. ABD Adalet Bakanlığının 21 Eylül açıklamasında adı genişletilen suikast soruşturmasındaki 30 sanık arasında geçiyor.

ABD’deki son kararı federal yargıç Eduardo I. Sanchez verdi. Dosya numarası 22-CR-20104-JB; karar, 9 Ekim’de 2117 numaralı belge olarak kayda girdi. Mahkeme, savcıların sunduğu deliller ve Handal’ın uluslararası bağlantıları üzerinden kaçma riski ile toplum güvenliğini değerlendirdi. İstanbul’daki iade sürecinin 2022’de tamamlanmasının ardından ABD’de devam eden yargılama, Handal hakkında yeni bir adli aşama oluşturdu.

Samir Handal için 9 Ekim 2026 tarihli ABD kararı ne diyor?

ABD federal mahkemesinin dört sayfalık tutukluluk kararında Handal’a yöneltilen üç suçlama sıralanıyor: Yurt dışında öldürme veya kaçırma planına ölümle sonuçlanan maddi destek sağlama komplosu, bu plana maddi destek verme ve ABD dışında öldürme ya da kaçırma için komplo kurma. Mahkeme, duruşmada değerlendirilen delillerin, sanığın duruşmalara katılımının başka tedbirlerle sağlanamayacağı sonucunu desteklediğini belirtiyor. Kararın dördüncü sayfasında iş birliği yapan diğer sanıkların anlatımlarına yer veriliyor. Bu anlatımlara göre Handal, Christian Emmanuel Sanon ile suikast planına katıldığı öne sürülen kişilere Port-au-Prince’te konaklama yeri, personel, toplantı alanı ve 3 bin dolar nakit sağladı. Yakıt, telsiz, av tüfeği ve mühimmat da aynı iddia listesinde bulunuyor. Yargıç, dosyadaki ifadeleri tutukluluk tedbirinin gerekçeleri arasında sayıyor.

Savcılığın sunduğu mesaj kayıtlarına ilişkin mahkeme değerlendirmesinde Sanon’un olası siyasi yükselişi ve Handal için Orta Doğu’da büyükelçilik görevi ihtimali de geçiyor. Kararda Sanon’un Handal’a yaklaşık 4 milyon dolar borcu olduğundan söz ediliyor. Mahkemenin 9 Ekim kararı, Handal’ın suikast suçlamalarından yargılanması sürerken tutukluluğunun devam ettirilmesini düzenliyor.

ABD mahkemesi neden kaçma riski gördü?

Yargıç Sanchez, Samir Handal’ın ABD vatandaşlığı ve Florida’daki aile bağlarını kararında kaydediyor. Bunun yanında farklı ülkelerden alınmış pasaportlarla sık seyahat etmesini, yurt dışındaki aile bağlantılarını ve mülkiyet bilgilerini değerlendiriyor. Yargıca göre Handal, yurt dışındaki taşınmazlarına dair bilgileri mahkemeye tam sunmadı. Bu unsurlar, yargıcın sanığın duruşmalara katılmasını sağlamak için tutukluluğu gerekli görmesinde etkili oldu.

Federal mahkeme ayrıca kolluk görevlilerine verilen önceki ifadelerdeki çelişkiler ile bir başka kişiyle yapılan mesajlaşmaların silinmesini ele alıyor.

Nordic Monitor’ün 19 Ekim tarihli araştırması, bu ayrıntıları ABD kararının yanı sıra Türkiye’deki adli evrakla birlikte aktardı. ABD yargıcı, serbest bırakılma koşullarının hem kaçma riskini hem de toplum güvenliğine yönelik riski yeterli ölçüde karşılamayacağına karar verdi.

İstanbul’da yakalandıktan sonra Türkiye’de hangi işlemler yapıldı?

Handal’ın İstanbul bağlantısı 15 Kasım 2021’de Sabiha Gökçen Havalimanı’nda başladı. Haiti makamlarının suikast soruşturması kapsamında çıkardığı INTERPOL kırmızı bülteni nedeniyle geçici olarak tutuklandı. Ardından Haiti’nin resmî iade talebi Türk makamlarına ulaştı. İstanbul 37. Ağır Ceza Mahkemesi, talep hakkında yürütülen yargılamada Handal’ın tutukluluk durumunu da inceledi. Haiti’ye iade dosyasında karar 4 Temmuz 2022’de çıktı. Medyascope’un o günkü duruşma haberine göre mahkeme, iade gerekçelerini yeterli görmeyerek talebi oyçokluğuyla reddetti ve Handal’ın tahliyesine karar verdi. Nordic Monitor ise Türkiye’deki karar metnine dayanarak Haiti’de kötü muamele ve insan onuruyla bağdaşmayan ceza riski gerekçesine yer veriyor. İstanbul 37. Ağır Ceza Mahkemesi bu aşamada Haiti’nin iade talebi hakkında karar verdi.

Samir Handal’ın avukatlarını temsil eden Greenberg Traurig hukuk bürosu 5 Ağustos 2022’de müvekkilinin Türkiye’deki cezaevinden serbest bırakılmasını ve ABD’ye dönüşünü sağladıklarını açıkladı. Büro aynı metinde, Haiti’deki suçlamaların temelsiz olduğunu savundu. Bu açıklama Handal’ın savunma tarafının görüşünü yansıtıyor.

Anayasa Mahkemesi Samir Handal hakkında ne karar verdi?

Türkiye’deki yargısal süreç, 2025 yılında Anayasa Mahkemesinin önüne geldi. 2022/56012 numaralı bireysel başvuruda Samir Handal, iade yargılaması sırasında tutukluluğunun devam ettirilmesini şikâyet etti. 29 Temmuz 2025 tarihli kararın tam metnine göre INTERPOL kırmızı bültenine erişimin Nisan 2022’de kapatılmasının ardından alt mahkemenin tutukluluğu sürdürmek için güncel ve yeterli gerekçe ortaya koymaması, kişi hürriyeti ve güvenliği hakkını ihlal etti.

AYM, 28 Ocak 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan kararıyla Handal’a 166 bin 500 TL manevi tazminat ödenmesine hükmetti. Karar, İstanbul 37. Ağır Ceza Mahkemesi ve Adalet Bakanlığına da gönderildi. Başvurunun konusu kırmızı bültenin durumuna rağmen süren iade tutukluluğuydu.

ABD Adalet Bakanlığı dosyasında kaç sanık var?

Adalet Bakanlığı 21 Eylül 2026’da Haiti’den Miami’ye 18 sanığın getirildiğini duyurdu. Bakanlığın açıklamasına göre toplam 30 kişiyi kapsayan federal iddianamede, Moïse’in öldürülmesiyle ilgili planlama ve destek suçlamalarının yanında ABD’deki pandemi yardım fonlarına ilişkin dolandırıcılık iddiaları da bulunuyor. Samir Handal da suikasta ilişkin cinayet ve kaçırma komplosu suçlamaları kapsamında adı açıklanan sanıklar arasında.

Dosyanın başka bir bölümünde dört sanık için daha önce mahkûmiyet kararı verilmişti. ABD Adalet Bakanlığının 8 Mayıs açıklamasında, Arcangel Pretel Ortiz, Antonio Intriago, Walter Veintemilla ve James Solages’in jüri tarafından suçlu bulunduğu bildirildi. Handal hakkında 9 Ekim’de kayda geçen işlem ise yargılama öncesi tutukluluğunun sürdürülmesine yönelik.

Türkiye ve ABD dosyalarında uluslararası arama nasıl ele alındı?

Haiti makamlarının 2021’de talep ettiği kırmızı bülten, Handal’ın İstanbul’da yakalanmasını sağlayan uluslararası arama kaydıydı. Bu kaydın sonradan erişime kapatılması, Türkiye’deki tutukluluk değerlendirmesine konu oldu. Transit Haber’in INTERPOL kırmızı bülten sürecini açıklayan önceki haberinde, uluslararası arama talepleri ile ulusal mahkemelerin yakalama yetkileri arasındaki usul anlatılıyor.

Yabancı devletlerin Türkiye’de yaşayan kişiler hakkında başlattığı arama süreçlerine ilişkin başka bir örnek de Azerbaycan’ın yedi kişi için açıkladığı gıyabi tutuklama kararı. O dosyada uluslararası arama duyurusu yapılırken, Handal’ın 2021’deki yakalanması Haiti’nin talep ettiği kırmızı bültene dayanıyordu.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Alman SWP raporu: Türkiye Avrupa savunmasında önemli ama 12 ortaklığın dışında bırakıldı

İsrailli uzmanlar Filistin’in geleceğini yapay zekâyla test etti: İlhak çoğu denemede başarısız oldu

Türkiye ve Yunanistan aynı gemi için NAVTEX yayınladı, şimdi ne olacak?

ABD, Suudi Arabistan’daki bazı diplomatlarına ayrılma emri verdi