Şara, savunma ve istihbarat heyetiyle Riyad’a gitti: Mekke Anlaşması için mi?

Şara’nın Riyad ziyareti, 4 Kasım 2026 Çarşamba günü Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şara’nın savunma bakanı ve istihbarat başkanının da bulunduğu üst düzey heyetle Suudi Arabistan’a gitmesiyle başladı. Şara, Riyad’da Suudi Veliaht Prensi Muhammed bin Selman tarafından kabul edildi. İki ülke yetkililerinin açıkladığı gündemde ikili ilişkiler, bölgesel meseleler ve çeşitli alanlarda hazırlanmakta olan anlaşmalar bulunuyor.

Suudi Arabistan resmî haber ajansı SPA, Şara’nın Kral Halid Uluslararası Havalimanı’na gelişini ve karşılayan heyeti duyurdu. Riyad Bölgesi Vali Yardımcısı Prens Muhammed bin Abdurrahman bin Abdülaziz, Riyad Belediye Başkanı Faysal bin Abdülaziz bin Ayyaf ve Ulaştırma Bakanı Salih el-Casir karşılama heyetinde yer aldı. Şam yönetimi ise ziyaretin bakanlar ve güvenlik kurumları düzeyinde geniş bir katılımla düzenlendiğini bildirdi.

Şara'nın Riyad ziyareti için heyette kimler bulunuyor?

Suriye resmî haber ajansı SANA’nın duyurusuna göre Dışişleri ve Gurbetçiler Bakanı Esad Hasan Şeybani, Savunma Bakanı Murhaf Ebu Kasra, Maliye Bakanı Muhammed Yisr Berniyye ve Sanayi Bakanı Basil Abdülhannan, Şara’ya eşlik etti. Genel İstihbarat İdaresi Başkanı Abdülkadir Tahan da heyette yer aldı.

Suudi Veliaht Prensi’nin Şara’yı kabul ettiği, Riyad’dan yayımlanan 4 Kasım tarihli Asharq Al-Awsat haberinde doğrulandı. Yayın, toplantıların ikili ilişkilerin geliştirilmesi ve tarafları ilgilendiren bölgesel başlıklara odaklandığını bildirdi. SANA, farklı sektörlerde anlaşmalar imzalanmasının planlandığını önceden açıklamıştı.

Riyad'da ekonomi ve çalışma hayatı hakkında hangi hazırlık yapıldı?

Şara’nın Riyad ziyareti öncesindeki gün, Suudi Arabistan Bakanlar Kurulu Suriye’yle ilgili bir müzakere yetkisi verdi. 3 Kasım tarihli resmî Bakanlar Kurulu kararına göre İnsan Kaynakları ve Sosyal Kalkınma Bakanı veya görevlendireceği temsilci, Suriye hükümetiyle işgücü piyasasının geliştirilmesi ve becerilerin artırılması konulu mutabakat zaptı taslağı üzerinde görüşebilecek ve imza atabilecek.

Mekke Anlaşması tartışması Riyad ziyaretine nasıl bağlandı?

Birleşik Arap Emirlikleri merkezli The National, Şara’nın Riyad ziyareti haberini Suriye’nin Mekke Ortak Savunma Anlaşması’na katılım için yürüttüğü temaslarla birlikte aktardı. Gazete, Suriye Dışişleri Bakanı Şeybani’nin 31 Ekim’de Bahreyn’deki Manama Diyaloğu toplantısında bu seçeneğin görüşüldüğünü söylediğini hatırlattı. Şeybani, Körfez güvenliğini Suriye’nin bölgesel güvenlik anlayışının bir parçası olarak değerlendirdiklerini anlatmıştı.

Transit Haber’in 2 Kasım tarihli Suriye’nin Mekke Anlaşması’na ilgisine ilişkin dosyasında, Manama’daki açıklamanın İsrail ve Arap basınında nasıl ele alındığı incelenmişti. Suriye yönetiminin açıkladığı işlem, anlaşmaya katılma seçeneği üzerinde yürütülen görüşmelerdi. Şara’nın 4 Kasım programı ise Suudi Arabistan’la doğrudan yapılan devlet başkanları görüşmesini ve bakanlıklar arası gündemi kapsıyor.

Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan’ın imzaladığı Mekke Ortak Savunma Anlaşması, 7 Ağustos 2026’da Mekke’deki liderler zirvesinde kabul edildi. Suudi Arabistan’ın resmî zirve bildirisinde üç ülkenin ortak caydırıcılık ve savunma işbirliğini geliştirmesi, taraflardan birine yönelik silahlı saldırının tümüne yönelik saldırı olarak değerlendirilmesi düzenleniyor. Metnin yayımlanan üyelik hükmüne göre yeni bir ülkenin katılımı için üç kurucu tarafın oybirliği gerekiyor.

Şam'ın katılım seçeneği ne zamandan beri görüşülüyor?

Suriye Dışişleri Bakanı Şeybani, 21 Ağustos’ta Pakistan’a yaptığı ziyaret sırasında da üçlü savunma anlaşmasına katılmayı değerlendirdiklerini söylemişti. Transit Haber’in 22 Ağustos tarihli haberinde Şeybani’nin Pakistan’la askerî ve güvenlik işbirliğini geliştirme yönündeki açıklamaları yer alıyordu. Bakan, Türkiye’yi Suriye’nin yeniden inşa sürecinde önemli bir ortak olarak tanımlamıştı. Şeybani, 31 Ekim’de Manama Diyaloğu’nda da katılım seçeneği üzerinde görüşüldüğünü açıkladı.

Anlaşmanın 16 maddesinin kapsamı ve üyelik prosedürü, Transit Haber’in 20 Ekim tarihli anlaşma şartları dosyasında ele alınmıştı. Bu hükümler, muhtemel bir genişleme için Ankara, Riyad ve İslamabad’ın birlikte karar vermesini gerektiriyor.

6 Ekim'deki görüşmeyle 4 Kasım ziyareti arasında ne değişti?

Şara, 6 Ekim 2026’da da Riyad’da Muhammed bin Selman’la bir araya gelmişti. SANA’nın o günkü kaydına göre görüşmede dışişleri bakanı eşlik etmiş, ikili ilişkileri geliştirme yolları konuşulmuştu. Şara’nın Riyad ziyareti için kasım ayında heyetin kapsamı genişledi; savunma ve istihbarat yönetimiyle birlikte maliye ve sanayi bakanlıkları da doğrudan temsil edildi. Böylece ekim başındaki üst düzey siyasi temas, kasımda farklı idari alanları bir araya getiren daha kalabalık bir heyetle sürdürüldü.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Mekke Anlaşması için TBMM takvimi değişti: Görüşme erkene çekildi

Rasanah, Mekke Anlaşması’nda Türkiye’nin İran’la kurduğu dengeyi analiz etti

Suriye’nin Mekke Anlaşması ilgisi İsrail’de paniğe neden oldu